فیلم، قصهی دختری را روایت میکند که مورد تعرض و مزاحمت قرار گرفته و حالا در تلاش است تا بداند چه کسی پشت این ماجرای وحشتناک زندگیاش است. سما، با بازی آناهیتا افشار قربانی تجاوز است و به خاطر حالِ بدِ خودش و اصرار پدرش مبنی بر حفظ آبرو نمیخواهد شکایتش را پیگیری کند اما خواهرش آلا، با بازی بهناز جعفری، مدام او را تشویق میکند که حقش را بگیرد. پدرشان، با بازی ناصر هاشمی، او را از این کار منصرف میکند و بعد در ادامه او را تشویق میکند که با عطا، با بازی محمدرضا فروتن ازدواج کند.
عطا سالها بوده که عاشقِ سما بوده اما یکبار دست رد به سینهاش خورده؛ حالا اما که به خاطر تعرضی که برایش پیش آمده نامزدش او را ترک میکند و او به اصرار پدرش با عطا ازدواج میکند. بعد از ازدواج اما او بیخیالِ پیگیری نمیشود و تصمیم میگیرد از پسرخالهاش با بازی شهاب حسینی کمک بگیرد. پسرخالهاش، یوسف( که انصافا شهاب حسینی خوب از پسِ این نقش برآمده) عاشقِ قدیمی سما بوده اما حالا زن و بچه دارد و صرفا به خاطر دلسوزی تصمیم میگیرد به سما کمک کند.
از لحظهای که یوسف وارد فیلم میشود، ریتمِ فیلم تندتر میشود.
یوسف میتواند یکی از دو نفری را که به سما تعرض کردهاند پیدا کند و زمانی که میخواهد از طریق نفر اول نفر دوم را پیدا کند، ناگهان ورقِ بازی برمیگردد...
بیدار، فیلمی معمایی و جنایی است. از مردی میگوید که طمع را با عشق اشتباه گرفته است و نیز از زنی میگوید که به دنبال مقصر در بیرون از خانه است اما مقصر در گوشهی خانهاش نشسته است.
چیزهایی از فیلم که دوست نداشتم:
۱-چرا زنی حقوقش را مطالبه میکند و حتی بقیه را تشویق به گرفتن حقشان میکند به صورت کلیشهای باید موهای بلوند داشته باشد و مطلقه باشد؟
۲-کلیشه های جنسیتی دوباره اینجا هم سر بر آورده بودند.(اینکه اگر زنی قربانی تجاوز شد باید تا آخر قربانی بماند و اگر بخواهد حق طبیعی خودش را پیگیری کند انگِ این را بخورد که میخواهد قهرمانبازی دربیاورد و یا اینکه اگر زنی تجاوز برایش اتفاق افتاد، باید دیگر بعد از آن تجاوز با هرکس که از راه رسید ازدواج کند چون لایق شخص بهتری نیست.)
نکاتی راجع به فیلم:
۱-پانتهآ پناهیها، در حد تیپسازی توانسته بود مخاطب را راضی کند اما به عقیدهی من، کارگردان میتوانست بسیار بیشتر از پناسیلِ این بازیگر توانا استفاده کند.
۲-برادر ناتنی عطا را نمیشناختم و قبلا بازیای از او ندیده بودم اما بازیاش در فیلم بسیار خوب بود و خصوصا سکانس آخر فیلم و لحظهی مرگش یکی از شاهکارهای این فیلم محسوب میشد.
۳-اگر با آموزههای فمینیستی آشنایی داشته باشید، فیلم را بسیار بهتر درک میکنید و البته سکانسهای ابتدایی فیلم برایتان عذاب اَلیم است.
۴-یکی بهترین انتخابهای فیلم، انتخاب بازیگر نقش متجاوز بود. قبلا از او فیلمی ندیده بودم اما هم بازی اش خوب بود هم گریم خوبی داشت و هم نقش را کاملا از آنِ خود کرده بود.
۵-دیالوگهای گلدرشتِ ابتدای فیلم مرا دلسرد کرده بود اما خوشحالم که تا پایان فیلم را تماشا کردم. شروع شاید چنگی به دل نمیزد اما پایان پیشبینی ناپذیر و درخشان بود.(البته اگر طرفدار پایانهای باز نیستید، این فیلم مناسبمناسبتان نیست.)
۶-این را نفهمیدم که چرا وقتی عطا خودش گردانندهی بازی بود، فریبِ تماس تلفنیِ آن زن را خورد. شاید کارگردان میخواسته ما را فریب دهد که حدس نزدیم گناهکارِ واقعی کیست اما این کار بیشتر به باگِ فیلم تبدیل شده بود تا حُسن.
نکات طلایی فیلم:
۱-طراحی لباس موفق بسیار خوب فیلم را دوست داشتم و همینطور طراحی صحنه اش را. تدوین و موسیقی هم قابل قبول بودند.
۲-نمیتوانستی پایان فیلم را حدس بزنی و همین جذاب بود. رفتارهای عطا و سما آنچنان غیر قابل پیشبینی بود که مخاطب میخکوب میشد فیلم را تا انتها تماشا کند.
۳-بازی تحسین برانگیز شهاب حسینی و سایر تیم بازیگران. خصوصا آناهیتا افشار با آن چشمهای معصومش!(به عقیده ی من افشار کارنامهی بازیگریِ موفقی دارد و جزو بازیگر هایی است که در نقشهای کاملا متفاوتی بازی کرده و آنچنان در همهشان درخشیده که نمیشود او را نادیده گرفت.)
۴-گرهافکنی های فیلنامه را دوست داشتم چون ذهن مخاطب را تا پایان درگیرِ فیلم نگه میداشت و نمیگذاشت جز فیلم به چیز دیگری فکر کند.
۵-نقشهی استفاده از افرادِ سردخانه برای گول زدنِ سما، بینظیر بود!
سکانسهای برتر:
۱-لحظهی آخری که یوسف میخواست از متجاوز اعتراف بگیرد.
۲-سکانس آخر فیلم که سما میفهمد آتشی که برپا کرده دامن خودش و بقیه را گرفته و همسرش بسیار آدم خطرناکی ست.
در پایان باید بگویم، از فیلمهایی مثل این که زنِ قصه ماجرا را میفهمد و به علامت سوالها جواب میدهد، خوشم میآید و البته از قلم نیوفتد که عنوان فیلم بسیار هوشمندانه بود؛ (بیدار=بدون دار) مجازاتی که دار ندارد اما بیشتر از دار کشنده است!