آنچه در این مقاله میخوانیم...
1. مقدمه
2. با کارکنان کپوری، کوسهای و دلفینی آشنا شوید!
3. شما چگونه مدیری هستید؟
4. جمع بندی: چرا مدیران دلفینی و چرا تفکر دلفینی؟

واقعیت را بخواهید همه جور انسانی در محیط کار وجود دارد: کوسه، دلفین و کپور. این تمثیلها را میتوان از زوایای مختلف بررسی کرد. اما من امروز میخواهم از زاویهی شایستگیهای رهبری و مدیریت به آنها نگاه کنم و به شما کمک کنم تا متوجه شوید چه نوع مدیر و رهبری هستید: کپور، کوسه یا دلفین؟
کپورها، در محیط زندگی خودشان همیشه طعمه هستند. آنها به سادگی غذای ماهیهای شکارچی میشوند. در محیط کار نیز، برخی افراد همیشه مانند ماهی کپور نقش قربانی را بازی میکنند و مورد ظلم واقع میشوند. آنها یا با کوتاه آمدن مقابل دیگران یا با تصمیمها و رفتارهای غلط همیشه قربانی میشوند.
کوسهها، برعکس کپورها عمل میکنند. آنها نقش شکارچی را در طبیعت بازی میکنند و برنده شدن آنها الزاما با بازنده شدن دیگران همراه است. کارکنان کوسهای معتقدند باید بکشی تا کشته نشوی. باید شکست بدهی تا شکست نخوری. در لغتنامه این افراد واژه برد- برد معنا ندارد. آنها تنها به برد-باخت معتقدند و همه تلاش خود را برای شکست دادن دیگران به کار میگیرند. راستی، دو انسان کوسهای تلاش میکنند به هم صدمه بزنند.
و اما دلفینها. آنها هوشمندترین جوامع آبزی را تشکیل میدهند. وقتی دلفینها بهفمند که حیواناتی مثل کوسهها به آنها حمله کردهاند، با همکاری باهم، کوسهها را محاصره کرده و با وارد کردن ضربات متعدد، آنها را تلف میکنند. در اجتماع انسانها نیز به افرادی دلفین گفته میشود که رمز پیروزی را در مشارکت با دیگران و اجرای عملیات برد- برد میبینند. کارکنان دلفینی اینگونه فکر میکنند، که اگر موفقیتی است، برای همه است. اگر کسی به مشکلی برخورد کرد، باید همگی برای کمک به او بشتابند و اگر قرار است به هدفی برسند با همکاری و همراهی هم به آن خواهند رسید.
اگر شما از آن دسته از مدیران هستید که حتی با کارکنان خودتان هم رقابت دارید و از ترس رشد آنها، فوت کوزهگری را به آنها یاد نمیدهید. اگر در هر مذاکرهای، بدون توجه به فنون صحیح مذاکره، فقط به دنبال از میدان خارج کردن طرف مقابل و بازنده کردن او هستید، اگر وقتی با خودتان خلوت میکنید یا بازخوردهای دیگران را میشنوید و میخوانید، متوجه میشوید که فقط دنبال این هستید که خودتان موفق باشید و حتی دوست دارید موفقیت واحدتان را هم به نام خودتان ثبت کنید (نه کارکنان بیچاره)، شما یک مدیر کوسهای هستید. شما به درد برخی از محیطهای کاری و برخی مذاکرات میخورید و شاید موفقیتهای بزرگی کسب کرده باشید اما به احتمال زیاد، کارکنانتان از کار کردن با شما خسته شدهاند و همکارانتان هم چندان رغبتی به کار کردن با شما ندارند. پس به نظر من، شما جزء کسانی هستید که باید روی توسعه شایستگیهای رهبری و مدیریتی خودتان کار کنید.

اما وای از این مدیران کپوری. من در 21 سال عمر کاری و مشاورهایم، بیشتر از هر مدیری این مدیران را دیدم. تقریباً هر شخصی به ویژه مدیران ارشد میتوانند به واحد تحت مسئولیت آنها و کارکنان آنها حمله کنند، چون کپورها به راحتی کوتاه میآیند؛ مثلاً میتوانند فرایندهای کاری آنها را به هر طریقی که دوست داشته باشند تغییر دهند؛ میتوانند منابع مورد نیازشان برای تحقق اهداف واحد را تأمین نکنند و حتی بارها دیدهام که اگر سازمان نیروی انسانی هم کم داشته باشد از آنها میگیرد. اما او چه میکند. گاه هیچ. اما اگر کاری هم بکند، آن کار معمولاً حرف زدن است و نالیدن. نالیدن از ظلمهایی که به واحد او میشود، نالیدن از عدم توجه به جایگاه و اهمیت واحد تحت مسئولیتش توسط مدیران ارشد و... . اما چه سود که کارکنان تحت امر این مدیران، از حرفهای او، از اعتمادبه نفس پایینش، از بی مسئولیتی او و... خسته میشوند. راستش را بخواهید به نظر من مدیران کوسهای از مدیران کپوری بهترند. چون حداقل در یک فضای رقابتی و برد-باختی، اعتبار واحدشان را افزایش میدهند، در برخی مذاکرات به درد میخورند و خلاصه یک کاری از دستشان برمیآید. اما مدیران کپوری را حتی به مذاکرات هم نباید فرستاد. هیچ مذاکرهای. چون دست خالی برمیگردند. مگر اینکه دل افراد به حال آنها بسوزد. خلاصه اینکه یک قربانیاند. امیدوارم شما اینگونه نباشید که اگر بودید حتما شما هم روی توسعهی شایستگیهای رهبری و مدیریت خود کار کنید.

خوب برویم به سراغ مدیران دلفینی. به نظرم نقطهی مقابل مدیران کوسهای هستند. آنها در هر شایستگی که ضعیف باشند، در شایستگی مسئولیت پذیری و ارتباطات مشارکتی خوبند و قابل اعتماد. به خوبی مشارکت کارکنان را برای کار ایجاد میکنند، کارکنان را در موفقیت تیم سهیم میدانند و قدردانشان هستند، میدانند موفقیت در کار تیمی است و در مذاکرات هم با رویکرد برد- برد جلو میروند. لذا مدیران دلفینی، مورد علاقهی من هستند و توصیه میکنم خودتان را به این سبک از مدیریت نزدیک کنید.

شاید حالا دیگر جواب این سوال ساده باشد. کوسهها حمله میکنند، چون بقا و پایداری خودشان را در کم شدن رقبا و از بین رفتنشان میبینند. کپورها خورده میشوند چون هوشمندانه عمل نمیکنند و خود را وارد چرخه طعمه بودن میکنند.
اما این دلفینها هستند که درنهایت به بقا میرسند. چرا که فهمیدهاند بقا در تعامل و بازی دوسر برد است.
افرادی که تفکر دلفینی را دنبال میکنند به خوبی فهمیدهاند که برد دیگران الزامی برای شکست ما ایجاد نخواهد کرد. انسانها نه فقط برای اهداف جمعی، که برای رسیدن به اهداف شخصی هم به کمک و یاری هم نیاز دارند. ما وظیفه داریم به یکدیگر کمک کنیم تا رسیدن به اهداف و موفقیتها آسانتر شود.
عزیزان همراه، اگر این مطلب براتون مفید بوده، لطفاً اون رو لایک کنید، با دوستانتون به اشتراک بگذارین و یا نظرات ارزشمندتون رو برام بنویسید.