ویرگول
ورودثبت نام
ادمین ارگ ایران وبسایت انوش راوید
ادمین ارگ ایران وبسایت انوش راوید
ادمین ارگ ایران وبسایت انوش راوید
ادمین ارگ ایران وبسایت انوش راوید
خواندن ۴ دقیقه·۳ ماه پیش

سلطان یاووز سلیم: فیلسوف‌شاه افلاطونی و مارکوس اورلیوسِ جهان اسلام

یاووز سلطان سلیم _ متخلص به سلیمی
یاووز سلطان سلیم _ متخلص به سلیمی

چهره ی افلاطونی سلطان سلیم اول
چهره ی افلاطونی سلطان سلیم اول
حکیم افلاطون
حکیم افلاطون
حکیم افلاطون
حکیم افلاطون

روزی که به امر حق شود حشر اجساد

ما را به جز از کوی تو جایی مکناد

روزی که در آن هیچ کسی را نخرند

ما را ز غلامان خودت آر به یاد

« سلطان یاووز سلیم »

« رباعیات »


ما به داغ عشقت ای آرام جان خو کرده‌ایم

با غم هجران تو، ای مه، روان خو کرده‌ایم

از ملامت کایان ما را نباشد هیچ باک

ما به ننگ و نام خود در این جهان خو کرده‌ایم

خون دل خوردن مدام از دست مژگانت بس است

ما به این خونابه‌ها در جسم و جان خو کرده‌ایم

گر سلیمی را به کویت راه ندهد مدعی

ما به بوی نکهتت از کاروان خو کرده‌ایم

« سلطان یاووز سلیم »


تا به کی در هجر رویت، غرق در خوناب دل؟

مرگ آمد تا بشوید نام ما از آبِ دل

شاهِ عالم گرچه بودم، پیش تیرِ مرگِ تو

همچو صیدی دست و پا گم کرده‌ام در قابِ دل

رفت آن یاری که جانم زنده از انفاسِ اوست

مانده‌ام تنهای تنها، با غم و گردابِ دل

مرگ، پایانِ جفا و محنتِ دنیا بُوَد

کی هراسد زان کسی کز خود گذشت در بابِ دل؟

خاکِ کوی دوست آخر مأمنِ جانِ من است

سرمه چشمم کنم این خاک، در محرابِ دل

تن رها کن ای سلیمی، نوبتِ پرواز شد

وصلِ جانان می‌رسد اکنون پس از اِعرابِ دل

« سلطان یاووز سلیم »


دل چو پیاز است، لایه لایه، زِ غمت چاک کنم

اشک چو بر چهره دود، خرمنِ جان پاک کنم

سیر صفت، سپیدرو، با دلِ صد چاک و گره

بوی خوشِ وصال را، هدیه به افلاک کنم

گرچه به ظاهر جگرم تند و زبان‌سوز بُوَد

شاهِ جهانم ولی، سجده به آن خاک کنم

گریه زِ پیازِ دوری‌ات، پرده درِ اسرار شد

کی ز ملامت‌گران، خوف و اسف‌ناک کنم؟

عشقِ تو چون سیر و پیاز، پخته کند خامِ مرا

تا که نَفَس هست مرا، ناله بر آن تاک کنم

شاهِ سلیمی که جهان گوش به فرمانِ وی است

گفت که من جان و جهان، فدیه به آن پاک کنم

« سلطان یاووز سلیم »


به زیرِ خرقهٔ رنگین، دلی صد پاره دارم من

میانِ خنده‌های خود، غمی آواره دارم من

طلحک‌صفت به روی سن، بساطِ خنده چیدم لیک

زِ پوچیِ جهانِ دون، فغانی کاره دارم من

نه گردونی، نه داداری، نه سقفِ ایمنی بر سر

به خاکِ تیره دلبستم، که این گهواره دارم من

بتی را بندگی کردم که او هم مِهرِ ما کُشت و

در این تاریکیِ مطلق، هراسی باره دارم من

به عشقت لایقِ مرگم، در این دهلیزِ بی‌فرجام

که بعد از تو به جز حسرت، چه راه و چاره دارم من؟

خسروِ ملکِ جهان خندد، زِ عقلِ من ولی افسوس

در قمارِ پوچ سلیما، دلِ صد پاره دارم من

« سلطان یاووز سلیم »


جهانِ کهنه را از نو، به فرِّ کاویان کردی

حکیمِ ملکِ معنی را، امیرِ عاشقان کردی

تو با آن نامهٔ شاهان، کلیدِ رمزِ جان دادی

به لفظِ پاکِ ایرانی، دو صد سرِّ عیان کردی

بنا کردی یکی کاخی، کز آن باران و از طوفان

گزندی نامدست او را، که بنیادش زِ جان کردی

به ظاهر رزمِ اسفندیار و رستم در کتابت بود

به باطن سیرِ عارف را، به سوی لامکان کردی

حکمت به پیشِ دانشت، زانو زند ای پیرِ ما

که فاش این فلسفه در جانِ خلقِ این جهان کردی

مرو هر سو، سلیمیا، که شاهِ ملکِ گفتار اوست

غلامی بر درش آور، که کارِ خسروان کردی

« سلطان یاووز سلیم »


علی ای هُمای قدرت، چه مظهر خدایی

که به دستِ پادشاهان، تو کلیدِ فتح گنجی

دلِ اگر خداشناسی، برو پیشِ این سپه‌دار

که به جز علی نباشد، شهِ ملکِ لافتیٰ را

به جهان کلاهِ شاهی، به چه کار آید آن را؟

که غلامیِ درت را، بکند به جان تمنا

تو به تیغِ ذوالفقارت، سرِ سرکشان بریدی

زِ جلالِ تو بلرزد، دلِ کلِ پادشاها

به گدا کَرَم نمودی، شهِ لافتیٰ ولیکن

تو همان شهی که دادی، به دو ملکِ جان صفا را

چو سلیمی ار تو خواهی، که به سروری رسی جان!

به درِ علی بیاور، رخِ عجز و بندگی را

« سلطان یاووز سلیم »


دل خرابِ غمِ سلطانِ شهیدانِ بلاست

پادشاهیِ جهان، خاکِ درِ کرب‌وبلاست

آن که در معرکهٔ عشق، سرش رفت به نی

شاهِ فرخنده رخ و خسروِ ملکِ شهداست

تیغ و اسب و سپه و تاجِ کیانی چه بود؟

سرمهٔ چشمِ مَلک، تربتِ آن خونِ خداست

دلِ آواره اگر راهِ سلامت طلبد

طوس را بنگر و بین، مشهدِ سلطانِ رضاست

اوست شاهی که به غربت، شهِ دل‌ها گردید

ضامنِ آهو و آن ملجأِ اربابِ دعاست

شورِ عاشورا و آن گنبدِ طوس است مرا

رهبرِ جانی و هم قبله‌گهِ جود و عطاست

ای سلیمی تو اگر صاحبِ دیوان و خوشی

سرفرازیِ تو از نوکریِ این دو شه است

« سلطان یاووز سلیم »


غم چو آن قطرهٔ بارانِ غریبی است که زود

بشکند سدِّ دلِ ما و کِشد روی به رود

ذره‌ای بود به ظاهر، که زِ مژگان بارید

چون به دل باخت، دگر بحرِ روانی بشهود

شاهِ عالم اگرت سدِّ سکندر سازد

پیش این قطرهٔ اندوه، سر آرد به فرود

سیلِ خونابه زِ چشمانِ من آمد چو پدید

رستمِ معرکه را طاقتِ ماندن نبود

عشقِ جانان چه بساطی است که یک جرعهٔ غم

عقلِ صدسالهٔ ما را زِ سرِ خانه ربود

مَکِش این سد، ای سلیمی، که در اقلیمِ وجود

سیلِ این گریه، جهان را کند از ریشه درود

« سلطان یاووز سلیم »


قونیه شهرِ طلسم است و شبش رازآلود

هر دم از خاکِ درش، نالهٔ مستانه سرود

قصه‌ها دارد از آن پیر که در رقص آمد

وز نوایِ نیِ او، عقل زِ آفاق ربود

دیوِ کین بر درِ این قلعه به زانو افتد

چون که افسانهٔ عشقش، رخِ این دهر زدود

شب که سر برکشد این خاک و شبستانِ کهن

رازهایِ مگو، بر دلِ عاشق بگشود

سنگ‌دیوارِ جهان گرچه که محکم بُوَدش

سحرِ افسانهٔ این کوی، دل از شاه ربود

شاهِ سرسخت به فرمانِ غمِ قونیه شد

این همه غوغا را سلیم، زِ یکی جادویِ عود

« سلطان یاووز سلیم »

ادبیاتفلسفهشعرعرفان
۱
۰
ادمین ارگ ایران وبسایت انوش راوید
ادمین ارگ ایران وبسایت انوش راوید
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید