میگفتم:«سیاسی باش!» میگفت که «میخواهم عادی زندگی کنم، بدون دردسر!»
به دیگری میگفتم:«زندگی کن حاجی! ما باید زندگی کنیم.» میگفت که«نه! ما برای زندگی نیامدیم. ما آمدیم بجنگیم. پر از دردسر باشیم و بمیریم.»
عجب وضعیت عجیبی بود بین ما! افتاده بودیم در دام یک پیچش معنایی غریب! هر چقدر هم دست و پا میزدیم بیشتر گیر میکردیم.
به اولی میگفتم:«معنی «عادیزندگیکردن» شده است «زندگی بدون صفبندی، زندگی بدون موضعگیری، زندگی بدون دعوا و خطکشی! این درست نیست آقا»
به دومی هم اینگونه گفتم که:«معنی «عادیزندگینکردن» شده است «موضع قبل از آگاهیگرفتن، نشنیدن صدای دیگران، تمسخر صف مقابل، قطعکردن تعامل با جبهه روبهرو! خودت بگو که این درست است حاجی؟»
چطور میتوانستم به هر دو بگویم که اتفاقا وقتی ما «عادی» هستیم که در تمام صفات انسانی خود به حد متعادلی برسیم نه اینکه یکی را بگیری و تا عرش اعلا بروی بعد برگردی صفت بعدی را برداری و بروی بالا، بالا، بالا. بیا پایین خواهر! بیا کنار ما زمینیها برادر! بیا «با هم» «همه» صفات را برداریم و ببریم. صفاتی که برای خود ماست و جزئی از ذات و اندیشه ما. اینکه شما «اخلاق»، «مذهب» و در گونههایی «مهدویت و فرج» را در تعارض با «سیاست، حکمرانی اسلام، صفبندی، خطکشی و جبههگیری» میبینی و سعی میکنی با استفاده از پایبیندی به «برخی» اصول، «برخی» دیگر را محوریت ندهی و ملاک نگیری به معنی «غیرعادیبودن» است و اگر نه وقتی که با «همه اصول با هم» زیست کردی و به میدان آمدی آنگاه «عادی» خواهی بود. (یکی نیست بگوید مرد حسابی! این حرفهای درشت به دهان توئه ناحسابی نمیآید. اما شما «بشنوید سوز دل ناپسندم»)
من قبول دارم که «زیست عادی» به تناسب افراد متفاوت است. بابای ما علی علیهالسلام هم عادی زندگی میکرد. منتهی میفرمود که «من قبل از آنکه شما درد خود را بگویید میدانم»؛ خب «خیلی عادیست» که این بابا قبل از آنکه فقیر و مریض و مسکین و یتیم و اسیر پیشش بیایند خودش میرود به دادشان میرسد.
اما نقطه عادی ما کجاست؟ بیایید بگردیم و آنجا را پیدا کنیم. جایی که «عدالتِ ما» رعایت شود را جستوجو کنیم و با هم به اشتراک بگذاریم. احساس میکنم (=بدون هیچ منطق و نظریهای) اینگونه جهان به نقطه تعادل خویش میرسد.
دین در نقطه متعادل خودش قرار میگیرد و اینگونه تمام بار ولایت بر دوش «برخی» نمیافتد. «همه با هم» این بار را به دوش میکشیم. نمیدانم اما شاید شاید شاید آن روز خدا اعلام کند که این انسان فقیر بدبخت بیچاره دیگر در دسته «ظلوما جهولا» قرار ندارد انشاءالله!