«گاهی، در گذرِ این سالیانِ بی‌رحم، آهنگی آشنا را از گوشه‌ی فراموشی می‌شنوی؛
و ناگاه، برای دقایقی چند، در دلِ این تنفس، احساس می‌کنی که خللی در نظمِ آهنینِ زمان افتاده است.
موسیقی... آری، موسیقی همان صداست، همان ضربان است و همان ملودیِ دیرین را تکرار می‌کند،
امّا تو! شنونده‌ی این نوا، دیگر آن کسی نیستی که روزنه‌ی نخستین‌بار آن را شنیده بود.
میانِ این دو شنیدن، تا دلت بخواهد آب از سرِ زمان گذشته است:
آدمیان آمده‌اند و رفته‌اند، شهرها پوست انداخته و عوض شده‌اند،
برخی آرزوها جامه‌ی تحقق پوشیده‌اند،
و برخی دیگر چنان در غبارِ گم‌گشتگی رفته‌اند که حتی معنا و فهمِ آن‌ها دیگر بر دل آشکار نیست.
در این میان، تنها یک چیز ثابت مانده و از گزندِ زمان رسته است: همان آهنگ؛
امّا آن‌کس که روزی آن را می‌شنید، آن جانِ شیفته و عریان، دیگر در این قالب زنده نیست.
شاید... آه، شاید به همین دلیل است که موسیقیِ قدیمی، اندوهی می‌آفریند که با نوستالژی تفاوت دارد؛
نوستالژی تمنای بازگشت است، شوقِ رفتن به خانه‌ی دیرین است،
امّا این‌جا، کار برعکس است: آهنگِ کهن به ما با زبانی بی‌صدا نشان می‌دهد که «بازگشت ناممکن است».
همان قطعه دوباره طنین‌انداز می‌شود، اما آن تجربه‌ی ناب، دیگر بار تکرار نمی‌شود.
راستش را بخواهی، ما هنگامِ شنیدنِ یک آهنگِ قدیمی، روبه‌رو با گذشته نیستیم؛
ما با «فاصله» چشم در چشم می‌شویم؛
با فاصله‌ی هولناکی که میانِ «منِ آن وقت» و «منِ اکنون» دهان گشوده است.
موسیقی این فاصله را نمی‌آفریند، نه... او فقط جادوگرِ صامتی‌ست که این فاصله‌ی پنهان را ناگهان قابلِ شنیدن می‌کند!
و شگفتا! شگفت‌انگیزتر آنکه خودِ آهنگ نیز دیگر همان آهنگِ سابق نیست؛
صدا و نت‌ها تغییر نکرده‌اند، اما «معنای» آن چرا...
آنچه روزگاری شوری ساده بود، نوایی مستانه بود،
اکنون بارِ گرانِ غیبتِ آدم‌ها را به دوش می‌کشد؛
حاملِ مکان‌های ازدست‌رفته و نسخه‌هایی از خودِ ماست که دیگر در این جهان وجود ندارند.
به همین سبب است که بعضی آهنگ‌ها خاطره را زنده نمی‌کنند؛
آن‌ها کاری بسیار دشوارتر، تلخ‌تر و جان‌سوزتر می‌کنند:
به ما نشان می‌دهند که چه چیزهایی در درونِ ما دیگر زنده نیستند!
راستی که سنِ واقعی و سال‌خوردگیِ حقیقیِ آدمیان را نه تقویم، که همین آهنگ‌هایی نشان می‌دهند که هنوز پیر نشده‌اند و جوان مانده‌اند...
عشق، پژواکِ آهنگی‌ست که تن را می‌سوزاند و جان را جاودانه می‌سازد.»
« سلطان یاووز سلیم »
«در پهنه‌ی یک زندگی، در این گذرگاهِ محنت و ابتلا،
همواره چیزهایی هست که هرگز نخواسته‌ایم اتفاق بیفتند، زخم‌هایی که به ناحق بر دل نشسته‌اند؛
و در کنارِ آن، چیزهایی هست که تمامِ جانست و دلمان می‌خواهد تا ابدالآباد تمام نشوند.
اما بدان که این دو، هرگز حسابِ یکدیگر را صاف نمی‌کنند!
شادیِ امروز، این تبسمِ ناگهانی، قرار نیست اثبات کند که رنجِ سهمگینِ دیروز لازم بوده است؛
ستم، ستُم است؛ و درد، درد.
لازم نیست برای هر زخمی، برای هر تیرِ ملامت، به زور هدیه‌ای پنهان و موهوم تراش کنیم و بگوییم حکمتت این بود.
نه... بعضی رنج‌ها، هیچ خیری در بطن ندارند؛ آن‌ها فقط چیزی گران‌بها را از ما ربوده‌اند و رفته‌اند.
با این همه، با وجودِ این داغ‌های کهنه، می‌توان دوباره از نو از چیزی لذت برد،
می‌توان دلی را به مهر سپرد و عاشق شد،
و باز هم با چشمی تر، منتظرِ طلوعِ فردا ماند.
امّا این میلِ تازه، این شکوفاییِ مجددِ جان، هرگز رنجِ گذشته را تزیین و زیبا نمی‌کند؛
بلکه این گواهی می‌دهد که گذشته، با تمامِ تلخی‌اش، هنوز نتوانسته تمامِ معنای زندگی را تسخیر و تعیین کند!
شاید... آه، شاید زیبایی و شگفتیِ زندگی در همین ناتمام‌بودن و تناقضِ آشکارِ آن باشد:
آنچه دردی جان‌سوز بوده، تا ابدالآباد همان‌گونه دردناک می‌ماند،
و با این وجود، هنور در این ویرانه، چیزی برای دوست‌داشتن و دل بستن پیدا می‌شود.
برای عاشقِ زندگی بودن،
برای سر فرود آوردن در برابرِ این خوانِ نعمت،
لازم نیست از هرچه در این گذرگاه بر ما گذشته دفاع کنیم، یا سیاهی‌ها را سفیدی بخوانیم.
عشق، پذیرشِ زخم است، نه انکارِ خنجر.»
« سلطان یاووز سلیم »
«پنداشته‌ای که واژه‌ها تنها آواهایی بر لب‌اند؟
نه... به خدا سوگند که بعضی واژه‌ها فقط واژه نیستند؛ اقلیم‌اند، سرزمین‌اند، خانه‌اند!
انسان مدتی دراز در آن‌ها سکنا می‌گزیند، در جوارِ آن‌ها نفس می‌کشد،
در کوچه و بازارِ همان واژه‌ها مو سفید می‌کند و پیر می‌شود،
و بیآنکه خود لحظه‌ای آگاه شود، تمامِ جهان، پیرامون و حقیقتِ هستی را از پشتِ شیشه‌ی همان کلمات تماشا می‌کند.
و کلمه‌ی «فعلاً»... آه، «فعلاً» یکی از همان اقلیم‌های هولناک و سحرآمیز است.
در ظاهرِ حقیرِ خویش، صیغه‌ای کوچک است و پلی موهوم میانِ «اکنون» و «آینده».
اما فساد در اینجاست که گاهی این پل، این فاصله‌ی میانِ رفتن و ماندن،
آن‌قدر دراز، طویل و بی‌انتها می‌شود که خود به سرزمینی پهناور و غم‌بار تبدیل می‌گردد.
با خود می‌پنداریم که «فعلاً» یعنی هنوز وقتش نرسیده است، یعنی فردا درِ دیگری گشوده خواهد شد؛
اما همیشه چنین نیست... نه، هرگز چنین نیست!
گاهی «فعلاً» نامِ مستعارِ لحظه‌ای است که آینده دیگر توانِ آمدن، جوانه زدن و قدم گذاشتن را از دست داده است،
و «اکنونِ» ما نیز، در چنگالِ وحشت، دیگر توانِ هیچ تصمیم و حرکتی را ندارد.
و انسان... این حیوانِ مسکینِ دردمند، میانِ این دو نیستی، خیمه برپا می‌کند و اردو می‌زند.
نه پای رفتن دارد و نه تابِ ماندن؛
نه دست به انتخابی می‌آراید، و نه بارِ سنگینِ این بی‌تصمیمی را بر زمین می‌گذارد.
حکایتش حکایتِ مسافری‌ست که سالیانِ دراز، زندگی‌اش را در سردابه‌ی ایستگاه اتراق کند،
چرا که هیچ قطاری در این جهان، آن‌قدر قطعی، مطمئن و راستین نیست که جانش را به دستش بسپارد و سوارش شود!
می‌دانم... نیک می‌دانم که حیاتِ آدمیزاد معمولاً از تصمیم‌ها ساخته می‌شود، از خنجرِ گزینش‌ها؛
اما فرسایشِ حقیقی، پیر شدنِ زودرسِ جان، از تن دادن به تصمیم‌هایی می‌آید که هرگز گرفته نمی‌شوند.
بعضی انتخاب‌ها، هنگامی که در گُم‌نامیِ تعلل سر برمی‌آورند و انجام نمی‌شوند، نابود نمی‌گردند؛
نه... آن‌ها در تاریک‌ترین گوشه‌ی ذهن، در سردابه‌ی روان می‌نشینند،
و آرام‌دَم، از تنفسِ زمان، از لحظه‌های عمرِ ما تغذیه می‌کنند و بزرگ می‌شوند.
به همین دلیل است که خستگیِ این سال‌ها، کوفتگیِ تن از بارِ سنگینِ کار یا فقرِ خبر یا اضطرابِ فردا نیست؛
این، خستگیِ غریبِ «حمل کردنِ امکان‌هاست»!
بارِ سنگینِ کشیدنِ زندگی‌هایی که نه به دنیا آمده‌اند تا طعمِ زیستن بچشند،
و نه از میان رفته‌اند تا خاکستر شوند؛ در برزخِ میانِ بودن و نبودن دست‌وپا می‌زنند.
و روزی که سرانجام، به پشتِ سر نگاه می‌کنی،
می‌بینی که تمامِ عمرت، بخشی سترگ از گوهرِ جوانی‌ات،
نه در خودِ انتخاب، نه در طوفانِ عمل،
بلکه یکسره در «آستانه‌ی انتخاب» سپری شده است؛
در نقطه‌ای مجهول و خوفناک میانِ دو مرز،
جایی میانِ «هنوز نه» و «دیگر دیر شده است».
رهایی از این پل دراز است؛ آغوشی که انسان را از تردیدِ «فعلاً» به مطلقِ «اکنون» پرتاب می‌کند.»
« سلطان یاووز سلیم »
«آدمیان، در پنهانِ خویش، چیزهایی را با خود می‌کشند که هیچ‌چشمِ ظاهربینی را یارایِ دیدنِ آن نیست؛
ترس‌های ناتمامی که ریشه در جان دویده‌اند،
حرف‌های بسته‌نشده و گره‌خورده‌ای که در گلو خفه شده‌اند،
و زندگی‌هایی که در پیچ‌وخمِ ایام، در نقطه‌ای نیمه‌کاره رها گشته و جان باخته‌اند.
این بارهای گران، دیگر در اختیار و دستِ آدم نیستند؛ نه می‌توان آن‌ها را زمین گذاشت و نه توانِ بریدنشان هست،
اما وزن دارند! وزنی به سنگینیِ کوه‌های قاف.
این بارِ ناپیدا را می‌توان دید: در طرزِ راه رفتنِ تن،
در مکث‌های بی‌دلیل و خیره شدن به دیوارِ خاموش،
و در آن خستگیِ جان‌سوزی که هیچ پیوند و ربطی به تنِ خاکی و کارِ روزانه ندارد.
بعضی بارها، نه بر زمین گذاشته می‌شوند و نه در غبارِ زمان فراموش می‌گردند؛
نه... آن‌ها راهِ دیگری برمی‌گزینند:
آرام‌آرام، ذره‌ذره در گوشت و استخوان نفوذ می‌کنند و واردِ «شکلِ آدم» می‌شوند؛
چنان‌که تن و بار، یگانه و تن‌تنها می‌گردند.
و از آن پس، انسان سالیانِ دراز مستانه فکر می‌کند که دارد زندگی می‌کند،
دل به روزگار می‌بندد و گام برمی‌دارد،
در حالی‌که حقیقتِ تلخ این است که بخشی از روحش، هنوز در جایی دور،
مشغولِ کشیدنِ مرده‌ریگِ چیزی است که هیچ‌گاه تمام نشده است!
به همین سبب است که این آدم‌ها، با همه‌ی سبکیِ دستانشان،
بیآنکه باری عیان در بغل داشته باشند،
همواره از آنچه به چشم می‌آید، خسته‌تر، شکسته‌تر و پیرترند.
مرهمی بر این بارهای پنهان؛ دستی که سنگینیِ تاریخِ گذشته را از شانه برمی‌دارد، اتحاد و دوستی‌ست.»
« سلطان یاووز سلیم »
«ما این‌طور به خویشتن فریب می‌دهیم که از یک شهر، از یک آدم، یا از سالیانِ عمر عبور کرده‌ایم و پشتِ سر گذاشته‌ایم؛
امّا حقیقت این است که خاطره، چیزی نیست که در جایی در پسِ کوچه‌های زمان رها شود.
خاطره، زنده‌تر از ماست؛ شبیهِ جانی پنهان است که در سکوت، شکلِ زندگیِ کنونیِ ما را ادامه می‌دهد و هدایت می‌کند!
گاهی سالیانِ دراز هیچ اتفاقِ تازه‌ای نمی‌افتد، آب از آب تکان نمی‌خورد؛
امّا ناگاه، در میانه‌ی روزمرگی، عطرِ گسِ یک بو، طنینِ یک نورِ عصرگاهی بر دیوار،
یا حتی شیوه‌ی تند و صامتِ بسته شدنِ یک در،
چیزی را از اعماقِ تاریکِ قعرِ زمان برمی‌خیزد و بیدار می‌کند.
و شگفتا! شگفت‌انگیزتر آنکه خاطره، بیش از آنکه به بندِ «یادآوریِ عقلی» درآید،
آدم را ناگهان دست‌بسته تسلیمِ حال‌وهوا و طوفانِ آن زمان می‌کند؛
انگار این تن، گوشت و استخوان، بسیار زودتر و راستین‌تر از ذهنِ فریبکار به یاد می‌آورد!
به همین دلیل است که بعضی از گذشته‌ها، تا ابدالآباد هرگز تمام نمی‌شوند؛
چون بخشی از روح و جانِ ما، بیآنکه حتی خود لحظه‌ای آگاه باشیم،
هنوز در همان اتاقِ تاریک، در همان خیابانِ باران‌خورده،
و یا در همان لحظه‌ی محال زندگی می‌کند.»
« سلطان یاووز سلیم »
«مهاجرت، در نگاهِ خامِ خلق و فهمِ رایجِ زمانه، تنها حرکتی است در پهنه‌ی فضا؛
عبور از مرزی به مرزی دیگر، و جابه‌جاییِ صرفِ کالبد از اقلیمی به اقلیمی دیگر.
امّا به خدا سوگند که این تعاریفِ ظاهری، تنها کفِ روی آب‌اند و سطحِ سحره‌آمیزِ ماجرا را ثبت می‌کنند!
در تجربه‌ی زیسته، در عمقِ استخوانِ کسی که کوچ کرده است، مهاجرت بسیار کمتر یک «ترک کردن» و رها ساختن است،
و بسیار بیشتر «امتدادِ» چیزی است که در مبدأ، ناتمام، نیمه‌کاره و زخم‌خورده رها شده است.
آن انسانی که پای در راه می‌گذارد و می‌رود، الزاماً و به حقیقت از گذشته‌اش جدا نمی‌شود؛
او تمامِ گذشته را با خود حمل می‌کند،
نه به‌مثابه خاطره‌ای غبارگرفته در صندوقچه‌ی ذهن،
بلکه همچون پروژه‌ای ناتمام، آرمانی سرکوب‌شده، و داغی که امکانِ تحققش در آن خاک از دست رفته بود
و ناچار، بار و بندیل بسته و به جغرافیایی دیگر منتقل شده است تا شاید سر برآورد.
به همین سبب است که مهاجرت را هرگز نمی‌توان صرفاً با واژه‌ی تلخِ «فقدان» و ازدست‌دادن توضیح داد؛
این سفر را باید در ترازویِ «تعلیق» سنجید:
تعلیقِ آرزوهای بربادرفته، تعلیقِ امکانِ شکفتن، و تعلیقِ هرآنچه می‌توانست در آن سویِ مرزها به سرانجام برسد و نرسید.
مهاجر، حاملِ امکانی سرگردان است؛
گوهری‌ست که از یک جغرافیا رانده شده، اما هنوز در جغرافیایِ جدید به واقعیت و تن تبدیل نشده است؛
مسافری در برزخِ میانِ زمین و آسمان.
از این منظرِ عارفانه، مهاجرت نه یک حرکتِ مکانی،
بلکه انتقالِ یک «ناتمامیِ دردناک» است از دیاری به دیارِ دیگر.
به همین دلیل است که نمی‌توان آن را با استعاره‌های ساده و سبکی چون «رفتن» یا «دل‌کندن» به بند کشید؛
مهاجرت، بیش از هر چیز، اصراری مستانه بر «ادامه دادن»ِ چیزی است
که حقِ پایان یافتن، حقِ ثمر دادن و حقِ آرام گرفتن، در مبدأ از آن سلب شده بود.»
« سلطان یاووز سلیم »
«گاهی جنگ، آرام و مرموز، با «تعلیق» آغاز می‌شود؛
با درآمدن به آستانه‌ای هولناک که نه طعمِ صلح دارد و نه صراحتِ جنگ،
نه وضعیِتی عادی و مالوف است و نه طبلِ اضطراریِ عیان به صدا درآمده است.
و دقیقاً به همین سبب، به همین دلیلِ تاریک و بی‌مرز، این درگاه از خودِ جنگ نیز خطرناک‌تر است!
در میدانِ جنگ، کار روشن است؛ تیغ می‌بارد و منطقِ بقا عیان است.
اما در آستانه... در این برزخ، عقل و منطق از کار می‌افتد، قطب‌نما می‌شکند.
جامعه در این میانجی، میانِ تصمیمِ قاطع و انکارِ سرسختانه معلق می‌ماند.
قدرت‌ها و فرمانروایان در این وضعیت، پیش از آنکه شمشیر از نیام برکشند، حساب‌گری می‌کنند، سود و زیان می‌سمارند؛
و جامعه، پیش از آنکه قامت به مقاومت و طغیان آراید، تن به تنظیمِ فرساینده می‌دهد.
آستانه، آزمایشگاهِ روانیِ یک ملت است؛
آزمایشگاهِ کوره‌ای که روحِ آدمیان در آن آب می‌رود.
جایی که ترس، پیشاپیش همچون ابری زهرآگین توزیع می‌شود،
بیآنکه هنوز قطره‌ای خونریزی یا خشونتِ عینی رخ داده باشد.
آستانه‌ی جنگ، نوعی «وضعیتِ پیشاپیش» است؛
جنگی که هنوز جامه‌ی تحقق نپوشیده، اما با این همه، طومارِ زندگی را بالفعل دگرگون کرده است.
و شگفتا! در این آستانه‌ی مرگ‌بار،
پیش از آنکه مرزهای جغرافیایی جابه‌جا شوند،
«افق‌ها» جابه‌جا می‌شوند، کوچکتر می‌شوند، در خود می‌روند.
و ملتی و جامعه‌ای که افقِ دید و آرمانش تنگ و کوتاه شود،
حتی اگر گلوله‌ای شلیک نشود و جنگ رخ ندهد،
در حالتی از «کوچک‌شدنِ تاریخی»، در قفسِ حقارت زندگی خواهد کرد.»
« سلطان یاووز سلیم »
اگر عشقِ ازل نبود این چرخ، صد سودا چه داشت؟
سرِ پرشورِ ما میلِ رخِ آن دلربا چه داشت؟
من از تدبیرِ آدم مانده‌ام در کارِ این عالم
اگر عقلش به جا بود آن تمنایِ خطا چه داشت؟
به فرمانِ قضا دل داده مردِ جنگ و میدان را
گرفتن ملکِ جم جز رنج و سودایِ بلا چه داشت؟
گر این تبعید نبود از اوجِ عرشِ پاکِ روحانی
غمِ این خاکِ محنت‌خیز و تیغِ بی‌وفا چه داشت؟
زمین زندانِ ما شد، آسمان گهواره‌ی جان بود
دلِ مردِ غیور از تیرگی‌هایِ حنا چه داشت؟
ندا آمد که ای سلطانِ ملکِ صبر، غم مخور
که ملکِ این جهان و شوکتِ این خاکیان چه داشت؟
اگر تیغِ بلا بارید بر جانِ منِ مسکین
رضایِ دوست را دیدم، جفا و ناله‌ها چه داشت؟
شبی در بزمِ جانان جامِ وحدت را به هم کوفتیم
میِ توحیدِ حق جز مستیِ روزِ لقا چه داشت؟
مکش منت ز هر ناپسند و سست‌رأیِ گمراه
که عشقِ پادشاهی شأنِ مردِ باخدا چه داشت؟
نمی‌خواهم بهشتِ بی‌حضورِ دوست را هرگز
که کویِ یار از آن فردوسِ بی‌نام و نشا چه داشت؟
به جامِ باده‌ی وحدت قسم ای دل، ز غيرِ او
دلِ «سلیمیِ» ما غیرِ خیالِ کبریا چه داشت؟
« سلطان یاووز سلیم »
گر تیغ کشی بر سرِ این جان، سرزنشم کن
پروانه‌ی سوخته در این آتش، سرزنشم کن
بر شمعِ رخت گر ز ازل دل بنهادم
ای شاه، اگر سوختم از آتش، سرزنشم کن
عمری به هوایِ تو دویدم بر این خاک
گر مانده شدم در ره و کاروان، سرزنشم کن
چون سایه فتادم به رهت از سرِ اخلاص
گر پای کشیدم ز سرِ کوی، سرزنشم کن
در بزمِ بلا مستِ میِ عشقِ تو بودم
گر در خمِ این باده شدم مست، سرزنشم کن
پیمانِ وفا بستم و از خویش بریدم
گر عهد شکستم به سرِ جان، سرزنشم کن
دردا که «سلیمی» به رهت جان بسپرد
گر ماند از این قافله در راه، سرزنشم کن
« سلطان یاووز سلیم »
طلبی گر ز ازل جامِ می و باده کجاست؟
در رهِ عشقِ بتان طاقتِ افتاده کجاست؟
همه در بندِ سرابند و بر این خاکِ بلا
طالبِ دیده‌ی بیدار و دلِ آزاده کجاست؟
رفت آن شاه و نماند از اثرش جز خطِ تیر
تیغِ آخته در دستِ شهِ فرمانده کجاست؟
دلِ ما سوخت در این آتشِ هجرانِ عزیز
مرهمی بر جگرِ خسته و جان‌داده کجاست؟
همه در بزمِ طرب مستِ می و جامِ زرند
آن که از خوفِ خدا دیده به خون غلتیده کجاست؟
به هوایِ رخِ او رخت کشیدیم به خون
یوسفِ گم‌شده در چاهِ بلا مانده کجاست؟
رمزِ این پرده «سلیما»! نتوان گفت به کس
محرمِ سرِّ ازل، عارفِ دل‌داده کجاست؟
« سلطان یاووز سلیم »
جهان روشن شد از فرِّ همایون‌رأی و طغرای تو
زمین شد مهدِ عزّ و اقتدار از تیغِ والای تو
سپهر از بیمِ تیغِ آخته سر در قدم دارد
ملک‌پناهِ عثمانی، فدایِ حشمت و رایِ تو
به هر بزمیکه پا بنهی، ز عدل و داد می‌تابد
چراغِ سلطنت از فرِّ انوارِ اهورایِ تو
نه تنها روم و ایران تکیه گاهِ شوکتت باشد
که گردون خم کند سر درگهِ فرمانفرمایِ تو
قضا را تیغِ تو سازد رقم در عرصه‌ی پیکار
بپرس از پهلوانان، کیست هم‌آوردِ غوغایِ تو؟
به وقتِ خشم، طوفانِ بلا بر جانِ خصم افتد
به وقتِ لطف، جان بخشد نسیمِ خلدِ صهبایِ تو
نه تنها پادشاهی را نگین بر خاتم است این ملک
که ملکِ دل تسخیرِ تو شد از لطفِ سیمایِ تو
گرچه در میدانِ شاهی «سلیمی» سروری دارد
گدایِ کویِ جانان است در پیشِ تمنایِ تو
« سلطان یاووز سلیم »
به دل شوقِ تماشایِ رخِ دلبر و دلدار
سرِ ما و درِ میخانه و این کوی و در و بار
به هر سو که نظر دوختم از فرِّ محبت
نشان از کرمِ دوست بود بر سرِ بازار
خبر داد دل از واقعه‌ی هجر و صبوری
که دیوانه‌ی عشق است در این عرصه‌ی پرکار
به خون غلتیده‌ام در رهت از فرطِ ارادت
که تا غیرِ تو ننشیند به دل از عهد و ز زنهار
چو تیغِ تو که ناچار به پیمودنِ رزم است
اسیرِ توام در برِ این چرخِ ستمکار
چو طوفانِ بلا بر سرِ این کوه نشستیم
برخیز و بزن تیغ که ما راست دلِ زار
به جانان چه رسد کارِ منِ خسته به پایانی
ز هجرانِ رخِ شاه برآید ز جگر تار
«سلیمی» به رهِ عشقِ بتان سر بسپارد
که در ماتمِ جانان طلبد جانِ وفادار
« سلطان یاووز سلیم »
نه خاکِ ره که بر این مرز و بر سرش است این
شکوهمندِ جهان، پادشاهِ لشکرش است این
نه خطِ سبز که بر رویِ ماهِ او تابید
همایِ عزمِ ظفر، سایه‌ی پرش است این
به تیغِ کین سرِ اعدا فکنده بر خاک است
که شاهِ ملکِ بقا و قضا اثرش است این
نمی‌خواند کتابی نگار در این مکتب
که دفترِ شهدا و خطِ خفرش است این
به فرقه‌ی دل و جان نقشِ تیغِ او دیدم
قسم به فرّ خداوند که جوهرش است این
هزار بار به میدانِ خون گذر کرد و
نگفت کز پیِ این کشته دادگرش است این
به اوجِ شوکت و فرّ نگارِ خود نگریست
که بختِ یار، همایون و تاج‌ورش است این
در این بزمِ فقر گرچه «سلیمی» سلطان است
گدایِ کویِ تو و خاکِ رهگذرش است این
« سلطان یاووز سلیم »
بشنو از تیغِ بلا چون دادِ جانان می‌دهد
از شجاعت‌ها و رزمِ شاهِ دوران می‌دهد
کز نیستانِ ازل تا تیغِ ما را برکشید
مردِ میدان از بلا و حشرِ غران می‌دهد
سینه می‌خواهم ز سوزِ عشقِ حق آکنده باز
تا بگویم رازِ این شمشیرِ طوفان می‌دهد
هر که دور افتاد از اصل و نسب در روزگار
باز جوید مسندِ شاهی و سامان می‌دهد
من به هر رزم و مصافی تیغِ بیداد آمدم
همرهِ مردانِ حق، سردارِ یاران می‌دهد
هر کسی از ظنِ خود شد رهبر و سالارِ من
از درونِ سینه کس سرِّ دلیران می‌دهد؟
سرِّ من از صولتِ شمشیرِ من مستور نیست
لیک چشمِ خصم را تابِ این انوار نیست
آتش است این بانگِ کوس و غرشِ بزمِ ظفر
هر که این آتش ندارد، زنده و بیدار نیست
آتشِ عشق است کاندر جانِ سلطان می‌فتد
جوششِ توحید کاندر بزمِ کیوان می‌فتد
تیغِ ما حریفِ هر مکر و فریب و فتنه است
پرده‌ی باطل دراند، حق به میدان می‌دهد
همچو تیغِ ما نهان و آشکارا کِی بود؟
همچو شاهی در جهان، صاحب‌لوا کِی بود؟
تیغِ ما راهِ جهاد و فتح را معنا کند
قصه‌ی مردی و فتحِ ملکِ دنیا کند
محرمِ این شوکت و این فرِّ شاهی کس خطاست
مشتریِ این رزمِ حق، جز شاهِ بیدار نیست
در غمِ دین روزها بگذشت و با سوز آمدیم
روزها با فتح و ظفر، با جانِ ناچار آمدیم
هر که جز شاهی ز ملکِ این جهان سیر آمدست
بی‌وفایِ روزگار، کارش به دلگیر آمدست
در نیابد حالِ پُخته، مدعیِ خامِ سرد
پس سخن کوتاه باید، والسلام ای مردِ مرد!
بند بگسل، باش آزاد از طمع، ای نامدار
چند باشی بندِ سیم و گاهِ این زرِ غبار؟
گر بریزی بحرِ رحمت را به جامِ این جهان
چند گنجد قسمتِ روزی به دستِ این و آن؟
جامِ چشمِ حریصان پر نگردد از سراب
تا دل از دنیا نبرد، برنخیزد آفتاب
هر که را جامه ز عشقِ پادشاهی چاک شد
او ز حرص و ننگ و نامِ روزگار، کلی پاک شد
شاد باش ای عشقِ حق، ای شورِ بیدادِ سلیم!
ای طبیبِ جمله‌ی دردِ دلِ فرزانه‌کیش!
جسمِ خاک از صولتِ این عشق، بر افلاک شد
کوه از بانگِ ظفر در رقص و در چالاک شد
عشق جانِ فتح آمد، عاشقا در این مقام
مست شد سلطان ز جامِ وحدتِ دارالسلام
هر که او از اصل و از توحیدِ حق شد دور و باز
بی‌نوا ماندست گرچه دارد اندر سر، نیاز
چون که فتحِ ملک رفت و لشکر اندر پس نشست
کس نیابد شرحِ این رزم از دلِ مستانِ مست
جمله معشوق است و سلطان بنده‌ای درگاه‌دار
زنده معشوق است و عاشق، خادم و خدمت‌گذار
عشق خواهد کآینه‌ی رزم و ظفر بیرون رود
تیغِ حق غماز نَبْوَد، چون شود مهجور و رد؟
آینه‌ت دانی چرا غماز و روشن مانده است؟
زان که زنگارِ هوا را از دلِ پاکش رهانده است
در مقامِ بندگی «سلیمی» سر به خاک افکند
جان به قربانِ نگار و دولتِ مطلق کند
« سلطان یاووز سلیم »
ای دل، از این کهنه بازارِ عبث بیگانه شو
جوهـر جان را بشناس و صاحبِ کاشانه شو
قیمتِ هر کس به قدرِ آن هنــر باشد که اوست
فارغ از این نقش و نگارِ صورتِ بتخانه شو
عمرِ فانی چون شراری در شبِ هستی گذشت
طالبِ نورِ ابد، گـم‌گشتـه‌ی مه‌خـانه شو
در نهـانِ خـاکِ تن، گنجینـه‌ای پنهان بُوَد
سر به جیبِ فقر زن، در خود فرو پروانه شو
«سـلیمی» در رهِ توحید، سر از پا نشناس
پا به سر راز شو و محرمِ این خانه شو
« سلطان یاووز سلیم »
حکمت‌های نهج‌البلاغه (حکمت ۱۴۷: «قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ» - ارزش هر کس به اندازه چیزی است که آن را نیکو می‌داند و به آن دلبسته است، یا حکمت‌های مربوط به شناخت گوهر درون و بی‌ارزشی دنیا)
برکشید این نایِ حسرت‌کش نوایِ درد را
تا بسوزد در نفس آتش‌سَرایِ درد را
سینه می‌باید ز هجران شِقّه‌شِقّه از درون
تا نویسد بر دلِ خسته دوایِ درد را
هر کسی کو دور ماند از حریمِ یارِ خویش
می‌کشد بر دوشِ خود بارِ بلایِ درد را
من به هر جمعیّتی گشتم اسیرِ روزگار
تا شناختم در قفس اهلِ وفایِ درد را
هر که از ظنّ خود شد آشنا با رازِ من
کی تواند درک کرد این ماجرایِ درد را؟
آتش است این بانگِ نی، نه بادِ خالی در قفس
هر که این آتش ندارد، نیست رایِ درد را
تَریاک و زهرِ عالم است این نایِ پُرراز و رمز
کشتیِ جان شد اسیرِ موج‌هایِ درد را
محرمِ این هوش جُز دیوانه‌یِ مسکین نَبُود
گوشِ نامحرم نداند انتهایِ درد را
از بندِ سیم و زر «سلیمی»! رها کن خویش را
تا بنوشی در ازل جام و صفایِ درد را
« سلطان یاووز سلیم »
