
تا قبل از اینکه در اینجا بستری شوم، مثل هر پسر دیگری که در سن رشد است، به دنبال دختری بودم که با او وارد رابطه شوم. این وسط یک فرق کوچک وجود داشت که کمی مسئله را سخت میکرد. من سی ساله بودم و انتظار میرود که یک مرد سی ساله دیگر یک پسر بچه نباشد. خیلی مسخره است ولی چارهای نیست. آدمها بعضی وقتها دوست دارند هر کس مثل خودشان نیست را بستری کنند. نه که قصد آزاری داشته باشند، بلکه فکر میکنند وقتی برای جوابی هیچ سوالی وجود ندارد، لابد آن جواب هم دم دست نباشد بهتر است. دکترم میگفت ذهنم در اثر اضطراب سختی فلج شده است، اما من میدانستم که این سکوتِ یک آرامش است. به هر حال اما حرف دکتر بروی بیشتری داشت و من هم چه میخواستم و چه نمیخواستم باید آنرا میپذیرفتم. خیلی مسخره است ولی چارهای نیست.
خیلی مسخره است. دقیقتر بخواهم بگویم من خیلی مسخرهام. جدی میگویم. آخر آدم در سن سی سالگی چرا باید دنبال دختری باشد که با او وارد رابطه شود؟ به هر طریق چارهای نیست، آدم نمیتواند دنبال دختری نباشد که با او وارد رابطه شود و من هم مثل باقی آدمها از این قاعده مستثنی نبودم. با این وصف زندگی هر روزم در یک تکرار ثابت مانده بود: هر روز صبح ساعت ۸:۳۰ از خواب بیدار میشدم. سیگاری روشن میکردم و به این فکر میکردم که اعداد دلخواهم چه هستند. آخر غریبه که نیستید، هر چیزی را میتوان با عدد بیان کرد. و شوخی هم که بر نمیدارد، زندگی است و حساب و کتاب آن باید روشن باشد. حواست نباشد میبینی حاصل یک تفریقت چنان زیاد شده است که یک روز میگویند مُرد و تو بدهکار ماندهای. آدم همیشه باید حواسش به عددها باشد، جدی میگویم. سرتان را درد نیاورم، تا حساب و کتاب عددها تمام میشد سیگار و دوش من نیز تمام شده بود. موهایم را سشوار میکشیدم و لباس میپوشیدم و از خانه بیرون میآمدم. در خانه را که قفل میکردم سیگاری روشن میکردم و تا ایستگاه تاکسی آنرا کش میدادم و در بین راه به این فکر میکردم که آیا حساب و کتابم از عددها درست بوده است یا نه. شوخی که نیست، بحث یک عمر زندگی است و نمیتوان عددها را سرسری گرفت. تا به خودت بیایی میبینی حاصل یک تفریقت چنان زیاد شده است که یک روز میگویند مُرد و تو بدهکار ماندهای.
تا برسم به ایستگاه تاکسی ساعت ۹:۱۵ دقیقه بود. اگر کمی قبلتر میرسیدم کمی با بند کفشم ور میرفتم تا ۹:۱۵ شود. آدم باید در زندگی جدی باشد و به عددها توجه کند. این جدیدترها میگویند OCD اما من میگویم داشتن حساب و کتاب عددها. حساب و کتاب عددها به تو نشان میدهد که با خودت چند چندی. سوار تاکسی میشدم و منتظر میماندم که پر شود و یا اگر من آنی بودم که تاکسی را پر میکند، منتظر میماندم که راننده رضایت دهد و از خیر بحث با دوستانش برای تحلیل مسائل خرد و کلان جهان بگذرد. نه اینکه بخواهم تحلیل رانندههای تاکسی را مسخره کنم، اما واقعا مسخره است وقتی کسی در تحلیلهایش عددی ارائه نمیدهد. شوخی که نیست، حساب و کتاب عددها به تو نشان میدهد که با خودت چند چندی و آدمی که معلوم نباشد با خودش چند چند است، چطور میتواند ربطش را با مسائل خرد و کلان جهان پیدا کند؟ بای نحو راننده حرکت میکرد و من تا رسیدن به مقصد تعداد ترمزهای راننده را میشمردم. اگر تعداد ترمزهایش از حدی بیشتر میشد به نظرم او رانندهی بیتجربهای میآمد. آدم وقتی تجربه داشته باشد میفهمد که خیلی جاها نباید گاز بدهد، چون بعدا مجبور است ترمز کند.
نمیخواهم رودهدرازی کنم، جدی میگویم. آدم وقتی رودهدرازی میکند، بقیه دل و رودهشان به هم میپیچد. آدمها هم آدمند دیگر، حدی دارند. چون مشخصا همیشه طول رودهها باید یک عدد ثابت بماند و درازی رودهی یک آدم نتیجه میدهد که رودهی دیگری جمع شده است. اما شما به هر حال باید از من بپذیرید که توضیحات ناکافی میتواند موجب گمراهی شما از اصل مطلب شود و من چارهای ندارم که به اندازهی کافی توضیح دهم. آخر میدانید؟ اگر همیشه توضیح کافیای برای هر چیزی وجود داشته باشد شاید آن وقت دیگر زندگی کردن لطفی نداشت باشد. زندگی به همین توضیح دادنهایش بعضی وقتها جالب میشود. اصلا آدمها به توضیح دادن است که دوست دارند آدم دیگری را ببینند. آدمها هم آدمند دیگر، حدی دارند. نمیتوانند که همیشه توضیح ندهند.
خلاصه ساعت ۱۰:۰۵ دقیقهی صبح من به میدان شهر میرسیدم. البته همیشه آن وقت نمیرسیدم، بعضی وقتها زودتر میرسیدم. آدم که همیشه نمیتواند از بقیهی آدمها انتظار داشته باشد به میل او رفتار کنند. گاهی راننده زودتر میرسید و این موجب میشد که من زودتر از ساعت ۱۰:۰۵ دقیقه به میدان شهر برسم. آنجا چون شلوغ بود همیشه این امکان برایم به وجود نمیآمد که خم شوم و با بند کفشم ور بروم. این میشد که میرفتم و از رانندهی ماشینهایی که خالی بود میپرسیدم چقدر دیگر حرکت میکنند. خوبی این ماجرا این بود که چون من به ترتیب آنها را انتخاب میکردم، عموما آنها در نوبت بعدشان یادشان نمیآمد که من همیشه این سوال را میپرسم و هیچ وقت هم سوار نشدهام. البته بعضیها یادشان میماند و جواب نمیدادند. هر چند این رفتارشان خارج از ادب بود اما چه میتوانستم انجام دهم؟ آدم که همیشه نمیتواند از بقیهی آدمها انتظار داشته باشد به میل او رفتار کنند. خلاصه جانم برایتان بگوید که ساعت ۱۰:۰۵ دقیقه از میدان شهر به سمت شرکت راه میافتادم. پیاده راه درازی بود، اما در پیادهرو همیشه میتوانستم دخترهای خوشگلی را ببینم و اصلا بعید نبود که یکی از همینها جزوهاش در هوا پخش شود و یا با سر بیفتد داخل جوب و بعد از کمک به او با او آشنا شوم و وارد رابطه شوم.
در شرکت از سر نظم و وجدان کاری، تا عصر مثل خر کار میکردم و مثل سگ کار را ول نمیکردم. نه که بخواهم از خودم تعریف کرده باشم و یا خدایناکرده به حیوانات توهینی کرده باشم، نه! ماجرا این است که آدم بعضی وقتها دوست دارد حسش را به تمثیل بیان کند تا برای دیگری روشنتر شود. این روال تا عصر طی میشد، هر چند هر از گاهی از سر رفتاری انساندوستانه، آدم چایی میخورد و یا لیوان چاییاش را میشویَد. به راستی که آدم بعضی وقتها آنچنان از زندگی دور میافتد که همین انساندوستیهاست که او را چون برگی رقصان از سوی درخت، روان به سوی بوسیدن آب جوی میکند. خلاصه در کار اگر میخواستم نمونهای برای خودم بیاورم، حتی در مثل هم نمونهای بهتر برای خودم نمییافتم. نه که بخواهم خودم را بترسانم یا برای بقیه درس عبرت شوم بلکه ماجرا این است که آدم بعضی وقتها دوست دارد حسش را به تمثیل بیان کند تا برای دیگری روشنتر شود.
بعد از کار تاکسی میگرفتم و مستقیم به خانه میرفتم. یک چایی میگذاشتم و حساب و کتاب میکردم که عددهایی که آن روز حساب و کتاب کرده بودم درست بودهاند یا نه. نه از باب تعریف اما هر روز عددهایم با روز قبل میخواند. بعضی وقتها حتی اگر چیزی کم باشد باز آنقدر زیاد است که حساب و کتابت بخواند. یعنی آنقدر این اعداد ثابت بودند که تکرار مکررشان آنها را عادت داده بود که هر روز من را ببینند. هر چند من خیلی وقت برای آنها صرف نمیکردم اما همین زمان کم هم برای اعداد آنقدر بود بتواند لذت زندگی کردن را به آنها بچشاند. راستش را بخواهم بگویم من خیال میکنم عددها نیز هر روز حساب میکردند که مبادا چیزی کم بیاید. بعضی وقتها حتی اگر چیزی کم باشد باز آنقدر زیاد است که حساب و کتابت بخواند.
بعد از حساب و لیوان چایی که سرد شده بود را در ظرفشور میریختم و ساعت ۹:۵۵ دقیقهی شب میرفتم که بخوابم. در رختخواب به سقف خیره میماندم و ۱ ساعت و ۲۵ دقیقه به آنچه فردا پیش خواهد آمد فکر میکردم. آدم همیشه باید به فردایش فکر کند، حتی وقتی قرار نیست اتفاقی تازه در انتظارش باشد. اینطور همیشه خیالم مطمئن بود که در صورت بروز مشکلی میتوانم حساب درستی را به خودم پس بدهم. آدم همیشه باید بتواند به خودش حساب پس بدهد. جدی میگویم. نه که بخواهم نصیحت کنم، اما آدمهایی که نمیتوانند به خودشان حساب پس بدهند، لابد یک جای کارشان میلنگد. آدمی که یک جای کارش بلنگد لابد مشکلی دارد و آدمی که مشکلی دارد نمیتواند مطمئن باشد و آدمی که مطمئن نباشد نمیتواند برای خودش آیندهای متصور باشد. آدم همیشه باید به فردایش فکر کند، حتی وقتی قرار نیست اتفاقی تازه در انتظارش باشد.
همه چیز روی حساب و کتاب در حال پیش رفتن بود تا اینکه یک صبح اتفاقی افتاد. ساعت ۹:۱۵ دقیقه تاکسی به سمت میدان شهر به راه افتاد. همه چی خوب پیش رفت به جز اینکه تاکسی در نزدیکیهای مقصد خراب شد. شاید چیزهای خوب بیدلیل باشند، اما همیشه دلیلی برای یک چیز بد وجود دارد و چه دلیلی برای اعصاب و روان من بدتر از اینکه من تا پیاده به میدان شهر برسم، ساعت ۱۰:۰۷ دقیقه بود. آنقدر به تندی گام برداشته بودم که بند کفشم باز شده بود، اما امکان این نبود که خم شوم و بند کفشم را ببندم. جدی میگویم، وقتی آنقدر دیر کرده بودم چه دلیلی وجود داشت که من به بند کفشم فکر کنم؟ نبستن بند کفش همانا و رفتنش به زیر پایم و افتادن خودم و کیفم به داخل جوب همان. شاید چیزهای خوب بیدلیل باشند، اما همیشه دلیلی برای یک چیز بد وجود دارد.
یادم نمیآید چند ثانیه در جوب افتاده بودم، اما همین که سعی کردم خودم را جمع و جور کنم، دستی کیفم را برداشت و برای کمک دستش را به سمتم دراز کرد. در حال بلند شدن بودم که دیدم ساعت شهر از کار افتاده است، ۱۰:۱۰. نتوانستم نگاهم را از چشمان قهوهای دختری که دستم را گرفته بود بردارم. نمیدانم چقدر گذشت اما خیال میکنم یک خواب بود. آرزو میکردم ای کاش هیچ وقت بیدار نشده بودم. دختر لبخندی به من زد. احساس جنگجویی را داشتم که بیسلاح است، هیچ عددی در ذهنم نبود. هر چه تلاش کردم چیزی بگویم، جز سکوت در ذهنم چیزی نبود. خیلی مسخره است، ولی چارهای نیست. وقتی چیزی برای گفتن نداری، نمیتوانی چیزی بگویی، حتی اگر احساس کنی باید چیزی بگویی تا به خودت بیایی میبینی حاصل یک تفریقت چنان زیاد شده است که یک روز میگویند مُرد و تو بدهکار ماندهای و هیچ نگفتهای. درست همان زمانی که فکر میکنی حساب و کتاب عددها به تو نشان میدهد که با خودت چند چندی، میفهمی که آدمها هم آدمند دیگر، حدی دارند، همیشه قرار نیست با حساب و کتاب زندگی را پیش ببرند و این را چطور میتوان به آدمها حالی کرد؟ آدم که همیشه نمیتواند از بقیهی آدمها انتظار داشته باشد به میل او رفتار کنند. حالا هزارتا خدا و پیغمبر و خدم و حشم هم بیایند و از حساب و کتاب بگویند، آدم بعضی وقتها دوست دارد که بزند زیر میز و اصلا شعر بگوید. ماجرا این است که آدم بعضی وقتها دوست دارد حسش را به تمثیل بیان کند تا برای دیگری روشنتر شود، مخصوصا وقتی یک چیز هر چقدر هم کم آنقدر روشن است که دیگر توان بیانش را نیز نداری. بعضی وقتها حتی اگر چیزی کم باشد باز آنقدر زیاد است که حساب و کتابت بخواند حتی اگر تمام حساب و کتابت را هم به هم ریخته باشد. نمیدانم این فکرها چقدر طول کشید، اما صدایی را شنیدم که گفت مواظب خودتون باشین و رفت. از آن روز دیگر من به سر کار نرفتم و همیشه به این فکر کردم که آیا فردا اگر باز به جوب بیفتم او را میبینم؟ آدم همیشه باید به فردایش فکر کند، حتی وقتی قرار نیست اتفاقی تازه در انتظارش باشد. از آن روز هر روز به جوب افتادم و این تنها جوابی بود که من برای چرایی زندگیام داشتم. نمیدانم چرا، اما دیگر او را ندیدم. شاید چیزهای خوب بیدلیل باشند، اما همیشه دلیلی برای یک چیز بد وجود دارد.