کلمات کلیدی زیادی وجود دارن اما به نظر من فقط بعضیهاشون بینظیرن؛ مثل «توجه انتخابی» یا Selective Attention. همین الان که در حال خوندن این مطلب هستید، ممکنه هزاران اتفاق در اطراف شما در حال وقوع باشه اما شما فقط به بعضی از اونها توجه میکنید (که اگه من خوششانس باشم، این نوشته است)؛ به این فرایند ذهنی، اصطلاحاً میگن توجه انتخابی یا Selective Attention.
حالا چرا عنوان این مطلب با «توجه انتخابی با مهدی فروغی» شروع شده؟ چون میخوام چند نکته مهم که موقع گوش کردن به قسمت هفتصد و شصت و هفتم پادکست HBR IdeaCast بهشون توجه کردم رو با شما در میون بگذارم:
سالهاست توی کلاسهای MBA و کتابها و مقالههای استراتژی گفته میشه استراتژی یعنی «تمرکز». در صورتی که وقتی به آمازون دقت میکنیم، میبینیم شاید بشه هر صفتی رو بهش نسبت داد جز تمرکز! پس سؤال اینه: آمازون چطور علیرغم بیتوجهی به این اصل مهم تو استراتژی، تونسته انقدر موفق باشه؟
نگاه مرسوم در استراتژی اینه که مزیت رقابتی یا با «بهتر بودن» به دست میاد یا «ارزونتر بودن»؛ بنابراین مثلاً اگه من بخوام ماشینی رو به شما بفروشم، این ماشین یا باید بهتر باشه یا ارزونتر؛ اما فرض مهمی که کمتر بهش توجه میشه اینه که این قانون در شرایطی برقراره که قراره «یک کالا» به «یک مشتری» فروخته شه. اگه یه کم دقیقتر به آمازون نگاه کنیم، میبینیم که چیزی که آمازون بهش توجه کرده اینه: «اقتصاد دیجیتال یعنی ارتباط (Connection)». آمازون میگه ما فقط باید یه کار کنیم؛ محصولات و مشتریان رو به هم وصل کنیم.

استراتژی معروفی وجود داره به اسم Razor and Blade... تیغ و دسته تیغ… من به شما یک دسته تیغ ارزون میفروشم ولی با فروش تیغ سود میکنم؛ مثال معروف این استراتژی، سود کم و بعضاً ضرر شرکتهایی مثل hp موقع فروش پرینتر و سود زیاد اونها موقع فروش کارتریجه. در مورد آمازون یه مثال پیش پا افتاده فروش Kindle ارزون و سود کردن با فروش eBook ئه. ممکنه بگید اینکه چیز خاصی نیست؛ درست میگید؛ اما باید بگم نکته اینه که آمازون این کار رو خیلی خاص انجام داده. آمازون بعضی وقتها «تیغ» رو یک صنعت در نظر گرفته و «دسته تیغ» رو یک صنعت دیگه:
جف بزوس میگه هر بار که فیلمهای آمازون، برنده جایزه گلدن گلوب میشن، آمازون بیشتر کفش میفروشه!

آمازون برای متصل (Connect) کردن مشتریان چی کار کرده؟ مهمترین کاری که کرده این بوده که همه چیز رو موجود کنه. یعنی به جای اینکه تمرکز کنه روی یک بخش؛ مثلاً فروش کالا دیجیتال. سراغ همه بخشها رفته. پس میشه گفت آمازون، تمرکز رو طور دیگهای تعریف کرده؛ آمازون روی توانمندیها (Capabilities) متمرکز شده.
سه توانمندی اصلی که آمازون روی اونها تمرکز کرده، اینهان:
سه ویژگی اصلی سبک رهبری جف بزوس اینهان:

یک رسم معروف در جلسات آمازون اینه که قرار نیست از پاورپوینت استفاده شه؛ یک Memo شش صفحهای نوشته میشه و در ابتدای جلسه، افراد حاضر توی سکوت اون رو مطالعه میکنند. بعد از خوندن این Memo ششصفحهای، همه روی بحث متمرکز میشن و در مورد اون صحبت میکنن.
همون طور که عنوان این نوشته نشون میده و توی مقدمه گفتم، نکتههای بالا، فقط چند نکته از موضوعاتیه که توی قسمت 767 پادکست IdeaCast مطرح میشه. قطعاً خوندن این مطلب، معادل گوش دادن به این قسمت نیست. صرفاً این نکتهها در دید من بودند و خواستم اونها رو با شما به اشتراک بگذارم. من مطالب زیادی میخونم و به پادکستهای زیادی گوش میدم ولی بعضیهاشون از نظر من خاصتر هستند. اگه زمان یاری کنه، شاید باز هم از این نوع مطالب که با «توجه انتخابی» شروع میشه، نوشتم.
