میخواهم داستان یک پروژهٔ کوچک را تعریف کنم که برای خودم خیلی جذاب بود: هکرنیوز بلاگ؛ سایتی که خبرهای داغ Hacker News را هر روز، خودکار، کوتاه و به فارسی منتشر میکند. نه ترجمهٔ ماشینی خشک و کلمهبهکلمه، بلکه طوری که انگار یک رفیق فنی کنارت نشسته و میگوید «ببین امروز چه اتفاقی افتاده».

سالها برنامهنویس بودم و بعدش مدیر یک تیم فنی شدم. در تمام این سالها یک چیز ثابت ماند: هر روز صبح سر زدن به Hacker News. برای من HN مثل روزنامهٔ صبح است؛ هم خبر دارد، هم بحثهای داغ، هم آدمهایی که واقعاً میدانند دربارهٔ چه حرف میزنند.
و همیشه یک حسرت کوچک داشتم: چرا نسخهٔ فارسیاش نیست (یا هرچی سرچ کردم اون چیزی که میخواستم پیدا نشد)؟ خیلی از بچههای خوب جامعهٔ فنی ما یا وقت ندارند هر روز دهها لینک انگلیسی را بخوانند، یا حوصلهاش را. یک خلاصهٔ فارسی خوب میتوانست کلی وقتشان را آزاد کند.
وقتی موج هوش مصنوعی و «وایبکدینگ» راه افتاد، گفتم وقتش است. نشستم که یک سیستم خودکار ترجمهٔ هکرنیوز بسازم.
بار اول شکست خوردم. بار دوم هم. بار سوم هم.
هر بار یک جای کار میلنگید: یا کیفیت ترجمه افتضاح بود، یا معماری وسط کار به هم میریخت، یا آنقدر وصلهپینه میشد که دیگر خودم هم نمیفهمیدم چه خبر است. آن موقع ابزارها هنوز به جایی نرسیده بودند که بشود یک سیستم کامل را با آنها بالا آورد، نه فقط یک تکه کد.
بار چهارم با Claude Code و مدل Opus 5.5 نشستم پای کار. جالبش اینجاست که حتی سطح تلاش (effort) را روی بالاترین حالت هم نگذاشته بودم؛ فقط medium.
و هستهٔ اصلی کل ایده در کمتر از سی دقیقه ساخته شد. هنوز هم وقتی به آن فکر میکنم برایم عجیب است.
البته بگذارید صادق باشم: سی دقیقه برای ساختن «ایده» بود، یعنی سیستمی که خبر را بخواند، انتخاب کند، ترجمه کند و منتشر کند. بعدش سه چهار روز نشستم و صیقلش دادم؛ همان کاری که هر برنامهنویسی میداند همیشه بیشتر از ساختن طول میکشد. فرقش این بود که این بار صیقل دادن هم سریع پیش میرفت.
اگر کنجکاوید زیر کاپوت چه خبر است، این خلاصهاش است:
هر نیم ساعت داغترین خبرهای هکرنیوز خوانده میشود. اول یک درخواست، فهرست خبرهای برتر را میگیرد و بعد یک fetcher آنها را یکییکی (و هشتتا هشتتا موازی) بار میکند.
هوش مصنوعی مهمترینها را انتخاب میکند، ترجمه و خلاصه میکند و برچسب میزند.
خبرها یکییکی و با فاصله منتشر میشوند، نه یکجا و سیلوار. سایت، تلگرام و X هر کدام صف، ساعت کاری و آستانهٔ خودشان را دارند.
هر صبح یک پادکست کوتاه از مهمترین خبرهای دیروز ساخته میشود، با ویدیویی که صحنههایش دقیقاً با مکثهای واقعی گوینده هماهنگ است.
صفحهٔ اول سایت استوریهایی شبیه اینستاگرام دارد، با انیمیشن مکعب سهبعدی بین روزها که دنبال انگشتتان میآید. (بله، این یکی را فقط چون دلم خواست ساختم)
کل سایت به شکل استاتیک خروجی گرفته میشود و روی فضای ابری میرود. پس سریع است و سرور اصلی هیچوقت جلوی بازدیدکننده نیست.
یک پنل مدیریت هم هست که همهچیز از آنجا تنظیم میشود.
ویدیو ۱۶ دقیقهای که شد ۱ دقیقه. ساختن ویدیوی روزانه روی سرور اول ۱۶ دقیقه طول میکشید. راهحل؟ به جای رندر کردن انیمیشن فریمبهفریم، صحنهها به شکل تصویرهای ثابتِ از پیش ساختهشده کنار هم چیده شدند. نتیجه: حدود یک دقیقه.
توییتی که لینک داشته باشد، گران است. وقتی انتشار در X را اضافه کردیم، فهمیدیم X برای پستی که لینک داشته باشد حدود ۱۳ برابر بیشتر پول میگیرد. برای همین پیشفرض شد توییت بدون لینک. یک سقف سختگیرانه هم گذاشتیم، و اگر موجودی حساب تمام شود، انتشار خودش متوقف میشود و خبرها در صف میمانند.
جستجو در سایتی که سرور ندارد. وقتی سایت کاملاً استاتیک باشد، اولین سؤال این است که «جستجو را چه کنیم؟» نه دیتابیسی هست که کوئری بزنی، نه سروری که جواب بدهد. سرویسهای جستجوی آماده هم یا پولیاند یا یک وابستگی خارجی دیگر. راهحل Pagefind بود. هر بار که سایت خروجی گرفته میشود، Pagefind همهٔ صفحههای خبر را میخواند و یک ایندکس جستجو میسازد که کنار بقیهٔ فایلها روی فضای ابری آپلود میشود. جستجو کاملاً داخل مرورگر خواننده انجام میشود، و فقط تکههایی از ایندکس دانلود میشوند که برای همان کلمه لازماند؛ نه کل ایندکس. چند ریزهکاری هم دارد: عنوان خبر وزن بیشتری از متن دارد، عنوان انگلیسی اصلی هم ایندکس شده (پس «Rust» را هم پیدا میکند، نه فقط «راست» را)، دکمههای اشتراک و بنرها از ایندکس بیرون گذاشته شدهاند تا نتیجهها شلوغ نشوند، و برچسبها به شکل فیلتر قابل استفادهاند. صفر سرور، صفر هزینه، و سریع.
صفحهٔ ۷ در گوگل! همین امروز دیدم وقتی «هکرنیوز» را گوگل میکنم، صفحهٔ ۲ یا ۷ سایت بالا میآید، نه صفحهٔ اصلی. اولین فکرم این بود که canonical را خراب کردهایم و باید همه را به صفحهٔ اصلی وصل کنیم. پرسیدم و جواب این بود که نه، canonical درست است و اتفاقاً وصل کردن همه به صفحهٔ اصلی کار را بدتر میکند. مشکل این بود که صفحههای عمیق محتوای ثابتتری دارند. راهحل این شد: صفحههای ۳ به بعد noindex, follow بگیرند و از sitemap هم بیرون بروند.
این بخش شاید برای خیلیها جالبترین قسمت باشد، چون همه میپرسند «پرامپتت چی بود؟»
راستش را بخواهید، هیچ پرامپت جادوییای در کار نیست. من با Claude درست مثل یک همکار ارشد حرف میزنم. کوتاه، خودمانی، گاهی با غلط تایپی، و بیشتر وقتها به شکل سؤال، نه دستور:
«فهمیدم با اضافه شدن هر پست جدید، چون صفحهبندی جابهجا میشود، همهٔ صفحهها باید دوباره رندر شوند… درست میگویم؟ بهترین روش برای جلوگیری از این چیست؟ بگو.»
چند چیز را از این مسیر یاد گرفتم:
اول بپرس، بعد بگو بساز. خیلی وقتها چیزی که فکر میکنم مشکل است، مشکل نیست. ماجرای canonical دقیقاً همین بود. اگر مستقیم گفته بودم «همه را به صفحهٔ اصلی وصل کن»، یک مشکل واقعی ساخته بودم.
راه فرار بگذار. جملهٔ «اگر ایدهٔ خوبی نیست بگو» خیلی مهم است. به مدل اجازه میدهد بگوید «نه، این کار را نکن»، به جای اینکه چشمبسته کاری را انجام دهد.
کارهای کوچک و پشتسرهم. هر تغییر یک کامیت است. ۳۵ کامیت در چهار روز. هر کدام یک قدم کوچک و قابلفهم.
تست، تست، تست. هر تغییری که داده میشود با تست همراه است. من وقتم را صرف خواندن کد خطبهخط نمیکنم. صرف این میکنم که مطمئن شوم تستها چیز درستی را میسنجند.
تصمیم با من است. هوش مصنوعی پیشنهاد میدهد، توضیح میدهد، حتی مخالفت میکند، اما اینکه سایت چه شکلی باشد و چه کاری بکند را من تعیین میکنم.
و یک اعتراف: متن صفحهٔ «دربارهٔ ما» سایت را هم من ننوشتهام. از روی حرفهای من نوشته شد. این مقاله هم همینطور 🙂 فقط داستانش مال من است.
بهعنوان کسی که سالها کد زده و تیم فنی اداره کرده، حسم این است که برنامهنویسی به شکلی که میشناختیم دارد تمام میشود. ولی کار تمام نمیشود، شکلش عوض میشود. چیزی که الان ارزش دارد این است که بدانی چه میخواهی بسازی، چرا، و بتوانی درست سؤال بپرسی.
من سه بار شکست خوردم. بار چهارم ابزار بهتر شده بود، ولی من هم یاد گرفته بودم چطور با آن کار کنم.
اگر شما هم یک ایدهٔ قدیمی در کشوی ذهنتان دارید که چند بار سراغش رفتهاید و نشده، شاید الان وقت بار چهارم است.
از هوش مصنوعی استفاده کنید، خلاق باشید و از آن لذت ببرید. ✌️