فیلم در ژانر درام است و البته کمی رازآلود و اجتماعی! و به لایههای تاریک فعالیت در فضای مجازی و بردگی انسان در عصر حکمرانی پلتفرمهای آنلاین میپردازد.
و نیز به تجربهی روانشناختی از انسان معاصر میپردازد؛ انسانی که دیگر مرز روشنی میان زیست واقعی و زیست مجازی برایش باقی نمانده است.
و نیز نشان میدهد که گسترش نفوذ رسانههای مجازی در زندگی مردم،اضمحلال اخلاق را نیز در پی دارد.
لیلا (نقشِ اولِ فیلم)با بازی خوب لیلا حاتمی دختری ست با مشکل شنوایی و تکلم که قصد دارد با ثبت رکورد بیدار ماندن(نخوابیدن برای ۲۰۰ساعت) در لایو اینستاگرامی، مخاطب را جذب خود کرده و از این مسیر پول و شهرت به دست آورد اما در این میان دست مایه طمع اطرافیانش میشود.
قصه گاهی بی منطق میشود. لیلا و برادرش، شاهرخ، افرادی از قشر ضعیف نیستند .خانهای ویلایی در دماوند دارند و در کار پرورش عسل اند. پس انگیزه این دو برای شرط بندی و گرفتن پول از کجا نشأت میگیرد؟ البته که انگیزه سایر شخصیتها هم کاملا مشخص نیست.
و نیز لیلا و شاهرخ به خاطراتشان با پدرشان اشارههای بسیار کوتاهی کردند که من را به این باور رساند که حالا نیاز به یک بزرگتر در خانواده شان حس میشد زیرا که رابطهی خواهر برادری شان نیز از قوت کافی برخوردار نبود.
ضد قهرمانِ فیلم را باید در دو نفر جستجو کرد: یک، صاحب کافه(اسفندیار با بازی محمدرضا فروتن )و صاحب ابرهلدینگهای اقتصادی(شهدادی و کارمندش حسنی)که البته انگیزه آدم بد های فیلم هم لازم بود بهتر مشخص شود.
و نیز این فیلم از آن فیلم هایی ست که شخصیتها، بیشتر از آنکه دیالوگ بگویند، نگاه میکنند.
حاتمی از تکنیک بازی حداقلی استفاده میکند؛ به جای آنکه احساس را به مخاطب تحمیل کند، اجازه میدهد مخاطب آن را کشف کند. همین کشف تدریجی، شخصیت را از یک تیپ آشنا جدا کرده و به موجودی روانشناختی تبدیل میکند.
محمدرضا فروتن نیز همچنان آن ویژگیهای شناختهشده بازی خود را حفظ کرده است؛ همان کنترل و همان نگاه درونگرا . اما تفاوت اصلی در این است که این بار، این ویژگیها صرفاً «امضای بازیگر» نیستند؛ در خدمت شخصیت قرار گرفتهاند.
از منظر سینمای مؤلف نیز این فیلم با جهان نعمتالله همخوانی دارد. او به جای آنکه شخصیت را صرفاً از طریق دیالوگ توضیح دهد، از میزانسن، سکوت، قاببندی، ریتم تدوین و بازی کنترلشده بازیگران برای ساختن شخصیت استفاده میکند. بنابراین، مخاطب باید فیلم را نه فقط با گوش بشنود، بلکه با چشم ببیند.
«بُت» هنوز برای قضاوت درباره میزان ارتباطش با طیف گسترده مخاطبان نیازمند زمان است، اما از همان ابتدای فیلم، مخاطب میفهمد که با فیلمی متفاوت در کارنامه نعمتالله مواجه است.
کارگردانهای مولف خلاق هستند و قوانین مرسوم فیلمسازی را میشکنند و قوانین جدید خودشان را ابداع میکنند.(دقیقا مانند حمید نعمتالله)و نیز کارگردانهای مولف، کارهایشان ویژگیهای تکرار شونده دارد.
احتمالا مهمترین دلیلی که فیلمباز ها به سمتشان جذب میشوند و عامه مردم نه، همین جریان خلاقیت است! خلاقیت گاهی باعث میشود مردم گیج بشوند و فیلم را کامل متوجه نشوند.
عامه مردم تمایل دارند فیلمی ببینند که حال روحیشان خوب بشود و برایشان مهم نیست که کلیشهای باشد یا نه اما فیلمبازهایی که فیلمهای بسیاری میبینند و برخی سوژهها و داستانها برایشان تکراری شده، با دیدن خلاقیت به وجد میآیند.
در تعریف سینمای مولف اینطور باید گفت که: کارگردانی که نفوذ شخصی و کنترل هنریاش بر فیلمهایش عظیم و پررنگ است و میتوانیم او را مولف آن آثار به حساب آوریم، جزئی از سینمای مولف محسوب میشود.کارگردانی که کپی نمیکند و برای گیشه نمیسازد.
یکی از چیزهایی که در مورد کارگردانهای مولف، مشترک و ثابت هستش، شخصی بودن آثارشان است. فیلمها و سوژههایشان از شخصیت و عقاید خودشان سرچشمه میگیرد و به عقاید بینندهها و سایرین توجه چندانی ندارند.
حتی، کوئنتین تارانتینو در جایی گفته بود: من فیلمها رو برای خودم میسازم. بقیه فقط دعوت شدن!
نکتهی مهم برای دیدن و فهمیدنِ فیلمهایی در این سبک، این است که باید حوصله داشته باشید و نیز باید فیلمباز باشید که راحتتر بتونید خلاقیتهای سینمای مولف رو درک کنید!
و نیز بعضی فیلمها شاید مورد علاقهی مردم نباشند ولی فیلمبازها و منتقدان آنها را دوست دارند.
هیچکاک یه نقل قول معروفی داره که میگه: من یه کارگردان کلیشه شده هستم. حتی اگه سیندرلا رو میساختم مردم بلافاصله توی کالسکهش دنبال جنازه میگشتن! برخی کارگردانهای ایرانی مثل کاظم دانشی و حمید نعمتالله هم، چنین هستند.
دیالوگهای مورد علاقهم از فیلم:
۱-آدمها دو دسته هستن: آدمهایی که خودشون رو توضیح میدن و آدمهایی که خودشون رو ثابت میکنند.
۲-بابای خوب گاهی برات بد میشه!
۳-فضای مجازی سه دسته آدم داره:(ترولها-یوزِرها-بلاگر و اینفلوئنسرها)
سکانسهای جذاب:
۱-قطره ریختن شاهرخ(نوید پور فرج)در چشم لیلا
۲-سکانسهای حضور یحیی در حمام
۳-سکانس بسیار زیبای سخنرانیِ زنِ شهدادی
۴-حضور لیلا کنار کندو های عسل
۵-حضور لیلا در گلخانه و تولید عسل
۶-جایی که حسنی میگفت اتفاقا از موقعیت پیش اومده سو استفاده کن بذار مردم توی کامنت ها بزنن توی سر و کلهی همدیگه!
نقاط قوت فیلم:
۱-فیلمبرداری به شدت سطح بالا و درجه یک فیلم.
۲-بازی بینقصِ بانیپال شومون
۳-موسیقیِ قوی و موفق
۴-ادای دِین کارگردان به فیلم کندو و فریدون گله را دوست داشتم.
۵- بارانِ انتهای فیلم که تمهیدی برای سرنوشت دردناک افراد بود را نیز دوست داشتم.
۶-بازی کوتاه، قابل قبول و البته متفاوت الناز حبیبی را دوست داشتم. البته که طراحی لباسش و طراحی گریمش هم به کمکش آمده بودند.
۷-دیدنِ کله ی عروسک ها در یکی از سکانسها برایم نمادی بود از اینکه انسانها در عصر شبکههای مجازی، دقیقا عروسک های خیمه شب بازی میشوند. هرچه مد شود میخورند و میپوشند و طبق الگوهای این پلتفرمها رفتار میکنند.
نقاط ضعف فیلم:
۱-مخاطب تا پایان هرگز درنمی یابد داخل هاردی که یحیی (پسر کر و لالی که برای خانواده لیلا کار میکند) از حسنی(کارمند شهدادی) دزدیده، چیست.( با این اوصاف همه دست به دست هم دادهاند تا هارد را پس بگیرند حتی به قیمت کشتن یا زخمی کردن یحیی!) و نیز حملهی یحیی به حسنی دقیقا مرا یاد فیلمفارسی میانداخت.
۲- روندِ کندِ فیلم در برخی سکانسها و تکرارِ برخی چیزها که شاید ناشی از تدوینِ ضعیف باشد، مخاطب را کمی سردرگم میکند و فیلم را برایش کمی حوصله سر بر میکند.
۳-لیلی رشیدی در نقش مژده(خواهر لیلا) را از فیلم خارج کنیم هیچ ضربهای به داستان نمیخورد چرا که بود و نبودش آنچنان تاثیری ندارد و کمک زیادی به پیشبرد داستان نمیکند . هر چند رشیدی بسیار خوب از پس اجرای نقش خود برآمده اما حضورش آنچنان هم نیاز نبود.
۴-شخصیتها گاهی ابتر اند و متاسفانه پرداختِ آنچنانی روی شخصیتها صورت نگرفته و عمدتا همگی در سطح باقی ماندهاند.
در پایان به فیلم امتیاز ۸ از ۱۰ میدهم و اگر دنبال فیلمی متفاوت هستید(مانند فیلم متفاوتِ پیر پسر) این فیلم هم تا حد زیادی شما را راضی نگه خواهد داشت.