در این سالها که زاکربرگ با همسرش در هاوایی مشغول خرید ملک و بازی با بزهایش بوده ایلان ماسک با رویای ساخت شهر یک میلیونی در سال 2050 بر روی کره مریخ توانسته نظر سرمایه گذارن و مردم را در سراسر دنیا به خود جلب کند، و علاوه بر عنوان ثروتمند ترین مرد دنیا، تمام رسانه ها را به محلی برای رپورتاژ ایده های خود تبدیل کند.
زاکربرگ اما با ایده ای در دسترس تر، دوباره خودش را به تیتر اول رسانه های غربی تبدیل کرد و اخباری همچون "استخدام 1000 متخصص در اروپا برای توسعه متاورس" و "تغییر نام کمپانی فیسبوک" نشان میدهد زاکربرگ قصد دارد در برابر آرمان شهر ایلان ماسک در مریخ، یک دنیای دیجیتالی جدید معرفی کند.
من در این مقاله سعی دارم متاورس را به عنوان نسل جدید شبکههای اجتماعی از دید یک دیجیتال مارکتر بررسی کنم.

متاورس از دو کلمهٔ "مِتا-Meta" به معنی فراتر و "یونیورس-Universe" به معنی جهان تشکیل شده در کل معنی کلمهٔ متاورس "فراتر از جهان" است. در متاورس کاربران آن قادر خواهند بود که از همه حواس پنجگانه خود استفاده کنند در متاورس کاربران آن احساسات دارند گاهی شاد میشوند و گاهی غمگین متاورس دو نسخه دارد ۱ و ۲ در متاورس کاربران احتمالاً روی یک تخت میخوابند و آواتار آنها در دنیایی سه بعدی با کیفیت فوقالعاده بالا بیدار میشود و با آواتارهای دیگر و عوامل فرم افزاری ارتباط بر قرار میکند.
در این یادداشت منظور من از متاورس شبکه اجتماعی است که فیسبوک براساس نظریه متاورس در حال توسعه آن است.
زاکربرگ در ابتدا فیسبوک را خلق کرد تا دانشجوهای هاروارد بتوانند در فضای مجازی وجود داشته باشند و باهم تعامل کنند. او ابتدا با تصاویر پروفایل شروع کرد و بعد از مدتی علاقمندی، روابط، سن و... را به پروفایل کاربران اضافه کرد. با گسترش فیسبوک در بین مردم تبلیغات و تجارت هم در فیسبوک اهمیت ویژهای پیدا کرد.

فیسبوک که حالا فهمیده بود مردم به تجارت و تبلیغ در فضای دیجیتال علاقه دارند در نسل های بعدیِ شبکههای اجتماعی که مالکیت آنها را بر عهده داشت مفهوم تجارت را بصورت جدی تری دنبال کرد. انتشار واتس اپ بیزینس، ارائه اکانت های بیزینسی و کریتور در اینستاگرام، شاپ اینستاگرام و استیکرهای بیزینسی اینستاگرام و... بخشی از تلاش های این کمپانی برای گسترش تجارت الکترونیک با عنوان اکوسیستم تجاری فیسبوک است.
حالا سوال اینجاست که
در مورد روش های بازاریابی باید گفت کسانی که مفهوم بازاریابی را میدانند، بازاریابی، تبلیغات، فروش محصول و کسب درآمد با متاروس را هم در مدت کوتاهی خواهند آموخت.
پاسخ من به این سوالها در مورد متاورس و نسل جدید شبکه های اجتماعی نگاه به گذشته است. فیسبوک ابتدا در اینستاگرام امکاناتی برای تجارت در نظر نگرفته بود و کاربران فقط عکسهای خود را در آن منتشر میکردند، اما به مرور زمان جامعه اینستاگرام را به بستری برای تبلیغات تبدیل کرد. متاورس تصویری دیجیتالی اما حقیقی تر از شبکه های اجتماعی است که در گذشته به وجود آماده اند. کسب و کار بخشی از حقیقت اجتماعات انسانی است پس فیسبوک حتما متاروس را برای تجارت آماده خواهد کرد.
چندی پیش پس از گذشت یک سال از شروع پاندمی کرونا در جهان، شادمهر عقیلی خواننده محبوب مردم ایران با شرکت در یک تبلیغ سایت شرط بندی در عرض چند ساعت مردم را به شک فرو برد...
محدودیت برای برگزاری اجتماعات فقط درآمد شادمهر عقیلی را کاهش نداده بود بلکه در سراسر دنیا درآمد افرادی که کسب کارشان وابسته به جمع شدن افراد در یک محل بود کاهش چشمگیری داشت. با متاورس شرایط متفاوت خواهد بود و احتمالا خواننده ها، سخنرانان، مدرسان، سیاستمداران و... برای کسب درآمد نیازی به بازی با جان و مال نداشته باشند.

البته باید اشاره کرد که در دوران کرونا لایوهای اینستاگرام، روم های کلاب هوس و وبینارهای آنلاین نشان داد که مردم علاقه زیادی به آموزش از راه دور دارند.
اگر اینستاگرام بخشی از زندگی کاربران را به خود اختصاص میدهد، متاورس ممکن است کل زندگی کاربران را دربر بگیرد. در متاورس حاکمیت معنایی متفاوت دارد و کاربران ممکن است از متاورس برای برگزاری اجتماعات، اعتراضات و کمپین هایی تلاش کنند که با رویکرد های سیاستمداران امروز در تعارض باشد.
طالبان اخیراً نشان داد که گروه های تندرو مفهوم روابط عمومی، داشتن سخنگو و بازاریابی در شبکه های اجتماعی را آموخته اند و توئیتر بستر مناسبی برای تبلیغات تفکرات این گروه فرآهم کرد. آیا قوانین حاکم بر متاورس امکان تبلیغ خوشونت و تروریست را خواهد داد؟ ما هنوز نمیدانیم و باید صبر کنیم.
پاسخ به این چالش ها برای سیاستگذاران کشورما مشخص است: متاورس ملی و نظارت 100 درصدی
از آنجا که پروژه های ملی(اتومبیل ملی، واکسن ملی، رسانه ملی و...) معمولا فقط برای مردم هزینه بر بوده و در کل موفق نیستند و با توجه به وضعیت اقتصادی کشور، بودجه برای پروژه های عمرانی و نیروگاه ها با محدودیت روبرو است؛ ساخت یک شبکه اجتماعی به وسعت متاورس فیسبوک عملا غیر منطقی و غیر عاقلانه خواهد بود.
امیدواریم مسئولان کشور هزینه های متاورس ملی را در زمینه توسعه نیروگاه های کشور صرف کنند تا کسب و کارهای ایرانی برق و اینترنت داشته باشند؛ متاورس نمیخواهیم.
در حال حاظر زمان خوبی برای آشنایی ما با متاورس و درگیر شدن زندگی و شغل ما با واقعیت مجازی باقی مانده است. در این مدت باید: