داستانی که در زیر میخوانید، ترجمهای لری بختیاری از داستان «پرسش» آنتوان چخوف است.
یه پورسؽ
زه آنتوان چخوڤ
زه ڒی ترجمه اْنڳلیسی
جِنڳ چاس بی. ڤولدیرڤ، پیا کَڌ شلال ۉ قِئینؽ زه زمیݩڌارون شَئری، که مییلس کول و تیهلس پِلاق بیڌن، پالتاؤسه زه وَر کَند، عرَخ تیگسه وا دَئسمال اۉریشومیئؽ پاک کرد و وا یهپچه دل زیڌݩ ڒئڌ ؤۉئا دیڤوݩڌاری دۉلتیئؽ. اۊچو کارمندوݩ وه نا نیسنیڌݩ بیڌن و وه توک قلماسوݩ قاغزاکه نه اْڒَکنیڌن.
هو ڒی کرد وه دَربونؽ که زه دیرترین سیک دیڤوݩڌاریکه یه مَجمه پوڒاپوڒ گؽلاسؽ نه ایۉورد و گوڌس: «وائا بَشخین، زه کوجه اْتروم یه پورسؽ بکونوم؟ وائا زه یه نَلغی وارَسوم و زه ڒی یکی زه مصوبهیل شۉرا هم بنیسنوم.» ئۊ دَربونو وا مجمهکه کلؽک کشیڌ وه دیرترین نیمدری ۉ گوڌ: «بفرما ؤۉلا! تِی ئۊ پیائو که کِل ئۊ نیمدرییو نشسته!»
ڤولدیرڤ کونِست و توروکست بارت نیمدریکه. بؽرین هو، یه جاهل پیائؽ زۊؤاله مؽز سۉزؽ نشست بی که لَکهیلس وا لکهیل ناخوشی تیفۊس اْبوردن. مییل پیاکه زه چار بال ڒِزگ وابیڌن بی، نوفت شلال و جۊشجۊشینؽ داشت و یونیفورم پاتارؽ وه وَرس بی. هو وه نا نیسنیڌݩ بی ۉ نوفت شلالسه کوت کرد بی سَر قاغزاکه. پَشخهئؽ کِل جیک ڒاستس اْڒئڌ وه ڒه ۉ هو وه گوڒان لونج دائونیسه دوڒ اْکرد ۉ پوف اْکرد زؽر نوفتس؛ ئی کارو وَشت زمندی ۉ عاجزی نه من ڒیس اْوَند وا دَر.
ڤولدیرڤ گوڌ: «اْوابۊ زهباره پروندهم یه پورسؽ زه ایسا بکونوم؟ نوموم ڤولدیرڤه. ضمنا وائا ڒینیس مصوبه دویوم مارس شۉرا نه هم بستونوم.» ئۊ کارمندو قلمکهسه کِرد من دَوات و سَراوَری کرد که یکولی جۉهر نڌیسسته بۊ ڤورس. اۊسو که دلس نهاڌه وابیڌ که ئۊ قلمو لکهئؽ کَڌ قاغزکه نؽوَنه، زهسَر دَئس کرد وه نیسنیڌݩ. لونجس هَنی دوڒ بی، ٱما دی سی پوف کردݩ نبیڌ، پشخهکه کَڌ گۊشس نشست بی.
یه دموݩ دی، ڤولدیرڤ زهسَر گوڌ: «اْتروم ایچو پورسؽ بکونوم؟ نوموم ڤولدیرڤه، زه زمیݩڌارونوم...» ئۊ کارمندو، بؽ هو که بِگِر بیڌنِ ڤولدیرڤه هؽس کرده بۊ، ڒی وارو بونڳ کرد: «ایوان آلکسیویچ! هَر سا بازرگوݩ یالکیوڤ اْویڌ، بوگوس سی اٛمضا ئۊ شکائَتو که پؽشکش پولیس کرده، بیائه! هزار کرت یو نه گوڌومسه.»
ڤولدیرڤ غِرنیڌ: «مو سی جَڒ حقۊقیم وا میراتخورون شائدوئڌر گۊگۊلین اْویڌومه. پروندهکه غلوؤه نومدیاره. دِینوم وه نات کارومه وَنا وا ڒه.» کارمندکه چونوݩ که مَنِستی هَنی ڤولدیرڤه نؽوینه، ئۊ پشخهئو نه زه کَڌ لۉس گرئڌ، خۊ نیَشتس و اۊسو شوندِس وا دیر. پیا زمیݩڌارکه کونست و وا بونڳ گپؽ نوفتسه من دَئسمال هونههونهکهس پَتی کرد. ٱما ئی کارو هم ٱفاقه نکرد. هَنی کَس بونڳسه نؽٱشنیڌ. یهشِڒ من بؽدونڳی گوڌشت. ڤولدیرڤ یه اْسکناس یه ڒۊبلیئؽ زه جؽوِس اْورد وه دَر و نهاڌ سَر کتاؤ وهتاکؽ که تِی ئۊ کارمندو بی. هو تیگسه کِڒ کرد، وا تَلواسه کتاؤکه نه سِرنیڌ بارت خوس و بَستس.
ڤولدیرڤ گوڌ: «تِینا یه پورس کوچیرؽ... اْخوم بڌونوم میراتخورون شائدوئڌر گۊگۊلین پِیتوڒ چه... اْوابۊ وَنمتوݩ وه زحمت؟»
کارمندکه زِل بوریڌ بی، ڤورستاڌ وا پا، همچونوݩ که مِرکسه اْکلاشنیڌ ڒئڌ بارت یه کوماتؽ سی ڤورگرئڌن یه چیؽ. دیندا یهشِڒ که اْویڌ وا دیندا پَس ئۊ مؽزو، زهسَر ڒئڌ وه نا کتاؤکه. ئی کرَتو هم یه اْسکناس یه ڒۊبلی دیَرؽ وَست بی سَرس.
ڤولدیرڤ گوڌس: «تِینا یهشِڒ... اْخوم پورسؽ کونوم.» کارمندکه هیچ نئٱشنیڌ. دساکار نیسنیڌݩ زه ڒی یه متنی وابیڌ. ڤولدیرڤ اۉقاتس تَئل وابیڌ و وا نِکوپۊز نیَشت وه ئۊ تولو قلم وه دَئسو. وا دلکزی من دلس گوڌ: «اْنیسنن! مارؽ زناسوݩ! تِینا اْترن بنیسنن!»
زه کِل مؽزکه ڒئڌ وا دیر و مَند منجغا تۊکه. دَئساس زویݩ ۉ لاجوݩ زه دو بال لاشس دوڒ بیڌن. دربونکه که یه دۉ دی وا گؽلاساکه اْگوڌشت، مَنستی زمندی و کِپستنه من ڒیس دیڌ، سی یو که ڒئڌ وا نهنڳس و بؽدونڳی گوڌس: «خا، پورسته کردی؟»
ڤولدیرڤ گوڌ: «پورس کردوم، ٱما دلس نبی وام گپ بزنه.» دربونکه بؽدونڳی در گۊشس گوڌ: «سه ڒۊبل بڌس.» ڤولدیرڤ گوڌ: «تا ایسو دو ڒۊبل داڌومسه.» دربونکه گوڌ: «یکی دی بڌس.» ڤولدیرڤ ڒئڌ وا دیندا بارت مؽزکه ۉ یه اْسکناس سۉزؽ نهاڌ سَر ئۊ کتاؤو.
هو زهسَر کتاؤکه نه سِرنیڌ بارت خوس و دَئس کرد وه بلٛگه زیڌن. یهولا، مَنستی بؽخوَرکی بۊ، تیهس وَست وه ڤولدیرڤ. نوفتس بِرچست، سوئر وابیڌ و وا لۉهنده دنڳوفنڳدارؽ کِڒ وابیڌ. پورس کرد: «ئه... کارتوݩ چنه؟»
ڤولدیرڤ گوڌ: «اْخوم زهباره پروندهکهم پورسؽ کونوم... نوموم ڤولدیرڤه.» کارمندکه وا ڒی خوش گوڌ: «حتما! پروندهکه گۊگۊلین، هره؟ خۊؤه. اْخوین چه بڌونین؟» ڤولدیرڤ هم حال قضیه نه گوڌس.
کارمندکه چونوݩ زِل و زِرک زنده وابیڌ که مَنستی گَرتهلیلهئؽ هو نه اْڤورشونه. اٛطلاعاتکه نه وارسنیڌ وه ڤولدیرڤ، تَڌاروک نیسنیڌن ڒینیسکه نه تیار کرد و صندلیئؽ اْورد سیس؛ پای ئی کارانو نه من یه تیه وه یَک زیڌن کرد. حتی زهباره اۉ ۉ هوا گپ زیڌ و زه وضع داس و درۉ پورس کرد.
اۊسو که ڤولدیرڤ ڤورستاڌ که ڒۉه، کارمندکه واباس ڒئڌ تا دائون پلهیل؛ وا لۉهنده خومونی ۉ اٛحترام غلوؤه. چونوݩ ڒفتارؽ داشت که منستی هر دمون تیاره تا خوسه وَنه دائون پا ئۊ پیائو.
ڤولدیرڤ بۊر وابیڌ بی ۉ خوس هم نڌونست سیچه. مَنستی بونڳؽ زه مؽݩ اْگوڌس که ئی کارو نه بکونه؛ دَئس کرد من جؽوس، یه ڒۊبل دی هم اْورد وه دَر و داڌس. کارمندکه هَنی کوت اْوابیڌ و اْهَندست. ڒۊبلکه نه چونوݩ وا مهارت، جۊر شعبڌهبازوݩ، اْستیڌ که مَنستی من هوا برچست و نتوم وابیڌ.
پیا زمیݩڌارکه همچونوݩ که زه ئۊ دیڤوݩڌارییو اْڒئڌ وه دَر و پا اْنهاڌ من ڒۉگه، وا خوس منست: «چه مردوم بلاجویئؽ هڌن هونوݩ!» مَند و وا دئسمالکه عرَخ تیگسه پاک کرد.
ترجمه فارسی
یک پرسش
ترجمه از روسی به انگلیسی: کنستانس گارنت | انتشار: ۱۸۸۳
ظهر بود. وُلْدیرف، مردی بلندقد و درشتاندام از ملاکان شهرستانی، با موهای کوتاه و چشمانی برجسته، پالتویش را از تن درآورد، عرق پیشانیاش را با دستمال ابریشمی پاک کرد و با اندکی تردید وارد ادارهٔ دولتی شد. در آنجا کارمندان مشغول نوشتن و قلمفرسایی بودند...
رو به دربان که از دورترین گوشهٔ اداره سینیای پر از لیوان میآورد، گفت: «ببخشید، از کجا میتوانم اینجا پرسوجویی بکنم؟ باید دربارهٔ موضوعی اطلاعاتی بگیرم و رونوشت یکی از مصوبات شورا را هم تهیه کنم.»
دربان با سینی به دورترین پنجره اشاره کرد و گفت: «بفرمایید آن طرف! پیش آن آقایی که کنار پنجره نشسته است!»
ولدیرف سرفهای کرد و به طرف پنجره رفت. پشت آن، مرد جوانی پشت میزی سبزرنگ نشسته بود که لکههای روی آن مثل لکههای بیماری تیفوس بود. موهای مرد از چهار طرف سیخ شده بود، بینی دراز و جوشداری داشت و یونیفورم رنگورورفتهای به تن کرده بود. سرگرم نوشتن بود و بینی درازش را روی کاغذها خم کرده بود. مگسی کنار سوراخ بینی راستش راه میرفت و او پیوسته لب پایینش را جلو میآورد و زیر بینیاش فوت میکرد؛ کاری که چهرهاش را بهشدت خسته و فرسوده نشان میداد.
ولدیرف گفت: «ممکن است دربارهٔ پروندهام از شما پرسوجویی بکنم؟ اسمم ولدیرف است. ضمناً باید رونوشت مصوبهٔ دوم مارس شورا را هم بگیرم.»
کارمند قلمش را در دوات فرو برد و بررسی کرد که مبادا جوهر زیادی به آن چسبیده باشد. وقتی مطمئن شد قلم لکهای روی کاغذ نخواهد انداخت، دوباره شروع به نوشتن کرد. لبش همچنان جلو آمده بود، اما دیگر نیازی نبود فوت کند؛ مگس روی گوشش نشسته بود.
یک دقیقه بعد، ولدیرف دوباره گفت: «میتوانم اینجا پرسوجویی بکنم؟ اسمم ولدیرف است، از ملاکان هستم...»
کارمند، بیآنکه ظاهراً متوجه حضور ولدیرف شده باشد، رو به هوا فریاد زد: «ایوان آلکسیویچ! وقتی بازرگان یالیکوف آمد، به او بگو برای امضای رونوشت شکایتی که به پلیس تسلیم کرده، بیاید! هزار بار این را به او گفتهام!»
ولدیرف زیر لب گفت: «من دربارهٔ دعوای حقوقیام با ورثهٔ شاهدخت گوگولین آمدهام. پروندهاش کاملاً شناختهشده است. عاجزانه از شما خواهش میکنم به کارم رسیدگی کنید.»
کارمند که همچنان وانمود میکرد ولدیرف را نمیبیند، مگس را از روی لبش گرفت، با دقت نگاهش کرد و سپس آن را دور انداخت.
مرد ملاک سرفهای کرد و با صدای بلند بینیاش را در دستمال چهارخانهاش خالی کرد. اما این کار هم فایدهای نداشت. هنوز کسی صدایش را نمیشنید.
دو دقیقه سکوت گذشت. ولدیرف اسکناس یکروبلیای از جیبش بیرون آورد و روی کتاب بازی که پیش روی کارمند بود گذاشت. کارمند پیشانیاش را چین انداخت، با حالتی نگران کتاب را به طرف خودش کشید و بست.
ولدیرف گفت: «فقط یک پرسوجوی مختصر... میخواهم بدانم ورثهٔ شاهدخت گوگولین بر چه اساسی... ممکن است زحمتتان بدهم؟»
کارمند که غرق افکار خودش بود، از جایش بلند شد، درحالیکه آرنجش را میخاراند به طرف کمدی رفت تا چیزی بردارد. یک دقیقه بعد که به میزش برگشت، دوباره مشغول کتاب شد. این بار هم یک اسکناس یکروبلی دیگر روی آن افتاده بود.
ولدیرف گفت: «فقط یک دقیقه از وقتتان را میگیرم... فقط میخواهم پرسوجویی بکنم.»
کارمند چیزی نشنید؛ شروع کرده بود به رونویسی از متنی.
ولدیرف اخم کرد و با ناامیدی به جمع آن جماعت قلمبهدست نگاه انداخت.
با آهی در دل گفت: «مینویسند! لعنت به همهشان! فقط بلدند بنویسند!»
از کنار میز دور شد و وسط اتاق ایستاد. دستهایش بیرمق در دو طرف بدنش آویزان بود. دربان که بار دیگر با لیوانها از آنجا میگذشت، احتمالاً درماندگی چهرهاش را دید؛ چون نزدیکش رفت و آهسته پرسید:
«خب؟ پرسوجویت را کردی؟»
ولدیرف گفت: «پرسیدم، اما حاضر نشد با من حرف بزند.»
دربان در گوشش زمزمه کرد: «سه روبل به او بده.»
ولدیرف گفت: «دو روبل همین حالا دادهام.»
دربان گفت: «یکی دیگر بده.»
ولدیرف به طرف میز برگشت و اسکناس سبزرنگی را روی کتاب باز گذاشت.
کارمند دوباره کتاب را به طرف خودش کشید و شروع به ورق زدن کرد. ناگهان، انگار اتفاقی باشد، چشمش به ولدیرف افتاد. بینیاش برق زد، سرخ شد و با لبخندی زیرکانه چین خورد.
پرسید: «آه... چه کاری داشتید؟»
ولدیرف گفت: «میخواهم دربارهٔ پروندهام پرسوجویی بکنم... اسمم ولدیرف است.»
کارمند با خوشرویی گفت: «با کمال میل! پروندهٔ گوگولین، درست است؟ بسیار خوب. دقیقاً چه میخواستید بدانید؟»
ولدیرف موضوع را برایش توضیح داد.
کارمند چنان سرزنده و پرجنبوجوش شد که انگار گردبادی او را به چرخش درآورده باشد. اطلاعات لازم را در اختیار ولدیرف گذاشت، مقدمات تهیهٔ رونوشت را فراهم کرد و صندلیای برایش آورد؛ همهٔ این کارها را در یک چشم برهم زدن انجام داد. حتی دربارهٔ وضعیت آبوهوا صحبت کرد و از اوضاع محصول و برداشت محصول پرسید.
وقتی ولدیرف قصد رفتن کرد، کارمند او را تا پایین پلهها همراهی کرد؛ با لبخندی دوستانه و احترام فراوان. چنان رفتاری داشت که گویی هر لحظه آماده است خودش را پیش پای آن آقا به خاک بیندازد.
ولدیرف به دلیلی که خودش هم نمیدانست احساس معذب بودن میکرد. انگار ندایی از درون به او میگفت چنین کند؛ دست در جیبش برد، یک روبل دیگر بیرون آورد و به کارمند داد.
کارمند همچنان تعظیم میکرد و لبخند میزد. روبل را چنان ماهرانه، مثل شعبدهبازها، گرفت که انگار اسکناس در هوا برق زد و ناپدید شد.
مرد ملاک همینطور که از اداره بیرون میرفت و قدم به خیابان میگذاشت، با خود اندیشید: «عجب مردمی هستند اینها!»
ایستاد و با دستمالش عرق پیشانیاش را پاک کرد.
9