رفت روزی زاهدی مغرور بر درگاهِ باب
آسیابان را صدا زد با عتاب و اضطراب
گفت دانی کیستم من؟ گفت: نی، نامت کجاست؟
گفت نشناسی مرا ای خسته‌دل، ای رو‌سیاه؟
من همان زاهدکده‌نشینِ عالی‌مرتبه‌ام
کز رکوع و سجده‌ام روشن شود شام و صباح
ذکرِ سبوح و قدوس‌ست بر لب‌هایِ من
تا ملایک پر کشد از سینه‌ام سویِ فلاح
مستجاب‌الدعوه‌ام در این جهان، شرمم کجاست؟
عزت و جاهِ مرا کی داند این‌سان بی‌سپاه؟
هرچه خواهم از خدا، آنی شود ظاهر به دهر
با دعایم زنده گردد مرده از بخت و تباه
حال برخیز و شتابان بارِ من کن آسیاب
گندم آوردم، بکن خدمت برایم با سپاه
آسیابت را کنم کاخی بلند اندر زمان
تا بپوشی جومه‌ای از زر و از دیبایِ شاه
صد کنیز و صد غلامِ ماهرو بخشیم تو را
تا برآری کامِ دل، ای مردِ غافل‌گاه‌گاه
آسیابان گفت: ای مردِ ریا، من کیستم؟
من کجا و این غرور و این دعوایِ بی‌گناه؟
سال‌ها با رنجِ بازو زیستم در این دیار
راغبِ کاخِ تو و فرمانِ این دونان نی‌ام
در مرامم حرمتِ هر کس بود در وقتِ خود
آسیابم نوبتی‌ست در گردشِ این دادگاه
نوبتت چون دررسد، بارت کنم باز از کرم
خواه مومن باش و خواهی کافر و گم‌راهِ راه
باز زاهد داد فریاد از غرور و از عتاب
کز دعایم آسیابت را کنم زیر و زبر، آه
یک دعا گویم که سقط افتد خر و بادت به خاک
تا بریزد بار و بر از این زمین و دستگاه
آسیابان خنده زد بر دعویِ این مردِ حرص
گفت ای مغرور، کم کن این فسون و این گناه
گر دعایت کارسازست و مجاب‌ست پیشِ حق
با دعایت گندمِ خود را بساب اندر پناه!
پای کش از این غرور و مکرِ درگه ای سلیمی
کز دعایِ مدعی هرگز نشود کار به راه
« سلطان یاووز سلیم »
آفتابی گشت و در تنهاییِ ما تاب و رفت
آتشی زد در دلِ خورشید و چون سیماب رفت
گه میانِ جامه‌ی ابری ز من دل کنده بود
بغض زد بر آسمان و بی‌صدا در خواب رفت
شاه‌ماهیِ من ز ساحل پای برهنه دور شد
طعنه زد بر شوکتِ مروارید و چون گرداب رفت
گفته بودند آن‌طرف طوفان و موجِ بلاست
خط بطلان کشد بر مکرِ این اسباب و رفت
باد با پرچم‌سرایِ دشمنان هم‌دست بود
چرخِ گردون بر مرادِ کافران در باب رفت
عاقبت بر زخمِ این دل‌خسته‌ی مسکینِ من
مشتی از انبارِ اندوه و نمک بی‌تاب رفت
از داغِ این هجران مکن سلیمی اندیشه باز
کز جفایِ چرخِ دون هر دلبرِ نایاب رفت
« سلطان یاووز سلیم »
میانِ این‌همه مردم، تو حوایی و دل‌داری
گناهِ بی‌گناهی را به تن چون زر همی داری
شبیهِ وسوسه‌انگیزی و از مهر آتشین‌رخسار
که هم سیبِ بهشتی و هم از باده پرستاری
سزایِ مستیِ چشمت بود آتش در این عالم
تویی آن شعله‌ور جانی که در سینه اثر داری
سرت بر شانه‌ی خورشید و مه‌رخسار در افلاکی
میانِ حوضِ زرینت چو ماهی پاک و مهتابی
به وقتِ رفتن از دل، تلخ‌کام و زار می‌گردم
ولی با عشوه چون طوفان دوباره باز می‌آیی
هوا از مهرِ رویت تا ابد ابری نگردد باز
عجب خورشیدِ زیبایی، عجب شاهانه‌دل‌داری
انارِ لعلِ لب‌هایت حلاوت دارد اندر دل
که وصفِ این‌همه خوبی نگنجد در دل و باری
بیا ساقی، قدم بر چشمِ من نه، ای سلیمی، باز
کز آن لب‌هایِ مئیینت شود دل روشن از باری
« سلطان یاووز سلیم »
هر که بگذشت ز درد و غمِ جانان، من بودم
آن‌که در راهِ بلا گشت سرگردان، من بودم
شبِ بی‌رحم اگر شمع نداشت از دلِ خویش
آتش‌افروز و رخِ روشنِ این بار، من بودم
سایه‌ای بود کسی از تو و نام‌ام نشنید
سایه‌وار آمدم و محوِ رخِ دلدار، من بودم
هر که در دامِ تو افتاد، رهایی نیافت
لیک در بندِ تو تا مرزِ بلا زار، من بودم
شوقِ پرواز اگر بود، کجا جز تو رسید؟
آن‌که در پایِ هوایت پر و بال‌دار، من بودم
هر که می‌رفت و ندید پشتِ شکسته‌ی خویش
پشتِ خم‌گشته‌تری در ره و پیکار، من بودم
بر لبش خنده و در سینه نشانِ تیرِ جفا
آن‌که خنجر به جگر خورد و وفادار، من بودم
تا که نامت همه‌جا وردِ زبان‌ها گشته‌ست
آن‌که در عشقِ تو بی‌نام و نشان‌دار، من بودم
باد رفت از برِ تو، دامنِ من برد بلا
آن‌که در تنده‌ی این حادثه ناچار، من بودم
این همه قصه اگر ثبت شد اندر دفتر
آن‌که فریاد شد از سطر و به تومار، من بودم
گر گذری از سرِ جان، سلیما! عینِ وفاست،
کز برایِ مهِ او دربه‌دربی‌کار، من بودم
« سلطان یاووز سلیم »
ای یارِ جفاپیشه که پیوند بریده‌ست
این بود وفاداری و عهدی که ندیده‌ست؟
در کویِ تو معروفم و از رویِ تو محروم
چون گرگ که یوسف به ددستان ندریده‌ست
ما هیچ ندیدیم و به شهر آفتِ ما شد
افسانه‌ی مجنون که به لیلی نرسیده است
شیرین‌لبِ گل‌چهره در این خوابِ گران‌جان
انگشتِ تمناست که از غصه گزیده است
بس کوششِ بی‌سود در این بادیه کردیم
چون طفلِ دوان در پیِ مرغی که پرییده است
مرغِ دلِ صاحب‌نظران صید نگشتی
الّا به کمان‌ابرویِ خم‌گشته و دیده است
نازِ تو به خرامیدنِ طاووس بمانَد
غمزه‌ت به نگه کردنِ آهویِ رمیده است
چون پای برون نهم از این نقطه‌ی شیراز
حلقه‌ست به پیرامونِ من از خلق کشیده است
با پنجه‌ی سیمینِ تو نتوان جدلی کرد
رفتیم دعا گفته و دشنام شنیده است
دیدارِ تو مبناد دگر دیده‌ی سعدی
گر چشم به رویِ دگری باز کشیده است
پای کش، سلیمی، ز سودا مکن اندیشه
کز مکرِ زمانه کس از این چرخ رهانیده است
« سلطان یاووز سلیم »
غم مخور گر یار با ما ناز و استغنا کند
شیرِ غران با غزالم گاه چون مدارا کند
زهرِ هجران طعم بخشد بر وصال و دیدارش
آبِ تفتیده تبِ تابستان گوارا کند
جز نسیمِ لطف کس راهی به گلشن نرود
غنچه خود دامن گشاید تا که دل مهیا کند
روی زرد و لرزه‌ات را از چه پنهان داشتی؟
بادِ تند از برگِ بید این راز را پیدا کند
دلبرت هر چند زیباتر، غمت افزون‌ترست
قامتِ عاشق ز داغش خم شود، تقلا کند
از دلِ خاکسترِ خود سرمه سازم در حضور
تا مگر آیینه رویش را در این دل جا کند
نه تبسم، نه اشاره، نه سوالی در میان
عاشقِ مسکین فقط رو سویِ او تماشا کند
بگذر از مکر و جور، سلیم، ای شاهِ بیدادآفرین
کز جفایِ این فلک کس کی طرب بر پا کند
« سلطان یاووز سلیم »
تو مرا باده‌ی نابی، تو مرا شهد و شرابی
تو مرا زمزم و جامی، تو مرا روضه و بابی
تو مرا جنّت و طوبی، تو مرا سایه‌ی رحمت
تو مرا عطر و گلابی، تو مرا خرمی و بابی
بر دلم حکم تو رانی، تو مرا قادر و قاهر
تو همان حاکم و شاهی، تو مرا سید و بابی
منم آن بنده‌ی گم‌گشته در این دشتِ حقیرم
تو مرا راه‌نمایی، تو مرا حکمت و بابی
تو مرا دار و نداری، تو مرا مایه و جانی
تو مرا عشق و ثوابی، تو مرا راه و صوابی
تو مرا ربّ و خدایی، تو مرا راز و نیازی
تو مرا سنگِ صبوری، نه سراب و نه نقابی
تو همان اول و آخر، تو همان ظاهر و باطن
به جهان نورِ منوری، تو خورشیدِ شهابی
منم آن عبدِ گنه‌کار و تویی بنده، نوازش
ملک‌العرش و جلالی، تو مرا مالکِ بابی
به زبان ذکر تو دارم، به دل از عشق تو شورم
همه جا هست حضورت، نه پنهان و حجابی
همه محتاجِ عطایت، همه در بندِ کرامت
تو گشایندۀ کاری، تو پناهِ دل و بابی
صاحبِ عزت و جاهی، غم و اندوه بکاهی
خالقِ خاک و ترابی، تو مرا رَبِّ ربابی
تو همان عادلِ فردی، تو همان جورسته‌کیشی
تو رحیمی و لطیفی، تو مرا مالکِ بابی
دلِ من گشته پریشان، به هوایِ تو اسیرست
تو که حاضری و عیانی، نه غیبی و نه خوابی
تو سزاوارِ ستایشی، تو سزاوارِ پرستش
چه شود گر به دلِ تارِ من از مهر بتابی؟
دستی به سر سلیمی کش، و ز سودا مکن اندیشه
کز عنایتِ او رو به رهاییست به بابی
« سلطان یاووز سلیم »
تمامِ شهر را گشتم پیِ نام و نشانِ خویش
خودم پیدا نشد هرگز در این بزمِ گرانِ خویش
خودم خورشیدِ خود بودم، به باوری که در سر بود
ز تیغِ نور می‌ساختم بر جان سایبانِ خویش
نشد در خاطرِ عشقت مقام و منزلی پیدا
من آن مرغِ غریبم که ندارد آشیانِ خویش
نقابِ خنده پوشیدم که تا پنهان کنم در دل
شکستِ قامت و بیدادِ این بارِ گرانِ خویش
به پیشِ رویِ رویایت برایِ اثباتِ ایمانم
گرفتم بارها تلخیِ این آزمونِ جانِ خویش
منم آن باغبان کز مهر تو را در سینه می‌کاشتم
چه دارد چشم جز خدمت به گلشن در امانِ خویش؟
نشد هم‌صحبتِ من کس به غیر از سایه‌ی سردم
چه رنجی برد این مسکین ز دردِ بی‌زبانِ خویش
منم آن شعرِ سرگشته که بی‌عشق از میان رفته‌ست
نوایی بی‌نمِ باران، تهی از نغمه‌خوانِ خویش
از مرگِ روزافزون، سلیمیا! مکن اندیشه باز
کز برایِ مرگ می‌سازیم ما نام و نشانِ خویش
« سلطان یاووز سلیم »
