ویرگول
ورودثبت نام
مریم امامی
مریم امامی_ منتقد ادبی و پژوهشگر instagram.com/mim.imami
مریم امامی
مریم امامی
خواندن ۳ دقیقه·۶ سال پیش

خدا، عشق، مرگ: سه استعاره والا

آدم ها برای چه فریاد می زنند؟ برای چه رنج کشیده اند برای چه خندیده یا گریسته اند؟ نه امروز و اینجا بلکه همیشه و هر کجا، آدمها برای چه ادامه داده اند در حالی که از همان ابتدا- چه ابتدای ابراهیمی باشد چه ابتدای داروینی- آخر تمام قصه ها معلوم بود: هیچ. اما آدمها زیاد شده اند، بسیار زیاد. بیشتر تلاش کرده اند.بیشتر ساخته اند. بیشتر خراب کرده اند. بیشتر زاییده اند و بیشتر کشته اند. در اعماق وجود چه چیزی را می کاویم که به پایان نمی رسد؟ بلکه گویی با هر بار کندن و کاویدن حفره را گشادتر و عرصه را تنگ تر هم کرده ایم. نمی توانیم بایستیم چون عضو ایستادن درطبیعت ما تعبیه نشده، مجبوریم ادامه دهیم چون جایی در ما چیزی کم است و آن کمبود به زمانی آمیخته که بی توجه به تمام اشک ها و خون ها و دیگر مایعات بدن، میگذرد و شره می کند. من اسم این حفره ی پر نشدنی را استعاره ی والا گذاشته ام. چون فکر می کنم تمام فریادها آن/ها را صدا می زنند. فریادهایی که در سکوت عظیم کیهان محکوم به خلاء هستند.

خدا در واقعیتِ ملموسِ ذهنی، امیدی دست نیافتنی است، عشق ترشح شدید دُپامین است که تمایل به تن دیگری دارد و مرگ از کار افتادن ساده ی دستگاهی است که بیشتر آن آب و چربی ست. اما هیچ کس حاضر نیست چنین تقلیل احمقانه ای را بپذیرد. نه کسی که حتی یک بار نور ایمان بر قلبش تابیده یا طعم عشق کام جانش را شیرین کرده و مرگ خواهر کوچکتر آن دو که همیشه پشت خانه بازی می کند و صدای خنده هایش شنیده می شود.

آدم ها در طول تاریخ برای یافتن خدا کشتند و کشته شده اند چه خدایی در ماوراء چه خدایی بر صندلی حکم و حکومت. برای عشق کشتند و کشته شده اند چه عشقی آس و پاس و جنون آمیز چه عشقی فربه و لمیده در گاوصندوق بانک. مرگ همیشه در معیت خدا و عشق به نام "آزادی" در خدمت بوده است.

مهم این است که خدا هرگز حقیقتی ملموس نخواهد بود. گروهی آن را استعاره از قدرت می گیرند و بر سر این استعاره دو دسته می شوند و همدیگر را نابود می کنند. اما نهایتن آنچه در واقع به مرگ ختم شده "قدرت" است نه "خدا". جالب این است که تنها مستعار له برای خدا قدرت نیست ، بلکه این واژه می تواند طیف وسیعی از مفاهیم را – از پدر گرفته تا موجودات فضایی- در بر بگیرد. همین معادله برای عشق هم وجود دارد. مستعار له عشق می تواند، از فداکاری و ایثار باشد تا همبستری و همسری. می تواند از سادیسم باشد تا مازوخیسم. و البته به نسبت هرکدام ازین مستعار له ها هویت عاشق و معشوق تغییرات عمده ای خواهد کرد. مرگ اما از همه زیرک تر است. مرگ از شدت عریانی دیده نمی شود. از شدت شنائت پذیرفته می شود. از شدت نزدیکی، دور داشته می شود. مرگ هزاران مستعار له دارد. چون در معانی دو استعاره ی والای دیگر هم شریک می شود. به فنا در تصوف نگاه کنید. به خودکشی در عشق خیره شوید و حالا به لاشه های جنگ و بیماری و کهولت و تعفن برخاسته از فنا تا فلاکت فکر کنید. همه چیز مرگ است! مرگ همه چیز است و در عین حال فقط قلبی است که دیگر نمی تپد حالا با هر میزان ایمان یا عشق، باید هرچه زودتر چالَش کنید تا بوی گندش باقی آدمها را لحظه ای متوقف نکند.

آدم ها برای دست یافتن به مستعار حقیقی خدا، عشق و مرگ است که فریاد می زنند. و من تصمیم دارم این صداها را بشنوم و داستانشان را برای شما تعریف کنم. این روزها به خدا و عشق و مرگ فکر می کنم.

instagram.com/mim.imami

خداعشقمرگ
۱
۰
مریم امامی
مریم امامی
_ منتقد ادبی و پژوهشگر instagram.com/mim.imami
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید