مالیات یکی از موضوعاتی است که تقریباً هر کسبوکاری در طول فعالیت خود با آن روبهرو میشود. فروشگاه، شرکت خدماتی، تولیدکننده یا فروشنده اینترنتی، هرکدام متناسب با نوع فعالیت خود با تکالیف و الزامات مالیاتی مختلفی مواجه هستند.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
مدیریت مالیات فقط مربوط به زمان ارسال اظهارنامه یا پرداخت مالیات نیست.
بخش مهمی از مشکلات مالیاتی ممکن است از ماهها قبل و به دلیل ثبت نکردن صحیح اطلاعات، ناقص بودن اسناد یا نداشتن نظم مالی ایجاد شده باشد.
فرض کنید صاحب یک فروشگاه در طول سال خرید و فروش زیادی انجام میدهد.
بخشی از خریدها با فاکتور انجام شده، بخشی به صورت نقدی پرداخت شده و بخشی نیز به صورت نسیه است. از طرف دیگر، تعدادی از مشتریان نیز هنوز بدهکار هستند.
اگر این اطلاعات به شکل منظم ثبت نشوند، در پایان سال ممکن است صاحب فروشگاه برای پاسخ به چند سؤال ساده با مشکل مواجه شود:
مجموع فروش واقعی چقدر بوده است؟
چه میزان خرید انجام شده؟
چه مقدار از مطالبات هنوز وصول نشده است؟
چه هزینههایی مربوط به فعالیت بودهاند؟
موجودی کالا در چه وضعیتی قرار دارد؟
چه اسنادی برای معاملات وجود دارد؟
وضعیت دریافت و پرداختها چگونه است؟
اینجا اهمیت سیستم حسابداری مشخص میشود.
نرمافزار حسابداری قرار نیست جای مشاور مالیاتی یا قوانین مالیاتی را بگیرد.
نقش اصلی آن این است که اطلاعات مالی کسبوکار را از حالت پراکنده خارج کند و در یک سیستم منظم قرار دهد.
وقتی خرید، فروش، هزینه، دریافت، پرداخت، بدهکاران، بستانکاران و سایر اطلاعات مالی بهدرستی ثبت شوند، تهیه گزارش و بررسی وضعیت مالی کسبوکار نیز سادهتر خواهد شد.
به زبان ساده:
اطلاعات منظم، پایه تصمیمگیری مالی و مالیاتی بهتر است.
البته استفاده از نرمافزار بهتنهایی تضمین نمیکند که یک کسبوکار تمام تکالیف مالیاتی خود را بهدرستی انجام داده است. قوانین، نوع فعالیت، وضعیت مؤدی و الزامات قانونی باید متناسب با شرایط هر کسبوکار بررسی شوند.
فرض کنیم یک فروشگاه در طول یک ماه ۳۰۰ میلیون تومان فروش داشته است.
صاحب فروشگاه تصور میکند همین عدد برای بررسی وضعیت مالی کافی است.
اما حسابدار یا مشاور مالیاتی ممکن است سؤالات دیگری مطرح کند:
آیا تمام فروشها ثبت شدهاند؟
فروشها نقدی بودهاند یا نسیه؟
آیا برگشت از فروش وجود داشته است؟
خرید کالاها چگونه ثبت شدهاند؟
هزینههای مرتبط با فعالیت چگونه مستند شدهاند؟
آیا اطلاعات ثبتشده با اسناد و مدارک موجود مطابقت دارد؟
اگر این اطلاعات از ابتدا در یک سیستم منظم ثبت شده باشند، بررسی آنها در پایان دوره بسیار سادهتر خواهد بود.
اما اگر صاحب فروشگاه اطلاعات را در دفتر، فایل اکسل، پیامرسان، فاکتورهای کاغذی و حافظه شخصی خود پراکنده کرده باشد، جمعآوری و تطبیق آنها میتواند زمانبر و پرخطا شود.
اینجا نباید نقش نرمافزار و مشاور را با یکدیگر اشتباه گرفت.
نرمافزار، ابزار ثبت و مدیریت اطلاعات است.
مشاور مالیاتی، اطلاعات و شرایط کسبوکار را بررسی میکند و درباره مسائل مالیاتی متناسب با قوانین و وضعیت مؤدی راهنمایی میدهد.
برای مثال، اگر در گزارشهای حسابداری مشخص شود که بخش قابل توجهی از فروش یک کسبوکار به صورت نسیه انجام شده، مشاور میتواند شرایط آن را از جنبه مالی و مالیاتی بررسی کند و نکات لازم را به صاحب کسبوکار توضیح دهد.
بنابراین بهتر است این دو در کنار یکدیگر دیده شوند، نه به جای یکدیگر.
گاهی صاحب کسبوکار زمانی به سراغ مسائل مالیاتی میرود که موعد یک تکلیف مالیاتی نزدیک شده است.
در چنین شرایطی ممکن است تازه مشخص شود که:
اطلاعات بعضی معاملات ثبت نشدهاند؛
برخی اسناد ناقص هستند؛
حسابهای بانکی با دفاتر و گزارشها تطبیق داده نشدهاند؛
مطالبات و بدهیها بهدرستی مشخص نیستند؛
یا اطلاعات مالی ماههای گذشته نیاز به بررسی و اصلاح دارد.
در حالی که اگر اطلاعات مالی از ابتدای فعالیت به شکل منظم ثبت و بررسی شوند، بسیاری از این مشکلات زودتر قابل شناسایی هستند.
هدف از استفاده از نرمافزار حسابداری نباید فقط تهیه یک گزارش سود و زیان در پایان سال باشد.
یک سیستم حسابداری مناسب باید کمک کند صاحب کسبوکار در طول سال بداند چه اتفاقی برای پول، کالا، فروش، هزینهها، بدهیها و مطالباتش در حال رخ دادن است.
وقتی این اطلاعات منظم باشند، مشاور مالی یا مالیاتی نیز اطلاعات مناسبتری برای بررسی در اختیار خواهد داشت.
در مفیدجو نیز نگاه به نرمافزار حسابداری فقط ثبت اعداد و صدور گزارش نیست. در کنار امکانات حسابداری، موضوع مشاوره مالی و مالیاتی نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ با این رویکرد که صاحب کسبوکار بتواند علاوه بر ثبت اطلاعات، برای درک بهتر وضعیت مالی خود نیز از مشاوره استفاده کند.
مدیریت مالیاتی یک کسبوکار بهتر است یک فعالیت مستمر باشد، نه کاری که فقط در زمان رسیدن موعدهای مالیاتی به آن فکر کنیم.
ثبت منظم اطلاعات، نگهداری اسناد، بررسی گزارشهای مالی و استفاده از مشاوره تخصصی میتواند به کسبوکار کمک کند با شناخت بیشتری تکالیف و مسائل مالیاتی خود را پیگیری کند.
نرمافزار حسابداری اطلاعات را منظم میکند؛ مشاور به فهم و بررسی آن اطلاعات کمک میکند؛ و صاحب کسبوکار با اطلاعات بهتر، تصمیمهای مالی خود را آگاهانهتر دنبال میکند.
نکته: قوانین و تکالیف مالیاتی ممکن است بر اساس نوع فعالیت، وضعیت مؤدی و مقررات جاری متفاوت باشند؛ بنابراین برای تصمیمگیری درباره یک وضعیت مشخص، بررسی مقررات جاری و دریافت مشاوره تخصصی ضروری است.