
صبح دوشنبه بود و آقای رضایی با عجله وارد مدرسه شد.
از صبح چند کار عقبافتاده داشت، با یکی از همکارانش هم اختلاف پیدا کرده بود و هنوز ذهنش درگیر حرفهای او بود.
زنگ خورد و وارد کلاس هشتم شد.
هنوز درس را شروع نکرده بود که صدای خنده چند نفر از ته کلاس بلند شد.
یکی کاغذ مچالهشدهای به سمت دوستش پرتاب کرد.
چند نفر حرف میزدند و دو دانشآموز هم اصلاً کتابشان را باز نکرده بودند.
آقای رضایی احساس کرد دارد کنترل کلاس را از دست میدهد.
صدایش را بالا برد و گفت:
«شما اصلاً میفهمید مدرسه اومدید برای چی؟ هر روز همین بساطه!»
کلاس برای چند ثانیه ساکت شد.
اما یکی از دانشآموزها زیر لب گفت:
«باز شروع کرد!»
چند نفر خندیدند.
آقای رضایی عصبانیتر شد. دلش میخواست اسم همه را بنویسد، تهدیدشان کند و به آنها نشان بدهد که نباید با او شوخی کنند.
اما درست همان لحظه مکث کرد.
نفس عمیقی کشید و چند ثانیه چیزی نگفت.
بعد آرام گفت:
«بچهها، من امروز باید درس رو بهتون یاد بدم و شما هم باید فرصت یاد گرفتن داشته باشید. از این لحظه هرکس حرفی داره، با اجازه صحبت میکنه. اگر کسی قانون کلاس رو رعایت نکنه، طبق همون قانونی که برای همه هست برخورد میکنم.»
دیگر داد نزد.
اسم کسی را هم جلوی کلاس به تمسخر نگرفت.
کتابش را باز کرد و درس را شروع کرد.
چند دقیقه بعد، همان دانشآموزی که زیر لب حرف زده بود، دوباره با دوستش صحبت کرد.
آقای رضایی تدریس را متوقف کرد و گفت:
«علی، الان وقت صحبت نیست. اگر سؤالی داری، بپرس. اگر هم میخوای با دوستت حرف بزنی، بذار درس تموم بشه.»
علی با بیحوصلگی گفت:
«آقا، مگه چی گفتم؟»
آقای رضایی جواب داد:
«من نگفتم آدم بدی هستی. دارم درباره رفتارت حرف میزنم. تو برای من محترمی، ولی این به معنی آزاد بودن هر رفتاری نیست.»
علی ساکت شد.
آقای رضایی ادامه داد.
این بار به جای اینکه فقط از روی کتاب بخواند، یک مثال ساده زد.
گفت:
«فرض کنید یه بطری آب داریم. اگه درش رو ببندیم و فشارش بدیم، آب بیرون نمیاد. اما اگه راه خروج داشته باشه، آب جریان پیدا میکنه. توی زندگی هم خیلی وقتها باید راه درست رو پیدا کنیم، نه اینکه فقط فشار رو بیشتر کنیم.»
بعد رو به کلاس پرسید:
«حالا یکی بگه این مثال چه ربطی به درس امروز داره؟»
چند دست بالا رفت.
حتی علی هم دستش را بلند کرد.
آقای رضایی از او خواست جواب بدهد.
علی درست توضیح داد.
معلم لبخند زد و گفت:
«آفرین، اصل مطلب رو گرفتی. فقط دفعه بعد اجازه بگیر تا بقیه هم بتونن گوش بدن.»
علی سرش را تکان داد.
آن روز کلاس بینقص نبود.
باز هم چند نفر شلوغ کردند.
یک دانشآموز تکلیفش را ننوشته بود و دیگری با یکی از همکلاسیهایش بحث کرد.
اما آقای رضایی سعی کرد با همه یکسان رفتار کند.
دانشآموزی که نمرههای خوبی میگرفت، به خاطر درسخوان بودنش از قانون معاف نشد.
دانشآموز ضعیف کلاس هم به خاطر اشتباههای قبلیاش تحقیر نشد.
وقتی یکی از بچهها جواب غلطی داد، آقای رضایی نگفت:
«اینم شد جواب؟ معلومه اصلاً درس نخوندی!»
به جایش گفت:
«جوابت درست نیست، ولی بیا ببینیم کجای محاسبه اشتباه کردی.»
دانشآموز دوباره تلاش کرد.
این بار جواب درست را پیدا کرد.
زنگ آخر که خورد، علی کنار میز معلم آمد.
چند لحظه مردد ماند و بعد گفت:
«آقا، امروز فکر کردم مثل همیشه میخواید سرمون داد بزنید. واسه همین اولش شلوغ کردم.»
آقای رضایی به او نگاه کرد و گفت:
«ببین علی، منم ممکنه خسته باشم یا اشتباه کنم. ولی خستگی من دلیل نمیشه با شما بدرفتاری کنم. از اون طرف، تو هم نمیتونی چون من باهات محترمانه رفتار میکنم، هر کاری خواستی انجام بدی.»
علی گفت:
«باشه آقا، فردا سعی میکنم بهتر باشم.»
معلم جواب داد:
«منم سعی میکنم بهتر درس بدم. قرار نیست هیچکدوممون بینقص باشیم، ولی هر دومون مسئول رفتار خودمونیم.»
علی رفت.
آقای رضایی وسایلش را جمع کرد و از کلاس بیرون آمد.
در راه دفتر، به اتفاقهای روز فکر کرد.
صبح خیال میکرد اگر کلاس شلوغ شود، یعنی اقتدارش را از دست داده.
اما حالا فهمیده بود اقتدار فقط به ساکت کردن بچهها نیست.
گاهی اقتدار یعنی بتوانی عصبانی شوی، اما اجازه ندهی عصبانیت به جای تو تصمیم بگیرد.
یعنی مهربان باشی، بدون اینکه اجازه بدهی دیگران از مهربانیات سوءاستفاده کنند.
یعنی قانون را برای همه اجرا کنی، نه فقط برای کسانی که دوستشان نداری.
وقتی به خانه رسید، از خودش سه سؤال پرسید:
امروز کجا خوب عمل کردم؟
کجا میتوانستم بهتر رفتار کنم؟
فردا چه چیزی را تغییر بدهم؟
به یاد آورد که ابتدای روز صدایش را بالا برده بود.
از این بابت ناراحت شد، اما خودش را سرزنش نکرد.
با خودش گفت:
«فردا زودتر میام، چند دقیقه آروم میشینم و بعد وارد کلاس میشم.»
آن شب فهمید معلم خوب کسی نیست که هر روز همهچیز را بینقص پیش ببرد.
معلم خوب کسی است که هم برای رشد دانشآموزان تلاش میکند، هم مسئولیت رشد خودش را میپذیرد.
درس کوتاه:
با همه محترمانه رفتار کن، اما مرزهایت را نگه دار. قاطع باش، اما تحقیر نکن. اشتباهت را بپذیر، اما خودت را سرزنش نکن. تو مسئول رفتار خودتی، نه کنترل کامل رفتار دیگران.
#داستان_کوتاه #معلمی #خودکنترلی #احترام #رشد_فردی