
گفتم درباره چه بنویسم، راه به آه و ناله دهم که دیدم، انبان غم و غضه شما از من بیشتر نباشد، کمتر نیست دیگر کیست که پیمانه رنجش تا خرخره پر نباشد. بر آن شدم که قلمم را به شوخ و شنگی بگردانم اما هر چه کردم، قلمم مطیع نشد. راستش را بخواهید، حق هم داشت. از درون پر سوز و گداز بر صفحه کاغذ که گل نمیروید، آتش میدمد. دیدم در حقش بی انصافی کردم. گفتم که یکبار هم شده عنانم را کف دست کلمات و واژهها دهم تا شاید برای این درد بی درمان دوایی جور شود اما دیدم نه تنها این آتش شعلهور خاموش نشد که گر گرفت و بدتر آن که نوشته هم قابل پخش نشد. درنهایت تصمیم گرفتم که توسن سرکش سربریدهای را در این میدان رها کنم که هم خاطر همنشینان تلخ نشود و هم من احساس خفگی نکنم.
گفتم حداقل که میتوانم، درباره حالم، حالمان بنویسم که اگر خدایی ناکرده نسلی از آیندگان – که امیدوارم او دیگر از پیچ بحران گذر کرده باشد – چراغ در دست بگیرد و بخواهد از احوال نیاکانش بخواند، لای خبرهای پوچی که با درون ما بیگانه هستند، صفحهای بیابد تا بفهمد که این ایام به ما چگونه گذشت.
روزگاری که داغ و درد، به آن مهمان ناخواندهای میماند که چون انگلی به میزبانش میچسبد و جانش را ملچ ملوچ کنان میجود. زهر خندی بر گوشه لب دارد و هر چه تحمل میکنی به او خیره میشوی که بس است، بر خیز و برو، گستاختر میشود و خودش را بر صندلی ول میکند و میلمباند و تو نه نای فریاد داری و نه توان آن را. بغضت به جای این که از راه حنجرهای بیرون بریزد، اشکی میشود در گوشه چشمت که آن را هم باید پنهان کنی تا وقتی لبخند میزنی و به اطرافیان و دوستانت امید بدهی که به مرادشان میرسند، به دانشگاهی که پذیرش گرفتهاند خواهند رفت، ان شاالله خانه پیدا خواهند کرد و حتما خوب خواهند شد و ... ، نفهمند که خودت به چه میاندیشی و چه حالی داری.
گفتم حداقل میتوانم مثل بزرگان این خاک و بوم چون حافظ و سعدی و دیگران از بخت و چرخ و کمان و گردون و هر چیز گردنده و چرخندهای شکایت کنم که این بوم شوم از کدام ویرانه گور به گور شدهای، بر بام خانهمان نشسته است.
اکنون که نشستهام و سر شما را درد میآورم، پیرمردانی که در طرف دیگر کره زمین زندگی میکنند و سنشان هم از سن امید به زندگی ایرانیان هم عبور کرده است، بر سر و کله هم میزنند تا کدام یک این چند صباح آخر عمر را هیجان انگیز تر از دیگری طی میکند و برنده بر صندلی حکمرانی کشوری خواهد نشست که هر فرمانش بر من از همه جا بی خبر هم تاثیر میگذارد. هر چه آنان از نردبان حرص ولع خود بالاتر میروند، من بی دست و پا زدن در باتلاق بیشتر فرو میروم. در این وسط شکم ذرهای هم که علما هنوز مردد هستند که زنده است یا مرده، سیرمانی ندارد و از نعشی به نعش دیگر میرود.
شما که الان گزافهگوییهای حقیر را میخوانی، شاید بپرسی که اینها همه شرح مسئله است، پاسخش چی. راستش من چندی بالا و پایین این پرسش را سنجیدهام و کتاب قدما و فضلا را هم تورق کردهام به این نتیجه رسیدهام که درمانش فراموشی است. البته اشتباه نشود فراموشی هم دو روی یک سکه است. یک فراموشی میشود آن که در زمانی که روزگار تازیانهاش را بر پشتت فرو میآورد مثل مجسمه مرد متفکر دستت را زیر چانه بگیری و از یاد ببری که هر دم از درد از حال خواهی رفت. یک حالتش هم میشود این که حال نزار خود را فراموش کنی و قوای خود را فراهم آوری تا به دنبال آیندهای درخشان بگردی.
من هم در این عصرهای پاییزی که آفتاب خسیستر میشود و نورش را از ما دریغ میکند، در چاردیواری خودم نشستهام و دو طرف سکهای را نشان ادبار و اقبال خود کرده و تفاسیر مذکور را در هر ور آن نوشتهام و هی سکه میاندازم تا از سر طالع خویش آگاهی یابم و بدانم باید کدام راه را برگزینم. ولی این سکه لامذهب ما را گیر آورده، هر بار آن را میاندازم بر لبه فرو میآید و من و قوانین احتمالات را به سخره میگیرد. همین کافی است برای آن که از هر چه که گرد است، متنفر شوم.