
شرکت شیائومی، یک تولیدکننده کالاهای مصرفی است که عموما در بازار لوازم الکتریکی همچون گوشیهای موبایل و گجتهای پوشیدنی و لوازمجانبی فعالیت میکند و البته در سایر حوزهها نیز در حال تولید محصولات گوناگونی است.
نکته منحصر بفرد در رابطه با شیائومی، رشد فروش بی نظیر این شرکت در چندسال گذشته است که در بسیاری از حوزهها، از جمله موبایلهای هوشمند، توانسته سهم بازار بسیار خوبی را کسب کند، به گونه ای که با یک جستجوی ساده، به اعداد بی نظیر چند ده درصدی در رابطه با فروش این شرکت آن هم تنها در عرض یک سال برمیخورید.
به عنوان مثال در حوزه گوشیهای هوشمند، یکی از چهرههای موفق سهماهه دوم سال 2019 در اروپا، بیگمان شیائومی بود. میزان عرضه گوشیهای هوشمند این شرکت در فصل اخیر 4.3 میلیون دستگاه اعلام شده و لذا شیائومی با اختصاص 9.6 درصد از سهم بازار اروپا، پس از اپل در رتبه چهارم این قاره جای میگیرد. اما آنچه شیائومی را از سایر برندها متمایز میکند، رشد سالانه چند ده درصدی است.
اما چگونه شیائومی به این سرعت در حال رشد است؟ پاسخ ما به این پرسش، عبارت ارزان ولی باکیفیت است، در واقع شیائومی با بهرهگیری از مدلی مشهور در برندینگ تحت عنوان " جایگاه سازی" توانسته است خود را به عنوان یک برند مطرح در جهان، علیالخصوص در طبقه متوسط جوامع توسعه یافته و در سطح جوامع در حال توسعه معرفی کند. در ادامه به تشریح مدل جایگاه سازی شیائومی پرداخته خواهد شد.
جایگاه سازی برند شیائومی
در مدل جایگاه سازی برند، چهار قسمت اساسی وجود دارد که سه قسمت از این چهار قسمت، به ترتیب، مشخص کردن چارچوب رقابتی، خنثی کردن تمایز رقبا(ایجاد اشتراک) و ایجاد تمایزی جدید است. در ادامه از دو زاویه دید به موضوع جایگاه سازی پرداخته می شود:
زاویه دید اول
چارچوب رقابتی، باید دربرگیرنده نوع رقابت و مشخص کردن رقبایی است که قصد رقابت با آن ها را داریم، مثلا شرکتی قصد دارد با "شرکتهای ارزان قیمت" رقابت کند، پس چارچوب رقابتیاش، سطح قیمت شرکتهای ارزان قیمت میشود؛ اما در حالتهای خاص شرکتها در دو چارچوب رقابتی به صورت همزمان رقابت میکنند. مثلا هم در سطح ارزان قیمت با ویژگی بارز این شرکتها یعنی قیمت کم رقابت میکند و هم در سطح گران قیمت، با ویژگی بارز آن دسته از شرکتها در ذهن مشتری یعنی باکیفیت بودن رقابت میکند.
زاویه دید دوم
عموما نقاط اشتراک و تمایز، با همدیگر دارای همبستگی منفی هستند، به طور واضحتر، اگر شما در موضوعی خوب هستید، نباید در موضوع دیگر هم خوب باشید، یعنی در ذهن مشتریان مثلا اگر ارزان قیمت هستید(به عنوان نقطه اشتراک)، نباید با کیفیت باشید(به عنوان نقطه تمایز).
بهترین مدل جایگاه سازی برند در شرکتها، مدلی است که بتوان در دو چارچوب رقابتی قرار گرفت و در عین حال، نقاط تمایز و اشتراکی داشت که به ظاهر می توانند متناقض باشند؛ در اینجا شیائومی یک نمونه از شرکتهایی است که توانسته جایگاه سازی خود را در دو چارچوب بنا کند و دو ویژگی ارزان و با کیفیت را به عنوان نقاط اشتراک و تمایز خود قرار دهد، به گونه ای که در چارچوب "سطح ارزان قیمت"، ارزان بودن نقطه اشتراک این شرکت و با کیفیت بودن، نقطه تمایز آن است و در چارچوب "سطح گران قیمتها"، ارزان بودن نقطه تمایز و با کیفیت بودن نقطه اشتراک این برند است.

نکته: تمایز و ارزش پیشنهادی شرکتهای سطح گران قیمت بر خلاف شرکتهای سطح ارزان قیمت، عدد قیمت محصول نیست، بلکه قیمت بالا در واقع تداعی کننده کیفیت محصول در ذهن مشتری است که این موضوع پایه و اساس برخی از استراتژیهای جایگاه سازی برند قرار گرفته است که به زودی به آنها خواهیم پرداخت.
اما شیائومی چگونه چنین استراتژی برندینگی را پیاده سازی کرده است؟
برخلاف تصور اکثر فعالین کسب وکار، در واقع این استراتژیهای برندینگ هستند که در شرکتهای موفق، هدایت کننده بسیاری از بخشها از جمله توسعه محصول و تولید هستند، بنابراین برندهای بزرگ، صرفا با طراحی لوگو و تدوین کتابچه برند به موفقیت نرسیدهاند، بلکه واقعیات و اصول برندینگ از سطح استراتژیک تا سطح اجرا در سازمانهای آنان جاری بوده و هدایت کننده امور است.
در مورد شیائومی هم این واقعیت وجود دارد، مزیتهای نسبی و رقابتی این شرکت، در کنار اتخاذ استراتژیهای درست برندینگ و اجرای آنها با استفاده از بهره بردن از همین مزیتها، توانسته موفقیتهای چشم گیری برای این شرکت فراهم آورد. شیائومی با بهره گیری از طیفی از منابع، امکانات، استراتژیها و تاکتیکها نظیر نیروی کار ارزان، زنجیره تامین بینظیر، اتخاذ استراتژیهای موثر نفوذ در بازار در کنار جایگاهسازی بینظیر خود، در چندسال گذشته برندهای قدرتمندی چون سامسونگ را به چالش کشیده است.