ویرگول
ورودثبت نام
mehdi
mehdi
mehdi
mehdi
خواندن ۳ دقیقه·۶ سال پیش

عقلانیت دینی یا دین عقلانی؟

عقل عامل برتری انسان بر سایر مخلوقات است ولی از طرفی نگاه انسانها به نقش عقل در زندگی تفاوت زیادی دارد طوری که برخی آنرا عامل طغیان برابر خالق دانسته و برخی بدون آن امکان رسیدن به خالق را ناممکن میدانند .

اگر خداوند را حکیم میدانیم آیا بدون حکمت میتوان او را شناخت؟

و اگر انسان را ظرف حکمت میدانیم میتوان عقل را به عنوان موجودی اضافی دانست و کمال انسان را در پاگذاشتن بر عقلانیت دانست؟

به نظرم اگر انسان را متشکل از جسم و روح بدانیم عقل درگاه روحانیت اوست.

انسان بواسطه عقل وجود خود را می فهمد و‌البته نقص خود انسان نیز با خود عقل حاصل میشود ولی با همین عقل ناقص متوجه وجودی برتر از خود به عنوان خالق نیز میشود هر چند بازهم چیستی خدا را هیچگاه متوجه نخواهد شد ولی او را بواسطه کمال بی‌نهایتش می ستاید و‌چون او را عقلانیت محض درک میکند هدفی از خلقت خود نزد خدا می جوید . با کنکاش تاریخ گذشتگان بواسطه عقل خود به وجود پیامبرانی و‌ پیامهایی از سوی خدا پی میبرد که آنرا دین مینامند.

البته دین چون پیامی از غیر انسان (خدا) است قابل تفسیر‌ است و انسانها به فراخور تکامل عقلانی خود برداشت متفاوتی از آن‌دارند.

حال میتوان انسانها را چند گروه تقسیم کرد:

۱حیات را محدود به دنیا دانسته وعقل خود( حداکثر عقل اکثریت جامعه) را برای گذران عمر کافی میدانند.(عقلانیت محض)

۲ حیات را فراتر از دنیا دانسته و عقل را لازم ولی کافی نمی دانند و نیاز به‌دین دارند و‌ عقل‌را‌برای شناخت اولیه دین لازم ولی برای فهم دین لازم نمیدانند بلکه مضر فرض نموده و در حد تامین معاش می پندارند و عقیده‌دارند عقل پس از انتخاب دین دستش بسته و تابع محض باشد.( عقلانیت دینی)

۳. دین را فراتر از متن صلب دانسته بلکه متنی چند وجهی میدانند که هرکس به فراخور تلاش عقلانی فردی و استفاده از خرد جمعی از آن بهره میبرد.(دین عقلانی)

۴. فراتر از گروه قبل ایمان به حکمت و رحمت خدا آنها را به حضور مفسرینی از جانبش به عنوان الگو و امام معتقد می گرداند که وظیفه دارند عقول متفاوت را با متن واحد دینی هدایت کنند.( دین عقلانی به همراه مفسر روحانی )

البته انسان بودن امام و میزان اعتقاد افراد به ابعاد روحانی و‌عصمت امام ،خود باعث ایجاد طیف وسیعی از معرفت دینی میشود که مجال و سواد من اجازه ورود نمیدهد و هدف نیز دسته بندی عقاید نیست.

نکته مهم تفاوت عقول و ظرفیت انسانها و‌نحوه برخورد ائمه در مورد دینداری مردم اعم از مسلمان و غیر مسلمان و شیعه حتی کفار است...


۳
۰
mehdi
mehdi
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید