(نقد فیلم The Devil's Mouth)
پنج دوست(سارا، مکس، آدرین، گِرِگ و جیمز) به سفر میروند. در سفر برای شنا به مجموعه غارهای دور افتادهای در تایلند به نام دهان شیطان پا میگذارند. آنها نمیدانند که یک کوسه هم همزمان با آنها در آب ها حضور دارد! این ماجرای کلی فیلم است. فیلم مثل تمام فیلمهای دیگر در این ژانر با آرامشِ قبل از طوفان آغاز میشود و سپس آنچه باید بشود، میشود!
در سی دقیقهی نخستِ فیلم با هر صدا و حرکت احتمال میدهی کوسه باشد و یک نفر را ببلعد اما اینگونه نمیشود و کارگردان ماهرانه در حال تعلیق و ترساندن توست؛ یا شاید هم در حال تشنهتر کردن تو به عنوان مخاطب، برای دیدنِ ادامهی فیلم است! البته که تاریکی و تنگی غار هم بر استرس مخاطب می افزاید.
در دقایق ابتدایی که سارا از کشتی جا میماند و عروس دریایی ها محاصرهاش میکنند و او نجات مییابد، کارگردان به وسیلهی این ماجرا ما را با شخصیت محتاط سارا و شخصیت کنترلگر دوست صمیمی اش مکس آشنا میکند.
حتی شاید با خودت بگویی اگر حادثهای پیش بیاید سارا که زخمی و آسیب دیده است زودتر از سایرین از گود خارج میشود اما اتفاقا او در نهایت تنها پیروز و بازماندهی این فیلم است.
مخاطب در لحظات اول فیلم شاید از رفتارهای مکس حرصش دربیاید و حتی فکر کند او دختری قلدر و زورگو ست که حرف خودش را چه با شوخی و خنده و چه با زور به کرسی میشناسد و بر بقیه برتری مییابد اما آنچه در نهایت حاصل میشود، این است که سارا کسی ست که از لحاظ اخلاقی بر سایرین برتری مییابد.
آنها در محاصرهی کوسه اند و یکی یکی جانشان را از دست میدهند. آدرین و گرگ شاید ساده تر از بقیه در دام کوسه افتادند اما ماجرای جیمز و مکس فرق میکرد.
یکی در آبها گیر کرده که خفه میشود و دیگری درست در لحظهای که فکر میکند دارد از غار نجات مییابد توسط کوسه بلعیده میشود.
تو نمیدانی کدام مرگ ترسناکتر است فقط میدانی که هیولا حضور کامل ندارد، لحظهای غایب است و یک دفعه وارد میشود و در آبهای تیره سر بر میآورد و شکار خود را انتخاب میکند و جمع پنج نفره را کم تعداد تر میکند!
فیلم در ژانر بقا ست اما چیزی بیشتر از تلاش برای بقا به انسان یاد میدهد.
آنان تلاش میکنند هم توسط کوسه شکار نشوند هم راه خروج را پیدا کنند. علاوه بر همه ی اینها هرکس نظرش متفاوت با دیگری ست و نهایتا باید یک نظر انتخاب شود که این خودش کار را سخت تر میکند!
فیلم در حقیقت مخاطب را به این باور میرساند که توانایی های جسمی مثل توانایی حبس نفس برای طولانی مدت زیر آب کافی نیست بلکه توانایی های روانی هم موثر است و مخاطب میبیند که چطور تربیت، طرز فکر، گذشته و نحوه ی ارتباط یک فرد با دیگران در زنده ماندن و مرگ او تاثیر دارد.
این فیلم ترسناک در ژانر کوسهای، نه تنها مخاطب را به هیجان و استرس میاندازد بلکه به او درسهایی با ارزش برای زیستن میدهد.
نگاهی عمیقتر به دوستیهای زنانه و نیز مشاهده ی چگونگی فکر،عمل و واکنش انسان در هنگام وقوع بحران را به خوبی به تصویر میکشد.
سکانسهای مهیج:
۱-آویزان شدن سارا از دیوار غار برای به دام انداختن کوسه
۲-وقتی مکس، جیمز و سارا در حال شنا بودند و ناگهان لایهای از غار فرو ریخت و مکس به پایین پرتاب شد
۳-شنا کردنِ سارا، مکس و جیمز زیر آب برای طولانی مدت و حبس کردن طولانی نَفَسشان
۴-سارا و مکس با کمک طناب قصد خروج از غار به سمت اقیانوس را داشتند.
سکانس طلایی:
رفتن و ترکِ جمع توسط راهنمای گروه، آقای وات!
شاید در ظاهر رفتارش خودخواهانه بیاید اما اندکی فکر باعث میشود که بفهمیم وات، اطلاعات بیشتری نسبت به غار داشت و میدانست واقعا چه خطر جدی ای همه ی شان را تهدید میکنند و وقتی تذکر داد و دید جمع بی توجه به او مشغول بحث هستند، جانش را برداشت و فرار کرد هرچند که اندکی بعد قربانی شد!
نکات جالب:
میزان آگاهی انسان های غیر ایرانی در فعالیت های روزمره شان همیشه برای من جالب است. مثلا در این فیلم در بزنگاه های حساس افراد اطلاعات پایه ای(بیسیک) از شرایط را داشتند؛ مثلا میدانستند چگونه به یکدیگر تنفس دهان به دهان بدهند یا می دانستند حتی یک قطره خون هم ممکن است کوسه را به سمت شان بکشاند یا میدانستند وقتی باید به دل خطر زد باید خود را سبک کرد و شخصیت سارا که در حقیقت قهرمان فیلم محسوب میشود در جایی که مجبور شد دوربینی را که حاوی عکس هایشان بود در آب رها کرد!
اما آنچه که در فیلمهای این سبکی زیاد تکرار میشود و همیشه برایم ناخوشایند است همین گفتنِ دوستت دارم های کلیشهای در مواقع حساس است. (آنجا که پای مرگ و زندگی در میان است!) و البته سکانسی که مکس با چاقو روی دیوار غار اول اسمش خودش و دوست صمیمیاش سارا را حک میکند نشان میدهد بیفرهنگی محدود به جغرافیای خاصی نیست!
پیشتر گفتم که فیلم نمایانگر ابعادی از دوستی های زنانه است؛ در تکمیل حرفم باید بگویم، فیلم نشان داد که در این نوع دوستی چقدر میتواند عشق، حمایت و همدلی وجود داشته باشد و این دقیقا برعکس چیزی ست که جامعه سعی دارد به ما بگوید.(اینکه دوستی های زنانه پر از حسادت است و فقط مردان هستند که بدون حسادت رفاقت میکنند.)
به عنوان نکات پایانی باید گفت:
فیلم فاکتور های خوب زیادی داشت؛ زیبایی های بصری مناظر، تنش بین کاراکترها که در نهایت منجر به برملا شدن هویت واقعی آنها برای مخاطب میشد و توانایی همراه کردن مخاطب با خود تا انتها ( به عنوان مخاطب گاهی از رفتار آنها حرص میخوری و گاهی هم در موقعیت های دشوار خودت را جای آنها قرار میدادی که ببینی آیا تو هم همین تصمیم را میگرفتی یا طور دیگری عمل میکردی.)
به عنوان مثال شخصیت مکس، بیشترین چالش را برای مخاطب ایجاد میکرد.(جایی که یک دفعه خود را به آب انداخت و جیمز و سارا را مجبور به همراهی با خود کرد یا جایی که برای رفتن به مسیر قرمز به جای مسیر سبز پافشاری کرد و دیگران را مجبور کرد برای کسب ماجراجویی بیشتر همین مسیری که او انتخاب کرد را انتخاب کنند.)
یا در جایی میدیدی جیمز از مکس انتقاد تند و تیزی میکند اما در جای دیگر به خاطر علاقه به او در سخت ترین شرایط همراهی اش میکند.
و به عنوان حسن ختام باید گفت: وقتی به کارگردانی میگوییم 'صاحب سبک' یعنی او در یک ژانر سالها کار کرده و تجارب مختلف و آثار مختلفی دارد. جف وادلو، کارگردانِ صاحب سبک این فیلم است که به نظر من ' دهان شیطان' نقطه کمال و اوج فیلمهای او تا این لحظه است.
من امتیاز ۹ از ۱۰ را به این فیلم میدهم و اگر از این سبک خوشتان میآید، دهان شیطان یک پیشنهاد خیلی خوب برایتان محسوب میشود که هر چه زودتر باید آن را ببینید!