
از همه اسرار ((الفی)) بیش برون نیفتاد و باقی هر چه گفتند در شرح آن ((الف)) گفتند و آن ((الف)) البته فهم نشد.
بی شک بزرگترین آسیب مهندسی این بوده است که جایگاه و ظرفیت این زمینه در ارتباط با دیگر زمینه ها مورد غفلت واقع شده است. چه بسا اگر توانایی وضعی مهندسین برای استفاده از آن ها در پست های فرهنگی و سیاسی در کشور نبود همین اندک شناخت نیز در جامعه وجود نداشت.
در این زمینه پیام فیدیک بیانگر وضعیت عمومی مهندسی در دنیا است.
((مهندسان بیشترین سهم را در دستیابی به کیفیت زیست کنونی، که از آن بهره مند هستیم، داشته اند. آب پاکیزه و سالم، سیستم ترابری کارآمد، مهار شدن مخاطرات سیل و طغیان ها، مدیریت مواد زائد، ساختمان های مقاوم در برابر زلزله، طرح های تولید و توزیع نیروی برق و نظایر آنها، همه دستاوردهای ما مهندسان اند، اما اغلب در گمنامی واقعی به انجام رسیده اند. ما مهندسان و تنها ما در این باره مقصر هستیم، زیرا نخواسته ایم و یا غفلت کرده ایم که در ازای این فضائل، کسب اعتبار کنیم. این کوتاهی را چگونه باید جبران کرد؟
گام نخست: باید وظیفه خود را به خوبی انجام دهیم و آن را با هیجان به دنیا بازگو کنیم. بگذار مردم دنیایی بدون مهندسی این عنصر خلاقیت را مجسم کنند، دنیایی بدون پل ها و ساختمان های بلند، آب پاکیزه، نیروی برق، ارتباطات و ترابری سریع، بدین سان کارهای سترگ ما در چشم اندازی شایسته قرار می گیرند. در آن موقع ما باید از افزودن پیش وند مهندس به اسم خود، همانطور که برخی از همکاران ما در اروپا و آمریکای لاتین عمل میکنند، به وضوح نشان دهیم که به حرفه خود مباهات میکنیم.
گام دوم: ما باید خواستار آن باشیم که خدمات ما بر مبنای عملکرد، ارج نهاده شوند و مثل یک کالا مورد خرید و فروش قرار نگیرند. اگر قدر و منزلت حرفه ما با سایر حرفه های علمی، همانند پزشکی، هم سنگ نباشند، بهترین مغزهای تعلیم یافته این رشته، مهندسی مشاور را انتخاب نخواهند کرد.
تامین آینده: بگذار از سایه گمنامی در آییم و سرکردگی چالشها برای رویارویی با دنیای قرن بیست و یکم را به عهده گیریم. ما باید بانگ توانمند دفاع از امر حفظ و کاربرد خردمندانه منابع موجود باشیم. بگذار از حرف زدن با خودمان در گذریم و با کسانی که می توانند پندار ما را تقویت کنند، ارتباط برقرار کنیم، صدای ما شنیده نخواهد شد مگر اینکه پا از میان جمعیت تماشاگر بیرون نهیم و به روی صحنه بیاییم.
حرفه ناپیدا قدمی به پیش بگذار و از تاریکی به درآی))
چه الزامی وجود دارد مهندسین همواره روی پروژه های تخصصی کار کنند؟ چرا یک مهندس عمران همواره باید در پروژه های ساختمانی و عمرانی حضور داشته باشد یا یک مهندس ریخته گر همواره در کارگاه مشغول به کار باشد و به دیگر ظرفیت های خود به عنوان مهندس بی توجه باشد؟
چه دلیلی دارد اساتید و مهندسین فقط و فقط در زمینه های تخصصیِ علمی خود به پژوهش بپردازند؟
در حالی که افرادی چون مهندس بازرگان بحث های بنیادی در معارف داشتند، طرح های توسعه بنیادی داشتند از جمله خطوط اتوبوس تندرو که امروزه شاهد آن هستیم این ها به این دلیل است که ایشان به عنوان یک مهندس به ظرفیت های خود پی برده بودند.
خط مشی و شاکله تفکر قدیم و جدید همواره هندسه و ریاضیات بوده است. افلاطون از بزرگترین فیلسوفان تفکر قدیم بر سر در آکادمی خود حک کرده بود (( کسی که هندسه نمی داند وارد نشود)) یا دکارت که پدر تفکر جدید نامیده شده است ( در فرهنگ غرب که البته فرهنگ غرب بر تمامی فرهنگ ها چیره شده است) الگوی تفکری بر مینای ریاضیات و هندسه داشته است که دکارت ریاضیات را در هندسه حل کرد و روی تعادل تمرکز کرده است از نظر ایشان درخت دانش ریشه در ماوراءالطبیعه دارد و میوه های این درخت مکانیک و طب و اخلاق است که همگی در تعادل نمود کردند.
پس از دکارت، اسپینوزا مفهوم پایداری و حفظ صیانت را به تعادل اضافه کرد که آن هم بر اساس هندسه است حتی ایشان کتابی در اخلاق دارند که کاملا بر اساس هندسه است. مفاهیمی بر پایه فرض و حکم.
لایبنیتس که کار اساسی ایشان تبیین حرکت پیوسته در جهان است یعنی عالم طبیعت را با دیفرانسیل بحث می کند و دنیا را کاملا متعادل می داند این فیلسوف که متاثر از دکارت است نیز با مبانی ریاضیات به پیش رفته است.
از دیگر اندیشمندان بزرگ دیوید هیوم که تاثیر زیادی روی کانت داشته است طوری که جمله ای منتسب به کانت وجود دارد که (( هیوم من را از خواب جزم اندیشم بیدار کرد)). ایشان نیز الگوی فکری خود را متاثر از نیوتون می داند که هر فکری فکر را جذب می کند که این نیز منشا ریاضیاتی دارد.
لذا از این روی گفته می شود مهندسی با تفکر جدید خویشاوندی فکری دارد که ریشه آن در فرهنگ غرب است. با وجود اینکه سال هاست بانگ مراقبت از نفوذ فرهنگ غرب و تهاجم فرهنگی سخن به میان آمده است ولی در تمام دانشگاه ها و رشته ها این فرهنگ غرب است که تدریس می شود و افتخار بسیاری از اساتید ما این است که در دانشگاه های اروپایی و آمریکایی تحصیل کرده اند و امروزه همان فرهنگ را تدریس می کنند.
این شرایط جهانی است که مهندسین با تفکر جدید شخصیتشان عجین شده است و توانایی اجرایی و به منحصه ی ظهور رساندن آن را دارند. به طور مثال در کشور خود ما چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب دانشجویان فنی پرچم دار تحولات سیاسی در کشور بودند.
مهندسین بدون داشتن حزب خاصی همواره در راس قدرت حضوری فعال داشته اند طوری که در اعضای کابینه دولت های بعد از انقلاب معمولا بیش از نیمی از وزرا مهندس بوده اند. در دولت شهید باهنر حدود 45 درصد کابینه مهندس بودند از جمله مهندس موسوی، نامجو، هاشمی طبا و قندی و دیگران.
حدود 40درصد از کابینه مهندس موسوی را نیز مهندسین تشکیل می دادند که آقایان زنگنه، غرضی، نیلی و نبوی و دیگران بودند. در دولت های بعدی هم به همین صورت مهندسین در راس کشورداری حضور داشتند طوری که در دولت دکتر احمدی نژاد حدود 70 درصد هیئت دولت را مهندسین تشکیل می دادند.
همه این ها نشان دهنده ظرفیت های عظیم مهندسی و مهندسین است که باید در شکوفایی آن بیشتر تلاش کرد.
((این متن به دور از جهت گیری نبوده است چرا که مشغول تحصیل مهندسی هستم.))