هر بار قیمت ماشین رو میبینم، با خودم میگم واقعاً تا کی قراره برای خرید یک خودروی معمولی، چند سال از زندگی و پساندازمون رو خرج کنیم؟ تازه بعد از خرید هم نگرانی تموم نمیشه؛ از خرج تعمیر و مصرف بنزین گرفته تا این فکر که اگر یک روز تصادف کنیم، این ماشین چقدر میتونه از جونمون محافظت کنه؟
تلخیش اینجاست که این حرفها رو سالهاست میزنیم. سالهاست از قیمت بالا، کیفیت پایین و انتخابهای محدود حرف میشنویم، ولی هر بار انگار فقط یک عدد به قیمتها اضافه میشه و بقیه ماجرا همونطور باقی میمونه.

راستش من نمیدونم پشت پرده صنعت خودرو دقیقاً چه کسانیاند. اما وقتی یک وضعیت اینهمه سال ادامه پیدا میکنه، آدم حق داره بپرسه چه کسانی ازش سود میبرند و چطور هر بار، بعد از کلی وعده و اعتراض، باز هم هزینههاش میافته گردن مردم؟
ما معمولاً به این وضعیت میگیم «مافیای خودرو». شاید اسم تکتک آدمهای پشت تصمیمها رو ندونیم، اما میتونیم نتیجه تصمیمهاشون رو توی زندگیمون ببینیم: بازاری که رقابت توش کمه، انتخاب برای خیلیها محدوده و خریدار باید با قیمت و شرایطی که پیش روش گذاشتن کنار بیاد.
یک زمانی واردات خودرو ممنوع بود و بعد هم با شرایط و محدودیتهای مختلف ادامه پیدا کرد. از اون طرف، بخش بزرگی از بازار داخلی هم سالها در اختیار چند خودروساز بزرگ بوده. خود بررسیهای کارشناسی هم روی این موضوع دست گذاشتن که برای بهترشدن کیفیت و ایمنی، بازار به رقابت بیشتری نیاز داره.

حالا نتیجه این رقابت محدود رو ما کجا میبینیم؟ وقتی برای خرید ماشین باید دنبال طرح فروش بگردیم، پولمون رو ماهها کنار بذاریم و تازه نگران باشیم آخرش چقدر باید برای تکمیل وجه پرداخت کنیم. ماشین برای خیلیهامون وسیله رفتوآمده، اما خریدنش تبدیل شده به یک ماجرای پر از استرس.
ماجرا به پول ختم نمیشه. هر بار یک خانواده سوار ماشین میشه و میزنه به جاده، موضوع امنیت جدیتر از چیزیه که توی تبلیغات بهش گفته میشه. جاده، رفتار راننده و رسیدن بهموقع امداد مهماند؛ ولی کیفیت خودرو هم مهمه. ماشین باید تا جای ممکن از آدمهای داخلش محافظت کنه. این خواسته زیادیه؟
وقتی بارها درباره ایمنی بدنه، کیفیت قطعات یا عملکرد کیسه هوا سؤال پیش میاد، نمیشه انتظار داشت مردم راحت از کنارش رد بشن. آدم دلش میخواد وقتی عزیزش راهی سفر میشه، حداقل بابت ماشینی که بابتش اینهمه پول داده، احساس امنیت کنه.
مصرف بنزین هم یک طرف دیگه ماجراست. خیلیها چون توان خرید ماشین جدید ندارند، مجبورند خودروی قدیمی و فرسودهشون رو نگه دارند؛ ماشینی که ممکنه خرج سوخت و تعمیر بیشتری روی دستشون بذاره. این وضعیت روی آلودگی هوا و مصرف انرژی کشور هم اثر میذاره.
اما یک چیزی هم هست که توی هیچ قبض و فاکتوری نوشته نمیشه: حس سرخوردگی. وقتی میبینیم برای یک ماشین معمولی باید اینهمه حسابوکتاب کنیم، از کیفیتش مطمئن نباشیم و مدام نگران گرونترشدنش باشیم، کمکم حس میکنیم حق انتخابمون رو از دست دادیم.
من نمیخوام بدون سند، اسم کسی رو بیارم و بگم عضو یک شبکه مجرمانهست. ولی این هم دلیل نمیشه سؤال نپرسیم. باید بشه فهمید چه کسانی در این سالها تصمیم گرفتن، چه کسانی از محدودبودن رقابت سود بردن و چرا نتیجه این تصمیمها برای مردم اینهمه گرون تموم شده.
واقعاً مافیای خودرو کیه؟ چه کسانی و چه اسمهایی پشت این همه تصمیم هستند که سالهاست جون و پول مردم رو تحت تأثیر قرار داده؟