
حمید همیشه سعی میکرد جلوی دیگران آدمی را نشان بدهد که جواب همهچیز را میداند.
سر کار اگر کسی سؤالی میپرسید، قبل از اینکه درست فکر کند، جواب میداد.
اگر چیزی را بلد نبود، بحث را عوض میکرد.
اگر اشتباه میکرد، تقصیر را گردن دیگران میانداخت.
برای حمید، اعتراف به ندانستن سختتر از خودِ اشتباه بود.
او در یک کارگاه تولید قطعات فلزی کار میکرد.
چند سال سابقه داشت و بین همکارانش به آدم باتجربهای معروف بود.
هر وقت کارگر تازهای وارد کارگاه میشد، حمید با اطمینان میگفت:
«هر مشکلی پیش اومد، بیا سراغ خودم. من این کارو مثل کف دستم بلدم.»
همکارانش هم به او اعتماد میکردند.
اما واقعیت این بود که حمید بیشتر از آنکه دنبال یاد گرفتن باشد، دنبال این بود که کسی به نادانیاش پی نبرد.
در همان کارگاه، جوانی به نام میلاد کار میکرد.
میلاد تازه استخدام شده بود.
نه سابقه زیادی داشت، نه ادعایی میکرد.
هر وقت چیزی را نمیدانست، میپرسید.
گاهی یک سؤال را چند بار تکرار میکرد تا مطمئن شود درست فهمیده است.
حمید گاهی مسخرهاش میکرد.
میگفت:
«تو با این همه سؤال پرسیدن، کی میخوای استاد بشی؟»
میلاد لبخند میزد و جواب میداد:
«وقتی جواب سؤالامو پیدا کنم.»
حمید میخندید و سرش را تکان میداد.
چند ماه گذشت.
یک روز سفارش مهمی به کارگاه رسید.
باید تعداد زیادی قطعه تا پایان هفته آماده میشد.
مدیر کارگاه تأکید کرد که اندازه قطعات باید دقیق باشد، چون کوچکترین خطا میتوانست باعث خراب شدن دستگاهی شود که قرار بود قطعات داخل آن نصب شوند.
حمید مسئول تنظیم دستگاه شد.
او قبلاً با دستگاه کار کرده بود، اما این مدل کمی تفاوت داشت.
وقتی نقشه فنی را دید، متوجه شد یکی از اندازهها برایش روشن نیست.
میلاد هم کنار دستگاه ایستاده بود.
حمید چند لحظه به نقشه نگاه کرد.
میتوانست از مدیر فنی سؤال کند.
میتوانست دفترچه دستگاه را باز کند.
اما با خودش گفت اگر بپرسم، همه فکر میکنند به اندازه کافی بلد نیستم.
پس بدون اینکه مطمئن شود، تنظیمات را انجام داد.
اولین قطعات تولید شدند.
حمید آنها را نگاه کرد و با رضایت گفت:
«دیدید؟ گفتم که بلدم.»
میلاد یکی از قطعات را برداشت و اندازه گرفت.
بعد دوباره اندازه گرفت.
رنگ صورتش تغییر کرد.
آرام گفت:
«حمید آقا، فکر کنم اندازه این قسمت درست نیست.»
حمید اخم کرد.
«تو تازه اومدی اینجا، میخوای به من یاد بدی چیکار کنم؟»
میلاد چیزی نگفت.
قطعه را به مدیر فنی نشان داد.
مدیر اندازهها را بررسی کرد و بلافاصله دستگاه را متوقف کرد.
بخشی از سفارش اشتباه تولید شده بود.
کارگاه مجبور شد چند ساعت متوقف بماند و قطعات خراب را کنار بگذارد.
مدیر از حمید توضیح خواست.
حمید اول سعی کرد اشتباه را به نقشه نسبت بدهد.
اما وقتی تنظیمات دستگاه بررسی شد، معلوم شد مشکل از تصمیم خودش بوده است.
برای اولین بار، حمید حرفی برای گفتن نداشت.
بعد از رفتن مدیر، میلاد کنارش نشست.
حمید انتظار داشت او سرزنشش کند.
اما میلاد فقط گفت:
«منم خیلی چیزا رو بلد نیستم. واسه همین قبل از اینکه دستگاه رو تنظیم کنم، از مدیر فنی پرسیدم.»
حمید سرش را پایین انداخت.
پرسید:
«نترسیدی فکر کنه چیزی بلد نیستی؟»
میلاد گفت:
«چرا، یه کم. ولی بیشتر از این میترسیدم که یه اشتباه کنم و ضررش رو بقیه بدن.»
این جمله در ذهن حمید ماند.
آن شب، وقتی به خانه برگشت، به اتفاقی فکر کرد که افتاده بود.
او سالها تلاش کرده بود تصویر آدمی را بسازد که همهچیز میداند.
اما برای حفظ همان تصویر، کاری کرده بود که به خودش، همکارانش و کارگاه ضرر زده بود.
میلاد هنوز خیلی چیزها را بلد نبود، اما چون میپرسید، هر روز بیشتر یاد میگرفت.
حمید سالها تجربه داشت، اما ترس از اعتراف به ندانستن، جلوی پیشرفتش را گرفته بود.
فردای آن روز، وقتی مدیر فنی درباره تنظیم دستگاه توضیح میداد، حمید خودش جلو رفت و گفت:
«من این قسمت رو درست متوجه نشدم. میشه دوباره توضیح بدید؟»
مدیر توضیح داد.
حمید یادداشت برداشت و بعد تنظیم دستگاه را با دقت انجام داد.
چند هفته بعد، یکی از کارگران تازهوارد از او سؤالی پرسید.
حمید جواب را نمیدانست.
چند سال قبل، احتمالاً چیزی سرهم میکرد تا قیافهاش حفظ شود.
اما این بار گفت:
«نمیدونم، بیا با هم پیداش کنیم.»
و همانجا فهمید که برای قوی بودن، لازم نیست همیشه جواب داشته باشی.
گاهی کافی است آنقدر به خودت اعتماد داشته باشی که از ندانستنت خجالت نکشی.
درس کوتاه:
آدم قوی کسی نیست که وانمود میکند همهچیز را میداند؛ کسی است که برای یاد گرفتن، از گفتنِ «نمیدانم» نمیترسد.
#اعتماد_به_نفس #رشد_فردی #فروتنی #یادگیری #خودشناسی