
مستند هک بزرگ ساخته نتفلیکس درباره یکی از مهمترین پروندههای قضایی سالهای اخیر است. پروندهای که صحت انتخابات را در آمریکا به چالش کشید و ابهاماتی را درباره یکی از محبوبترین شبکههای اجتماعی مطرح کرد.
ماجرا از جایی شروع میشود که فردی در دادگاهی در لندن از فیسبوک برای فروش دادههای شخصیاش شکایت میکند و از فیسبوک دادههایش را مطالبه میکند. ما در طول مستند او را که دغدغه شخصی در زمینه حقوق افراد در فضای مجازی دارد، دنبال میکنیم.
پیگیری پرونده و تحقیقات گسترده پیرامون آن اسامی افراد و موسسات دیگری را مشخص میکند. یکی از این موسسات کمبریج آنالتیکا است. هدف موسسه کمبریج آنالتیکا این است که دادههای اینترنتی شهروندان را تحلیل کند و با تولید محتوای هدفمند، رای طیف خاکستری مردم را در انتخابات به نفع شخص یا جناحی که برایشان کار می کنند، تغییر دهد. البته این ایده پیشتر در کشورهای آفریقایی و آمریکای جنوبی آزمایش میشود و در انتها در برگزیت به نفع جناح جدایی طلب و در انتخابات آمریکا به نفع ترامپ استفاده می شود و نکته جالب در این زمینه این است که این موسسه دادههای مورد نیاز را از فیسبوک به دست میآورد. زاکربرگ نیز برای توضیحات درباره این مسئله به سنای آمریکا فراخوانده میشود.
مستند نه تنها مسائل اخلاقی و حقوقی استفاده از این ابزار را برای کسب رای بیشتر به چالش میکشد، ناتوانی و درک محدود قانون گذاران را در مواجهه با این پدیده جدید به نمایش می گذارد و همچنین نشان می دهد، شبکههای اجتماعی که در آغاز به عنوان ابزاری برای ابراز نظرات آحاد مردم و نقد قدرت مطرح شد، چگونه در بزنگاههای تاریخی ابزار اربابان قدرت و ثروت برای کنترل مردم میشود و در پایان راه اصلاح قانون و حق مالکیت بر دادههای شخصی را به عنوان راهحل این مشکل مطرح میکند.