
سال 1357، موقعی که من هیچ جایگاهی در این دنیا نداشتم، انقلابی به واسطهی امام خمینی (ره) در ایران رقم خورد، و تا به امروز ادامه پیدا کرده...
خب من اطلاع زیادی از خط مش نظام آموزشی شاهنشاهی در مدارس ندارم اما در نظام آموزشی حال حاضر کشورم 12 سال تا به امروز که یه پشت کنکوری هستم درس خوندم.
خب از همون اوایل انقلاب، تغییرات زیادی توی محتوای آموزشی مدارس به وجود اومد و چیز هایی حذف شد، چیزهایی هم اضافه شد، اما انگار بعضی چیزایی که باید تا به این روزا تغییر میکرد و اصلاح میشد، هیچ اتفاقی براشون نیوفتاده، راجع به چی صحبت میکنم؟! کتاب دین و زندگی؟!! نه بابا، مهم تر این چیزاست :)
چند وقت پیش یه جایی خوندم که توی نظام آموزشی چین، وقتی بچه های سال اولی به مدرسه میرن، تا چهار سال اول خبری از ریاضی و حساب کتاب، زیستشناسی و ادبیات نیست و فقط درس های اخلاق محور مثل کرامت های اخلاقی و تعامل اجتماعی، عزت نفس، ادب و احترام، مسئولیت پذیری، هدف از زندگی و... آموزش داده میشه و بچه ها تازه از سال پنجم مدرسه با ریاضیات و... آشنا میشن؛
اون موقع که این مطلبو خوندم خیلی برام شگفت انگیز نبود ولی حالا که فکر میکنم واقعا باید ازش مستند ساخت، به نظرم چینی ها توی خیلی از چیز ها از کشور ما و دیگر کشورا جلوترن و ما شاید حتی چندده سال بعد هم به نقطهی فعلی اونا نرسیم.
بدون شک 99.9 درصد از افرادی که دارن این متنو الان میخونن توی نظام آموزشی کشور ما تحصیل کردن و باهاش آشنایی دارن، ممکنه بپرسید ازم: الان که دیگه خبری از تنبیه و کتک و این چیزا نیست که، چی داری میگی برای خودت؟ اشکالش کجاست؟ بچه های مردم درسشونو میخونن دیگه؛ مشکلت چیه؟!
ولی باید بگم اینقدرا هم ساده نیست، ذات قضیه یه جور دیگست...
بیاید قرار بذاریم همین فردا بریم بهترین مدارس تهران و چند تا از دانش آموزایی که نمراتشون عالیه رو انتخاب کنیم برای یه مصاحبه کوتاه، من اهل شرط بندی نیستم ولی قول میدم 90 درصد افراد چیزی برای گفتن نخواهند داشت؛
به این صورت که یه نفر که 5 سال کلاس زبان عربی رفته رو ببریم و کنار این افراد بنشونیم و از اون فرد و ایشون بخوایم با همدیگه عربی صحبت کنن، نتیجه مشخصه، بعد از اینکه دانش آموز نخبه بگه:
السَلام و علیکُم... اَنا بخیر، کَیفَ حالُک؟ اَنا مِن ایران... مِن اَینَ اَنت؟
بعدش دیگه چیزی برای گفتن پیدا نمیکنه، خب که چی؟
خب اون دانش آموز از پایه هفتم تا دوازدهم یعنی 5 سال درس عربی در آموزش و پرورش بهش آموزش دادن و امتحاناتش رو با نمره 20 قبول شده؛ سوال: چرا نتونست خوب حرف بزنه؟
چرا فقط اون فردی که مسلط کلاس عربی رفته بود تونست صحبت کنه؟! دلیلش چیه؟ معلمشون بد بوده؟ نه اتفاقا بهترین دبیر درس عربی تهران رو داشتن؛ پس چرا خب؟!
دلیلش اینه که تو نظام آموزشی ما یه سری از درسا واقعا فقط عمر معلم و دانش آموز رو به باد میده و ثمرهای برای هیچکس شاید جز اندکی از ناشران کتب کمک درسی نداره و واقعا جای سواله که چرا به این صورت؟ چرا مفهومی نه؟!
چرا نمره محور؟
دانش آموزا تو دبیرستان درس دین و زندگی رو مطالعه میکنن و طی چند نوبت امتحان کتبی میدن، و بعد از اون تقریبا مطالب از ذهنشون پاک میشه و یادشون میره... میتونید امتحان کنید :)
خب اونا هدفشون نمره بوده، حتی کسایی هم که به قصد یادگیری مطالبی جدید و مفید اون کتابو خوندن چیز شگرفی دستگیرشون نشده، راستش اونایی هم که آخر ترم نمرشون 20 و 19 و... میشه، از لحاظ اعتقادی تغییری در باور ها و نگرششون به وجود نیومده...
ساده بگم، ما دانش آموزامون تو مدرسه درس دینی میخونن و نمره کامل میگیرن، ولی از لحاظ دینی اگه مورد ارزیابی قرار بگیرن یه عده قابل توجهیشون رد میشن و نمره صفر میگیرن.
اگه الان میرید خیابونا و وضعیت جوانها و مخصوصاً نوجوانها رو میبینید که جای ادب و احترام و اکثر کرامت های اخلاقی مثل عزت نفس و اعتماد به نفس در کردارشون خالیه، تعجب نکنید؛ نظام آموزشی ماست که کوتاهی کرده، اون بچهها رو سرزنش نکنید؛
فکر نکنید من ضد ایران میخوام صحبت کنما، نه اتفاقا برام مهمه که دارم دربارش مینویسم و میخوام برای نسل های بعدی این روند اصلاح بشه که البته غایتیست بسی نایافتنی!
اگه فرهنگیان یا دبیرستانی باشید مطمئناً خبر دارید که کنکور تغییراتی داشته و از جمله اون تغییرات حذف دروس عمومی شامل: دینی، ادبیات فارسی، و زبان عربی و انگلیسی هست.
استدلالشون برای حذف این دروس؟؟! خب اونا میگن که مطالعه این دروس به روش تستی و غیراستاندارد و غیرمطابق با اهداف آموزشی ماست و دانش آموز رو از اصلیت مطلب دور میکنه؛
خب این این طرز تفکر واقعا درسته و کاملا منطقیه، اما برای من جای ســــواله که چرا اگه استدلالشون این هست، چرا از امتحانات تشریحی حذفشون نکردن؟ چرا فقط از کنکور؟
چرا یه نوع سیستم ارزیابی مخصوص این سری دروس ابداع نکردن که باور محور و مفهومی محور باشه؛ طوری که اگه کسی کتاب دین و زندگی پایهی دهم رو خوند و نمره بیست گرفت! از چیزایی که خونده و بهش آموزش دادن بتونه توی زندگیش بهره ببره و استفاده کنه و از لحاظ باور ها و نگرش های اون فرد، تغییری در کردارش به وجود اومده باشه، و درگیر استرس های امتحانات بی ارزش نمره محور نباشه... شما می دونید دلیلش چیه؟!
من که نمی دونم؛ نه نمیدونم واقعا!
در کلام آخر هم ممکنه بعضی افراد با خوندن این متن با خودشون دروسی مثل ریاضیات رو همراه با مواردی که من ذکر کردم جمع ببندن و تصدیق کنن؛ اما مطمئناً این سوال معروف به گوشتون خورده که:
"ریاضی به چه درد ما میخوره؟"
ما یه معلم ریاضیات داریم، خدا خیرش بده، اسمش آقای توکلی هست؛ جـــــــــــواب این سوالو یه روز به ما داد: اون گفت:
( اگه انسان ریاضیات رو کشف نمی کرد، هیچ اتفاق خاصی براش نمی افتاد، فقط وقتی که صبح از خواب پا میشد، به جای اینکه شلوارشو بپوشه و بره سرکار، باید یه برگ پهن میپیچوند به دور خودش و یه نیـــزه بر می داشت و میرفت دنبال شکار... همین.)
ممنونم از اینکه وقت گذاشتید و مطالعه کردید؛ یا علی.