شب یلدا یا شب چله یکی از جشنهای ایرانی است. دلایل جشن گرفتن شب یلدا را بدانید و بهترین شب را برای خود و خوانواده رقم بزنید. نام درست این شب، واژهی پارسی «چِلّه» است، زیرا یک آیین ایرانی است.
یلدا به زمان بین غروب آفتاب از آخرین روز ماه آذر تا طلوع آفتاب در اول ماه دی گفته میشود. ایرانیها در شب چله، معمولا سفرهای پهن کرده و با خوردن میوه، تنقلات و خواندن شاهنامه و گرفتن فال حافظ از خود پذیرایی میکنند.
شعری از خواجه حافظ شیرازی به مناسبت شب یلدا:
معاشران گره از زلف یار باز کنید
شبی خوش است بدین قصهاش دراز کنید
حضور خلوت انس است و دوستان جمعند
و ان یکاد بخوانید و در فراز کنید
تاریخچهی شب یلدا:
شب چله، که به عنوان یکی از شبهای مقدس در ایران باستان بوده و در تقویم ایرانیان باستان در زمان داریوش یکم به ثبت رسیده است. چله و جشنهایی که در این شب برگزار میشود، یک سنت باستانی است. مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی پیبردند که کوتاهترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شبها کوتاهتر، از همین رو آن را شب زایش خورشید (مهر) نامیده و آن را آغاز سال قرار دادند، کریسمس مسیحیان نیز ریشه در همین اعتقاد دارد.
برای گذشتگان تاریکی نماینده اهریمن بوده، پس طولانیترین شب سال برای ایرانیان نحس بود به همین دلیل آریاییها آتش روشن میکردند، تا از اهریمن در امان باشند و دور هم جمع شده و شب را با خوردن، شادی و پایکوبی میگذراندند و در سفرههای خود هرآنچه که نگهداری شده بود از جمله میوههای خشک قرار میدادند.
اولین روایت اینکه در این شب مهر، میترا (میترا معنی دوستی و خورشید میدهد و از ایزدگان زرتشتیان است.) به جهان بازمیگردد. دوم اینکه در شب یلدا، پیامبری در شب یلدا زاده میشود و او را دو دولفین از آب بیرون میآورند، چون در آئین مهر، آب با ارزش بوده است.