تا چند سال پیش، وقتی صحبت از نرمافزار حسابداری میشد، معمولاً منظور برنامهای بود که روی یک کامپیوتر نصب میشد و اطلاعات حسابداری نیز همانجا نگهداری میشد.
اما تغییر شیوه فعالیت کسبوکارها باعث شده نیاز به ابزارهای مالی نیز تغییر کند.
امروز صاحب یک کسبوکار ممکن است صبح در فروشگاه باشد، ظهر در دفتر شرکت، عصر در جلسه و حتی خارج از محل کار نیاز داشته باشد وضعیت فروش، دریافتها، پرداختها یا حساب مشتریان خود را بررسی کند.
اینجاست که مفهوم نرمافزار حسابداری تحت وب و آنلاین اهمیت پیدا میکند.
نرمافزار حسابداری تحت وب، به جای اینکه فقط روی یک سیستم مشخص اجرا شود، از طریق مرورگر و اینترنت در اختیار کاربر قرار میگیرد.
در چنین ساختاری، کاربر برای دسترسی به اطلاعات حسابداری الزاماً به همان کامپیوتری که نرمافزار روی آن نصب شده وابسته نیست.
در صورت فراهم بودن دسترسی و مجوزهای لازم، میتوان از دستگاههای مختلف مانند کامپیوتر، لپتاپ یا سایر تجهیزات متصل به اینترنت وارد سیستم شد.
این موضوع برای کسبوکارهایی که فعالیت آنها محدود به یک مکان نیست، اهمیت زیادی دارد.
فرض کنید صاحب یک فروشگاه هستید و برای یک جلسه کاری از فروشگاه خارج شدهاید.
در همان زمان میخواهید بدانید:
موجودی یک کالا چقدر است؟
یک مشتری چه میزان بدهی دارد؟
فروش امروز چقدر بوده است؟
چه پرداختهایی در انتظار انجام هستند؟
وضعیت حسابهای مالی چگونه است؟
اگر اطلاعات فقط روی کامپیوتر محل فروشگاه قرار داشته باشد، ممکن است برای پاسخ به این سؤالات نیاز باشد به محل کار برگردید یا از شخص دیگری اطلاعات بگیرید.
اما در یک سیستم حسابداری تحت وب، دسترسی آنلاین میتواند این وابستگی به یک دستگاه یا مکان را کاهش دهد.
یکی از برداشتهای اشتباه این است که دسترسی آنلاین فقط برای صاحب کسبوکار کاربرد دارد.
در یک سیستم مناسب، میتوان بر اساس نقش افراد، سطح دسترسی متفاوتی تعریف کرد.
برای مثال، ممکن است مدیر به گزارشهای مدیریتی دسترسی داشته باشد، حسابدار وظایف حسابداری را انجام دهد و کاربر فروش فقط به بخشهایی که برای فعالیت روزانه خود نیاز دارد دسترسی داشته باشد.
این تفکیک میتواند هم نظم کاری ایجاد کند و هم کنترل بیشتری روی اطلاعات مالی به وجود آورد.
تحت وب بودن یک نرمافزار به این معنی نیست که هر نرمافزار آنلاین الزاماً برای هر کسبوکاری مناسب است.
موضوعات دیگری نیز اهمیت دارند؛ مانند:
امنیت اطلاعات
پشتیبانگیری
سطح دسترسی کاربران
سرعت سیستم
گزارشهای مالی
امکانات حسابداری
سهولت استفاده
پشتیبانی
امکان توسعه سیستم
بنابراین هنگام انتخاب نرمافزار حسابداری آنلاین، بهتر است فقط به عبارت «تحت وب» توجه نکنیم.
باید ببینیم این سیستم در عمل چه مسئلهای از کسبوکار ما را حل میکند.
فرض کنید یک فروشگاه در طول روز چندین خرید و فروش انجام میدهد.
فروشنده فاکتورهای فروش را ثبت میکند، کالاها از موجودی کم میشوند و دریافتها و پرداختها نیز در سیستم ثبت میشوند.
صاحب فروشگاه در پایان روز میتواند وضعیت فعالیت روزانه را بررسی کند.
حالا اگر روز بعد در خارج از فروشگاه باشد و بخواهد وضعیت فروش یا حساب یک مشتری را بررسی کند، دسترسی آنلاین میتواند این کار را بدون وابستگی به سیستم داخل فروشگاه امکانپذیر کند.
همین موضوع در شرکتهایی که چند کاربر یا چند محل فعالیت دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند.
یک نکته مهم را نباید فراموش کرد:
نرمافزار حسابداری جای مشاور مالی را نمیگیرد.
نرمافزار میتواند اطلاعات را ثبت و گزارش کند، اما اینکه یک گزارش چه مفهومی دارد و چه تصمیمی باید بر اساس آن بررسی شود، موضوع دیگری است.
برای مثال، اگر گزارش سود یک کسبوکار کاهش پیدا کرده باشد، نرمافزار میتواند این تغییر را نشان دهد؛ اما برای پیدا کردن علت باید موارد مختلفی مانند قیمت خرید، قیمت فروش، هزینهها، موجودی کالا، مطالبات و شرایط فعالیت بررسی شوند.
به همین دلیل، در کنار توسعه نرمافزارهای حسابداری آنلاین، توجه به مشاوره مالی نیز اهمیت دارد.
«مفیدجو» نمونهای از رویکردی است که حسابداری تحت وب و آنلاین را در کنار خدمات مشاورهای قرار میدهد.
ایده اصلی این است که نرمافزار صرفاً محلی برای وارد کردن اعداد نباشد؛ بلکه اطلاعات مالی منظم در اختیار کسبوکار قرار بگیرد و در صورت نیاز، امکان استفاده از مشاوره برای درک بهتر وضعیت مالی نیز وجود داشته باشد.
در چنین مدلی، نرمافزار و مشاور دو نقش متفاوت اما مکمل دارند.
تغییر از نرمافزارهای سنتی به سیستمهای تحت وب صرفاً یک تغییر فنی نیست.
این تغییر میتواند شیوه تعامل صاحب کسبوکار با اطلاعات مالی را نیز تغییر دهد.
وقتی اطلاعات مالی منظم و در دسترس باشند، بررسی وضعیت کسبوکار میتواند از یک فعالیت محدود به پایان ماه یا پایان سال، به بخشی از مدیریت روزانه تبدیل شود.
در نهایت، ارزش یک نرمافزار حسابداری آنلاین فقط در «آنلاین بودن» آن نیست؛ بلکه در این است که اطلاعات مالی را در زمان مناسب، با دسترسی مناسب و به شکل قابل استفاده در اختیار کسبوکار قرار دهد.