
چرا این روزها تعدادی از افراد هشدارها را نادیده می گیرند؟
با وجود اینکه افراد خطرات کشیدن سیگار، خوردن چربی و خطرات ناشی از عدم ورزش و این روزها ویروس کرونا را بر سلامت می دانند، همچنان درگیر این اقدامات بالقوه ی کشنده هستند؟ بخشی از پاسخ به این سؤال مربوط به نوعی توهم شناختی به نام سوگیری خوش بینی یا تعصب در خوش بینی می شود و این سوگیری مبتنی بر این باور نادرست است "ممکن است برای شما اتفاق بیفتد اما برای من اتفاق نمی افتد". تمایلی که در ۸۰ درصد ما وجود دارد. این که سیگار باعث سرطان می شود تئوری نیست بلکه یک واقعیت ثابت است. با این وجود، همچنان افرادی سیگار می کشند.
بیشتر ما تمایل داریم احتمال وقوع تجربیات ناخوشایند را کم در نظر بگیریم. در نتیجه احتمال اینکه تصادف کنیم یا به بیماری دچار شویم را دست کم می گیریم. به حقیقت بی اعتناییم و بیشتر خوش بین هستیم تا واقع گرا.
در حقیقت، حتی در صورت وجود شواهد روشن مبنی بر وجود خطرات یا دلیل بدبینی، مردم بر اساس خوشبینی، خطر را ترجیح می دهند. این موضوع در مورد خلبانان هواپیما و هر کسی که انتظارات غیر واقعی دارد اتفاق می افتد.
سوال اینجاست چرا ما نسبت به خود و خانواده ی خود خوش بین هستیم؟ ولی نسبت به سایر افراد جامعه به همان اندازه خوش بین نیستیم شاید هم تا اندازه ای نسبت به سرنوشت کشور و مردم بدبین هستیم.
خوش بینی شخصی نسبت به آینده خود ما به طور پایداری درون هر یک از ما وجود دارد. این توانایی فوق العاده ی ماست که باعث موفقیتمان می شود، البته نه به این معنی که فکر کنیم مسائل به طور سحر آمیزی برای ما خوب تمام می شوند. خوش بینی نه تنها با موفقیت ارتباط دارد، بلکه به موفقیت هم منجر می شود.
سلامتی از مهمترین مزایای خوش بینی است. اگر هر یک از ما برای خود آینده ای زیبا و درخشانی را متصور شویم اضطراب و نگرانی ما کاهش می یابد. خوش بینی سبب موفقیت ما در آموزش، ورزش و سیاست میشود.
اما سوالی که پیش می آید این است: چطور می شود با حفظ خوش بینی با واقعیت ها روبرو شویم؟ مشکل اینجاست افراد فکر نمی کنند که عددها و هشدارها ربطی به آنها داشته باشد.
به این معنی که علامت های هشدار فقط می توانند اثرات محدودی داشته باشند. کرونا کشنده است، اما به احتمال زیاد بقیه مردم را می کشد نه من.
خوش بینی غیر واقعی می تواند منجر به رفتار پر خطر، شکست اقتصادی و برنامه ریزی نادرست شود. برای نمونه، دولت انگلستان تایید کرده که بخاطر تعصب در خوش بینی به احتمال بیشتری افراد هزینه ها و طول انجام پروژه ها را کمتر از آن چیزی که هست برآورد می کنند. بنابراین آنها بودجه المپیک 2012 را با در نظر گرفتن این تعصب در خوش بینی تنظیم کردند.
همه ما می خواهیم خود را در مقابل خطرهای خوش بینی محافظت کنیم، اما در عین حال امیدوار باقی بمانیم، و از مزایای زیاد خوش بینی بهره ببریم. قطعا راهی برای انجام این کار وجود دارد. مساله کلیدی در واقع همان "آگاهیست" ما با یک شناخت ذاتی از گرایشهایمان به دنیا نمی آییم. بلکه اینها باید با بررسی های علمی شناسایی شوند. اما خبر خوب این است که آگاه شدن از "تعصب در خوش بینی" توهم ما را در مورد این مساله از بین نمی برد. این مثل توهم های تصویری می ماند که صرف آگاهی داشتن از وجود آنها از بین نمی روند. به این معنی که می توانیم توازنی بین طرح ها و اصول برقرار کنیم تا ما را در مقابل "تعصب در خوش بینی" محافظت کند، اما در عین حال ما را امیدوار نگه دارد.
اگر شما انسان بدبینی باشید که باور ندارد می تواند از بحران گذر کند، به طور قطع گذر نخواهید کرد. زیرا برای هر نوع پیشرفتی، لازم است واقعیت را متفاوت تصور کنیم و در ادامه باور کنیم که این واقعیت عملی میباشد. اما اگر شما یک انسان بی اندازه خوش بین باشید که فقط با چشمان بسته قدم بر بحران می گذارد و به بهترین ها امید دارد، زمین می خوردید. اما اگر یک انسان متعادل خوش بین باشید که اعتقاد دارد می تواند از بحران گذر کند، اما یک چتر نجات هم به پشت خود وصل می کند تا اگر احیاناً اتفاق ها دقیقاً به طریقی که طراحی کرده بود پیش نرفتند باز هم مانند یک عقاب اوج بگیرد.
اگر افرادی را می شناسید که هشدارهای وزارت بهداشت را نادیده می گیرند بنا به این جمله است “ممکن است برای شما اتفاق بیفتد اما برای من اتفاق نمی افتد”.
در مطلب بعد به این سوال پاسخ می دهیم: چه چیزی در سر ما می گذرد که باعث می شود هشدارها را به خود نسبت ندهیم؟