آپستانه و بستانو: داستان یک تداوم ۲۵۰۰ ساله
تاریخ این سرزمین، داستان تلاش و تداوم است. قدمت حضور مردمان مکران در این کرانهها، از بندر باستانی «آپستانه» تا روستای امروزی «بستانو»، به بیش از ۲۵۰۰ سال میرسد. مردمان آپستانه با افول این بندر به دلیل تغییر خط ساحلی، هرگز فعالیت خود را تعطیل نکردند؛ آنها لنگرگاه و صنعت خود را با عقبنشینی دریا به سمت جلو آوردند، و این مسیر را ادامه دادند تا به بستانوی امروزی رسیدند. بستانو، وارث شایسته و جانشین راستین آپستانه است.
این تداوم تاریخی را میتوان در دو سند ماندگار به وضوح دید: در نگاشتههای سدیدالسلطنه در کتاب «بندرعباس و محال» که از اوج صنعت (۳۰ کارگاه سنگتراشی و ۲۰ کارگاه نساجی) خبر میدهد، و در گزارش افسر نیروی دریایی انگلستان (کاپیتان مینپرایس) در سال ۱۹۱۴ میلادی که هزار سنگ آسیاب آماده صادرات را در ساحل بستانو به ثبت رسانده است.
اما افسوس که در دوره معاصر، انسان با دست درازی به طبیعت، این نبوغ و پیوستگی را متوقف کرد. ساخت اسکله شهید رجایی و تغییر مسیر شناورها، راه را بر این اقتصاد دیرینه بست و ۵۰ کارگاه پررونق، خاموش شدند. این یک تراژدی بزرگ برای تاریخ دریانوردی منطقه است.
با این حال، الحمدلله، تاریخ هرگز نمیمیرد؛ بلکه گاهی به خواب میرود. امروز ما با لطف و عنایت خداوند، برخاستهایم تا با پژوهش، مستندسازی و بازگویی حقیقت، نام و عظمت آپستانه باستانی و بستانو جانشین آن را زنده نگه داریم. این کتاب، ادای دینی است به نیاکانی که در این خاک، در برابر امواج دریا و گذر تاریخ ایستادند و چراغ تجارت و صنعت را روشن نگه داشتند