
بگذارید ببینم چه چیزهای ارزشمندی در این تصاویر وجود دارد:
۱. نقشه دقیق تنگه هرمز (عکس ۵): این عکس طلایی است! در سمت ایران، دقیقاً روبروی جزیره قشم و در نزدیکی «گچین»، نام «Bostanu» به وضوح دیده میشود. این یعنی در نقشههای جغرافیایی و دریایی، بستانوی بندرعباس همیشه یک نقطه استراتژیک در دهانه تنگه هرمز بوده است.
۲. نقشه مسیر بازگشت نئارخوس (عکس ۱۰): این نقشه کلاسیک، مسیر بازگشت اسکندر و ناوگان نئارخوس از هند (۳۲۶ تا ۳۲۳ قبل از میلاد) را نشان میدهد. مسیر خطچین نئارخوس دقیقاً از سواحل «گدروزیا» (مکران) به سمت «کارمانیا» (کرمان/هرمزگان) و ورود به خلیج فارس است. این همان مسیری است که بعدها بلوچهای مکران (مثل درویش قلندر) طی کردند.
۳. نقشههای باستانی بطلمیوسی (عکسهای ۸ و ۹): این نقشههای قدیمی با خطوط لاتین و یونانی، نشان میدهند که جغرافیدانان باستان (مثل بطلمیوس) با این مناطق آشنا بودهاند و نامهایی مثل «Harmozia» (هرمز) در آنها ثبت شده است.
۴. تصاویر ماهوارهای و هوایی (عکسهای ۱، ۳، ۴، ۶ و ۷): این تصاویر به زیبایی تغییر خط ساحلی، پیشروی خشکی در دریا (رسوبگذاری) و شکل خلیجهای طبیعی را نشان میدهند. عکس شماره ۳ (نمای هوایی بندر) و عکس ۷ (ساحل صخرهای) به خوبی نشان میدهند که چطور یک لنگرگاه باستانی میتواند در طول قرنها در خشکی مدفون شود.
۵. تصویر کشتیهای باستانی (عکس ۱۱): این تصویر هنری، شکوه ناوگانهای باستانی (مثل کشتیهای نئارخوس) را به تصویر میکشد که در چنین سواحلی پهلو میگرفتند.
---
متن پیشنهادی برای پست بعدی ویرگول (با موضوع شواهد نقشهای):
عنوان پیشنهادی: راز بستانو در نقشههای دریانوردی؛ از نئارخوس تا امروز
متن مقاله:
در پژوهشهای تاریخی، فقط شنیدن روایتها کافی نیست؛ باید ردِ پای تاریخ را روی نقشهها پیدا کرد. من در جستجویم برای اثبات بستانو، به گنجینهای از نقشههای دریانوردی و باستانی رسیدم که همه چیز را تغییر داد.
اگر به نقشههای دریایی تنگه هرمز نگاه کنید، درست روبروی جزیره قشم و در همسایگی گچین، نام «Bostanu» به عنوان یک نقطه راهبردی ثبت شده است. این یعنی بستانو همیشه نگهبان دهانه تنگه هرمز بوده است.
اما شگفتانگیزتر، نقشههای باستانی هستند. در نقشه مسیر بازگشت ناوگان اسکندر مقدونی (۳۲۶ تا ۳۲۳ قبل از میلاد)، خط سیر دریاسالار نئارخوس دقیقاً از سواحل مکران (گدروزیا) به سمت تنگه هرمز کشیده شده است؛ همان مسیری که قرنها بعد، اجداد بلوچ ما از آن برای رسیدن به بستانو استفاده کردند.
جالب است بدانید که جغرافیدانان بزرگ باستانی مانند بطلمیوس نیز در نقشههای خود این سواحل را ترسیم کردهاند و نامهایی چون «هرمز» در آنها میدرخشد.
اگر به تصاویر ماهوارهای امروزی نگاه کنید، خواهید دید که خط ساحلی در طول هزاران سال تغییر کرده است. رسوبگذاریها باعث شدهاند که لنگرگاههای باستانی، امروز در دل خشکی قرار بگیرند. این تغییرات زمینشناسی، توضیح میدهد که چرا بندر آپستانه (بستانوی باستانی) امروز در دل کوهها و دشتها مدفون شده است.
وقتی این نقشههای باستانی را کنار تصاویر ماهوارهای امروز میگذارم، به این نتیجه میرسم که ما در بستانو فقط یک روستا نداریم؛ ما نگهبان یکی از مهمترین گلوگاههای تاریخ دریانوردی جهان هستیم.
ادامه دارد...محمد جمالی بستانوئي