
اولین اقدام جهت حمایت از علامت تجاری و برخورداری از حقوق مرتبط با آن ثبت علامت در بعد داخلی و ملی طبق کنوانسیون پاریس میباشد که به منظور حمایت از علائم تجاری در سطح بینالمللی به طور جداگانه تعدادی تقاضانامه را در ادارات کشورهای مختلف عضو به زبانهای گوناگون با پرداخت هزینههای متفاوت و صرف زمان طولانی، تودیع نماید. به همین منظور جهت تسهیل روند ثبت بینالمللی و تحصیل حقوق ناشی از آن، تعدادی از کشورهای عضو کنوانسیون پاریس اتحادیه بینالمللی را جهت حمایت از مالکیت صنعتی در راستای کنوانسیون مزبور تشکیل داده و در آن سیستم مادرید را به عنوان دستورالعمل ثبت بینالمللی علائم تجاری تصویب نمودند.
این سیستم شامل دو معاهده:
موافقتنامه مادرید مورخ 1891 و پروتکل مرتبط با آن مصوب 1989 میباشد.
به موجب سیستم مادرید، علامت با توجه به قوانین داخلی هر کشور مورد بررسی قرار میگیرد و سپس وارد طریق بینالمللی خود میشود؛ یعنی ثبت بینالمللی علائم تجاری در مرحله اول با ثبت ملی در اداره کشور مبداء صورت میگیرد و سپس به صورت اتوماتیک با تعیین کشورهای مورد نظر در سطح بینالمللی انجام میشود.
بنابراین امتیاز استفاده از آن ساده، ارزان و مؤثر بودن آن میباشد؛ یعنی تنها به وسیله یک تقاضانامه بینالمللی واحد به یک زبان (فرانسوی یا انگلیسی) و پرداخت یک تعرفه به فرانک سوئیس، تحصیل و تأمین حمایت از علائم تجاری یا خدماتی در کشورهای تعیین شده در فرم درخواست میسر میگردد.
همچنین در صورتی که هرگونه تغییری در علامت ثبت شده اساسی و ملی از جانب دارنده آن صورت گیرد، از قبیل تغییرات در نام، آدرس، مالکیت، تمدید و...، در سطح بینالمللی میتوان با تکمیل فرمهای مربوطه و پرداخت هزینهای اندک آنها را اعمال نمود و دیگر اینکه اداره مبدأ نیز از انجام طبقهبندی کالاها و خدمات و انتشار علائم در روزنامه رسمی کشور متبوع خویش بینیاز است.
در واقع ثبت بینالمللی، مجموعهای از ثبتهای ملی، طبق مقررات داخلی هر کشور تعیین شده، میباشد. این سیستم به وسیله دفتر بینالمللی «وایپو» اداره میشود، هر کشور عضو کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت صنعتی میتواند عضو موافقتنامه، پروتکل و یا هر دو آنها گردد. تقاضای بینالمللی باید توسط اداره مبدأ به دفتر بینالملل تقدیم شود و در صورتی که تقاضای بینالمللی مستقیماً توسط متقاضی به دفتر بینالملل ارائه شود، فاقد اعتبار بوده و مسترد میگردد.
دفتر بینالملل، تقاضانامهی بینالمللی را از نظر داشتن شرایط لازم و تطبیق آن با مفاد موافقتنامه یا پروتکل و مقررات اجرائی مشترک بویژه آنهایی که مربوط به تعیین کالاها و خدمات و طبقه آنها میباشد، بررسی میکند. این دفتر در صورت وجود ایرادات، اداره مبداء و تودیعکننده را مطلع نموده و این اشکالات میبایست ظرف مدت سه ماه تصحیح و مسترد شوند.
در صورت نبودن اشکالات در تقاضای بینالمللی، علامت در دفتر ثبت بینالمللی مندرج و سپس در مجله علائم تجاری بینالمللی سازمان جهانی مالکیت فکری به چاپ میرسد و دفتر مذکور آن را به هر یک از کشورهای تعیین شده در تقاضانامه ابلاغ مینماید و از تاریخ ثبت بینالمللی یا تقاضای آن، حمایت از علامت در هر یک از کشورهای تعیین شده، انجام خواهد شد. تقدیم اظهارنامه برای ثبت بینالمللی از جانب اداره مبدأ بایستی ظرف مدت 2 ماه از تاریخ ثبت اساسی به دفتر بینالملل صورت گیرد.
ثبت بینالمللی، از زمانی که تقاضا به طور رسمی و قطعی توسط دفتر بینالملل واصل گردد، لحاظ خواهد شد. ثبت بینالمللی هر 10 سال یکبار با پرداخت تعرفههای مشخص، تجدید یادداشتی را برای دارنده علامت یا وکیل وی جهت تجدید علامت، ارسال خواهد کرد.
وجوه عمده موافقتنامه مادرید
- درخواستکننده میبایست تبعه کشوری باشدکه طرف قرارداد موافقتنامه یا دارنده اقامتگاه یا مقر حقیقی و مؤثر صنعتی یا تجاری در چنین کشوری باشد.
- مبتنی بودن اظهارنامه بینالمللی بر ثبت ملی در کشور مبدأ که ثبت اساسی نام دارد.
- ثبت بینالمللی از طریق اداره علائم تجاری کشور مبدا به دفتربینالملل وایپو تسلیم گردد. اداره ملی بایستی علامت را از سه جنبه که عبارتند از:
الف) علامت موضوع درخواست اظهارنامه ثبت بینالمللی همان علامت موضوع ثبت اساسی است؛
ب) کالاها و خدمات مورد نظر جهت حمایت با موارد مندرج در ثبت اساسی یکسان است؛
ج) صاحب علامت همان شخص دارنده ثبت ملی است؛ گواهی وتأیید نماید.
- اظهارنامه ثبت بینالمللی بایستی فقط به زبان فرانسه باشد، کشور مبدأ، یعنی کشوری که ثبت ملی در آن صورت میگیرد طبق ماده یک از بند سه موافقتنامه باید:
الف) کشور طرف قرارداد مادرید باشد و متقاضی مقر حقیقی و حقوقی مؤثر صنعتی یا تجاری در آن داشته باشد ب) در صورت نداشتن چنین مقری، اقامتگاه متقاضی در کشور طرف موافقتنامه باشد.
ج) در صورت نداشتن دو شرط فوق متقاضی تبعه آن کشور باشد.
هزینههای ثبت علامت طبق موافقتنامه عبارتند از:
- حقالثبت اساسی، جهت پوشش دادن هزینههای دفتر بینالملل مرتبط با ثبت بینالمللی
- حقالثبت تکمیلی که برای تعیین کشورهای مورد نظر برای تحصیل حمایت میباشد و هزینه آن برای تمام کشورها یکسان است ( 73 فرانک سوئیس برای هر کشور).
- حقالثبت ضمیمهای، زمانی که فهرست کالاها و خدمات درخواست شده جهت حمایت بیش از سه طبقهبندی از طبقهبندی نیس (Nice Classification) باشد (73 فرانک سوئیس برای هر طبقه).
- به موجب موافقتنامه اداره هر یک از کشورهای تعیین شده ظرف مدت یک سال، حق اعلام اخطار رد حمایت، طبق قوانین داخلی خویش به همراه دلایل کافی به دفتر بینالملل را دارد. در صورت عدم دریافت اخطار در محدوده زمانی فوق، حمایت از علامت در آن کشور از همان تاریخ ثبت بینالمللی اعمال خواهد شد. در نهایت طی5 سال اول از تاریخ ثبت بینالمللی، اعتبار ثبت بینالمللی وابسته به ثبت اساسی در کشور مبدأ است. در صورت بطلان ثبت اساسی طی این دوره، ثبت بینالمللی نیز هیچ اثری در کشورهای تعیین شده نخواهد داشت و میتواند به تقاضای اداره کشور مبدأ باطل گردد.