برای اولین بار میخوام خلاصه ای از یک کتاب بنویسم / نظر شما مهم است?
کتاب status anxiety به قلم آلن دوباتن در سال 2004 چاپ و با عنوان "اضطراب موقعیت" به فارسی ترجمه شده است.
دوباتن، نویسنده فلسفی اهل انگلیس، در این کتاب هم مثل تمام کتابهای دیگرش، محتوای کتاب را به زیبایی سازمان داده است.
اضطراب موقعیت / آلن دوباتن
کتاب به دو بخش علل و راه حل ها تقسیم شده است:
سازمان دهی محتوای کتاب
در این کتاب موقعیت، به جایگاه حقوقی یا حرفه ای فرد، میان گروه اشاره میکند.
و اضطراب موقعیت را اینطور توضیح میدهد: ترس از شکست در برابر آرمانهایی که جامعه وضع کرده و نگرانی از اینکه نکند روی پله بسیار پایینی از نردبان هستیم یا پایینتر سقوط کنیم.
بخش اول: علت های اضطراب موقعیت
فقدان عشق در فصل اول نویسنده اشاره میکند به نیازِ جلب توجه، و میگوید ما به دنبال دریافت عشق از جهان هستیم. وابستگی خودانگاره مان باعث میشود درباره جایگاهی که در جهان داریم نگران باشیم. این جایگاه مشخص میکند که چه مقدار عشق به ما پیشکش خواهد شد.
انتظارات نویسنده با بحث کوتاهی در باب شتاب اختراعات و پیشرفت های مادی قرن بیستم، میگوید کاهش شدید فقدان، باعث شده مردم حس یا ترس مداومی از فقدان پیدا کنند و هر روز ترسشان بیشتر شود از اینکه چیزی که هستند و دارند کافی نیست. با نگاهی به فرمول عزت نفس (موفقیت تقسیم بر ظواهر دنیایی) ادامه میدهد: ممکن است با "کم" احساس خوشبختی کنیم اگر "کم" چیزی باشد که انتظار داریم و ممکن است با "زیاد" احساس بدبختی کنیم، اگر به ما آموخته باشند که "همه چیز" را بخواهیم. هزینهای که بخاطر انتظار بیش از حد می پردازیم، اضطرابی ابدی است که نکند از چیزی که باید باشیم، خیلی دوریم!
شایسته سالاری نویسنده این از سه داستان قدیمی درباره شکست بحث میکند که مردم تا قرن دوازدهم باور داشتند: 1. فقرا مسئول شرایطشان نیستند و مفیدترین اعضای جامعهاند 2. موقعیت پایین هیچ ارتباطی با اخلاقیات ندارد 3. ثروتمندان گناهکار و فاسدند و ثروتشان را با دزدی از فقرا به دست آوردهاند اینها به افرادی که در موقعیتهای پایین جامعه بودند آرامش خاطر میداد. اما بعد داستان ها عوض شدند: 1. ثروتمندان اند که مفیدند، نه فقرا 2. موقعیت با اخلاقیات ارتباط داد 3. فقرا گناهکار و فاسدند، و فقر را مدیون حماقت خود هستند حالا این نظام شایسته سالار، خواریِ شرم را هم به زخم های فقرا اضافه کرده بود.
اشراف گرایی تلاش افراد برای اینکه خود را با گروههای برتر بیامیزند. علاقه ی اشراف گرایان قدرت است و همان طور که توزیع قدرت در جوامع در دوره های تاریخی تغییر کرده، به سرعت موضوع تحسینِ اشرافگرایان هم تغییر میکند. اگر به شکل سنتی فقر، جریمه مادیِ موقعیت اجتماعی پایین بود، بی توجهی و برگرداندن نگاه، جریمه هایی احساسی اند که ظاهرا دنیای پر از اشرافی گری بر افراد پایین جامعه تحمیل میکند.
وابستگی عزت نفس ما به حداقل 5 عامل پیشبینیناپذیر بستگی دارد (پس ممکن است به جایگاهی نرسیم و نباید به آن دل ببندیم): 1. وابستگی به استعداد ناپایدار 2. وابستگی به شانس 3. وابستگی به کارفرما 4. وابستگی به سوددهی کارفرما 5. وابستگی به اقتصاد جهانی ناهماهنگی بین نیازهای ما و شراط نامطمئن دنیا پنجمین ستون سفت و سختی است که اضطراب ما روی آن بنا میشود.
بخش دوم: راه حل های اضطراب موقعیت
فلسفه با کمک فلسفه می توانیم همه ادراکات عمومی از شخص، چه مثبت و چه منفی، را از فیلتر تحلیل منطقی بگذرانیم؛ از داوری مردم آشفته نشویم. در اینجا، توصیه برخی فلاسفه به مردم گریزی هوشمندانه، هم مورد بررسی قرار گرفته است.
هنر در این فصل با نمونهایی، تشریح شده که هنرهایی مانند نقاشی، تراژدی یا کمدی چگونه و چقدر می توانند پادزهری برای عمق ترین تنش ها و اضطراب های زندگی باشند.
سیاست برای کسانی که آرمان جامعه، آنها را مضطرب میکند، تاریخ یک درس مهم دارد: آرمان ها روی سنگ حک نشده اند. دوباتن در این فصل در باب آرمان های اجتماعی و سازمان های سیاسی و آگاهی سیاسی صحبت می کند. و نتیجه میگیرد که وقتی آرمان موقعیت برتر مدرن کاملا بررسی شود، دیگر طبیعی یا قانونی خداداد به نظر نمی رسد. و این حداقل به ما کمک میکند چیزهایی درباره بهترین راههای برخورد با رنج های حاصل از آرمان موقعیت، بیاموزیم.
دین فکر به مرگ و تامل در افتخارهای گذرا، راهکار دیگری برای رهایی از خطا، حس ناکارآمدی و حسادت؛ و پرداختن به فضایل عشق، خوبی، بی ریایی، فروتنی و مهربانی است. جامعه مدرن ما را تشویق میکند تا کمتر مثل بقیه و بیشتر برجسته باشیم. اما دوباتن میخواهد بیشتر به این فکر کنیم که چقدر شبیه بقیهایم. و در نهایت اهمیت تلاش مذهب (مسیحیت) برای توزیع صحیح موقعیت و توجه به تفاوت ثروت و فضیلت اشاره میشود.
در فصل آخر دوباتن با معرفی جریان بوهم (کولیوار زیستن) از منش و روش آنها برای برخورد با بورژواها صحبت میکند.
این پنج عامل نخواسته اند سلسله مراتب موقعیت را کنار بگذارند، بلکه خواستهاند سلسه مراتب جدیدی بر پایه ارزشهایی به وجود بیارن که بیشترِ مردم به رسمیت نمی شناختند؛ و سعی کردند تفاوتهای موفقیت و شکست، خوبی و بدی و.. را باز تعریف کنند. و در پایان، تاکید به اینکه در زندگی بیش از یک راه برای موفقیت وجود دارد.