ویرگول
ورودثبت نام
مهدی فروغی
مهدی فروغیدانش‌آموخته MBA از دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف؛ مدیر ارشد بازاریابی ازکی و بیمیتو؛ مدرس و مشاور دیجیتال مارکتینگ؛ طرفدار لیورپول.
مهدی فروغی
مهدی فروغی
خواندن ۴ دقیقه·۶ سال پیش

توجه انتخابی با مهدی فروغی / چند نکته غیرکلیشه‌ای درباره آمازون

کلمات کلیدی زیادی وجود دارن اما به نظر من فقط بعضی‌هاشون بی‌نظیرن؛ مثل «توجه انتخابی» یا Selective Attention. همین الان که در حال خوندن این مطلب هستید، ممکنه هزاران اتفاق در اطراف شما در حال وقوع باشه اما شما فقط به بعضی از اونها توجه می‌کنید (که اگه من خوش‌شانس باشم، این نوشته است)؛ به این فرایند ذهنی، اصطلاحاً می‌گن توجه انتخابی یا Selective Attention.

حالا چرا عنوان این مطلب با «توجه انتخابی با مهدی فروغی» شروع شده؟ چون می‌خوام چند نکته مهم که موقع گوش کردن به قسمت هفتصد و شصت و هفتم پادکست HBR IdeaCast بهشون توجه کردم رو با شما در میون بگذارم:

نکته اول؛ آمازون چه جوری قوانین مرسوم استراتژی رو زیر پا گذاشت؟

سالهاست توی کلاس‌های MBA و کتاب‌ها و مقاله‌های استراتژی گفته میشه استراتژی یعنی «تمرکز». در صورتی که وقتی به آمازون دقت می‌کنیم، می‌بینیم شاید بشه هر صفتی رو بهش نسبت داد جز تمرکز! پس سؤال اینه: آمازون چطور علی‌رغم بی‌توجهی به این اصل مهم تو استراتژی، تونسته انقدر موفق باشه؟

نگاه مرسوم در استراتژی اینه که مزیت رقابتی یا با «بهتر بودن» به دست میاد یا «ارزون‌تر بودن»؛ بنابراین مثلاً اگه من بخوام ماشینی رو به شما بفروشم، این ماشین یا باید بهتر باشه یا ارزون‌تر؛ اما فرض مهمی که کمتر بهش توجه میشه اینه که این قانون در شرایطی برقراره که قراره «یک کالا» به «یک مشتری» فروخته شه. اگه یه کم دقیق‌تر به آمازون نگاه کنیم، می‌بینیم که چیزی که آمازون بهش توجه کرده اینه: «اقتصاد دیجیتال یعنی ارتباط (Connection)». آمازون میگه ما فقط باید یه کار کنیم؛ محصولات و مشتریان رو به هم وصل کنیم.

(منبع: fourweeksmba.com)
(منبع: fourweeksmba.com)

استراتژی معروفی وجود داره به اسم Razor and Blade... تیغ و دسته تیغ… من به شما یک دسته تیغ ارزون می‌فروشم ولی با فروش تیغ سود می‌کنم؛ مثال معروف این استراتژی، سود کم و بعضاً ضرر شرکت‌هایی مثل hp موقع فروش پرینتر و سود زیاد اونها موقع فروش کارتریجه. در مورد آمازون یه مثال پیش پا افتاده فروش Kindle ارزون و سود کردن با فروش eBook ئه. ممکنه بگید اینکه چیز خاصی نیست؛ درست میگید؛ اما باید بگم نکته اینه که آمازون این کار رو خیلی خاص انجام داده. آمازون بعضی وقت‌ها «تیغ» رو یک صنعت در نظر گرفته و «دسته تیغ» رو یک صنعت دیگه:

  • آمازون یه بازیگر مهم در صنعت تجارت الکترونیکه؛ ولی هم‌زمان برنامه تلویزیونی میسازه و با هالیوود رقابت می‌کنه! چرا؟ چون برای سرویس Prime خودش مشتری پیدا کنه و مشتریان قبلی این سرویس رو حفظ کنه. حالا چرا انقدر مشتریای Prime برای آمازون مهمن که حاضره براشون فیلمای جذابی بسازه که فقط رو آمازون پیدا شه؟ چون اونها
    - وفادارترن؛
    - به طور متوسط سه یا چهار برابر مشتریای عادی خرید می‌کنن؛
    - و کمتر حساسیت قیمتی دارن.
جف بزوس میگه هر بار که فیلم‌های آمازون، برنده جایزه گلدن گلوب میشن، آمازون بیشتر کفش می‌فروشه!
جف بزوس در مراسم گلدن گلوب (منبع: NBC)
جف بزوس در مراسم گلدن گلوب (منبع: NBC)
  • آمازون یه بازیگر مهم تو صنعت تجارت الکترونیکه؛ ولی هم‌زمان به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط وام میده! این وام‌ها انقدر جذابن که هیچ بانکی نمیتونه با آمازون رقابت کنه. آمازون این کار رو می‌کنه نه به خاطر اینکه از وام دادن سود کنه بلکه به خاطر اینکه این کسب‌وکارها رشد کنن و بتونن روی مارکت پلیس آمازون حضور قوی‌تری پیدا کنن تا آمازون کمیسیون بیشتری از فروش کالاهاشون بگیره.

نکته دوم؛ تعریف خاص آمازون از تمرکز

آمازون برای متصل (Connect) کردن مشتریان چی کار کرده؟ مهم‌ترین کاری که کرده این بوده که همه چیز رو موجود کنه. یعنی به جای اینکه تمرکز کنه روی یک بخش؛ مثلاً فروش کالا دیجیتال. سراغ همه بخش‌ها رفته. پس میشه گفت آمازون، تمرکز رو طور دیگه‌ای تعریف کرده؛ آمازون روی توانمندی‌ها (Capabilities) متمرکز شده.

سه توانمندی اصلی که آمازون روی اونها تمرکز کرده، اینهان:

  • مشتری‌مداری
    سالها قبل از تولید iPad، آمازون به لطف مشتری‌مداری متوجه شد مردم روز به روز، گرایش بشتری به آنلاین مطالعه کردن پیدا کردن؛ به همین خاطر با اینکه آمازون هیچ تجربه‌ای در صنعت سخت‌افزار نداشت، ساخت Kindle رو شروع کرد. چون جف بزوس متوجه شده بود نسخه الکترونیک کتاب برای مردم در حال محبوب‌تر شدنه و می‌خواست کار مردم رو راحت‌تر کنه. این باعث شد آمازون سه سال وقت بذاره تا بتونه Kindle رو سالها قبل از اومدن iPad عرضه کنه.
  • لجستیک
  • تکنولوژی
    یه مثال مهم از تمرکز آمازون روی تکنولوژی، AWS ئه. خدماتی که موقع راه‌اندازیش خیلی‌ها به جف بزوس میگفتن این کار شما نیست؛ این بیزنس IBM ئه. شما کسب‌وکار B2C رو بلدین ولی این کسب‌وکار، B2B ئه...

نکته سوم؛ سبک رهبری جف بزوس

سه ویژگی اصلی سبک رهبری جف بزوس اینهان:

  • تمرکز بلندمدت
  • مشتری‌مداری
    معروفه که میگن جف بزوس همیشه توی جلسات یک صندلی خالی میذاره و میگه فرض کنید مشتری روی این صندلی هست. بزوس به کارکنان آمازون میگه ما روی رقبا متمرکز نیستیم؛ روی محصول متمرکز نیستیم؛ روی تکنولوژی متمرکز نیستیم؛ ما روی مشتری متمرکز هستیم!
  • گرایش به آزمایش کردن
    و شکست خوردن. ساختن این فرهنگ در شرکت که شکست خوردن اوکیه!
(منبع: blog.42courses.com)
(منبع: blog.42courses.com)

نکته چهارم؛ نه به پاورپوینت!

یک رسم معروف در جلسات آمازون اینه که قرار نیست از پاورپوینت استفاده شه؛ یک Memo شش صفحه‌ای نوشته میشه و در ابتدای جلسه، افراد حاضر توی سکوت اون رو مطالعه می‌کنند. بعد از خوندن این Memo شش‌صفحه‌ای، همه روی بحث متمرکز میشن و در مورد اون صحبت می‌کنن.

نکته آخر

همون طور که عنوان این نوشته نشون میده و توی مقدمه گفتم، نکته‌های بالا، فقط چند نکته از موضوعاتیه که توی قسمت 767 پادکست IdeaCast مطرح میشه. قطعاً خوندن این مطلب، معادل گوش دادن به این قسمت نیست. صرفاً این نکته‌ها در دید من بودند و خواستم اونها رو با شما به اشتراک بگذارم. من مطالب زیادی می‌خونم و به پادکست‌های زیادی گوش می‌دم ولی بعضی‌هاشون از نظر من خاص‌تر هستند. اگه زمان یاری کنه، شاید باز هم از این نوع مطالب که با «توجه انتخابی» شروع میشه، نوشتم.

قسمت 767 پادکست HBR IdeaCast
قسمت 767 پادکست HBR IdeaCast


آمازونجف بزوس
۲
۰
مهدی فروغی
مهدی فروغی
دانش‌آموخته MBA از دانشکده مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف؛ مدیر ارشد بازاریابی ازکی و بیمیتو؛ مدرس و مشاور دیجیتال مارکتینگ؛ طرفدار لیورپول.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید