تا اینجا دربارهی شرایط ورود و خروج صحبت کردیم.
اما یک سؤال مهم هنوز باقی مونده:
اگر قرار شد وارد معامله بشیم، با چه مقدار از سرمایهمون وارد بشیم؟
اینجاست که دو مفهوم مهم وارد سیستم میشن:
ریسک و حجم معامله.
این دو تا خیلی به هم مرتبط هستن، اما یکی نیستن.

اول باید بدونیم در هر معامله حاضر هستیم چه مقدار از حسابمون رو در معرض ضرر قرار بدیم.
این میشه ریسک معامله.
مثلاً فرض کنیم یک تریدر تصمیم گرفته در هر معامله حداکثر ۱٪ از حسابش رو ریسک کنه.
اگر حسابش ۱۰۰۰ دلار باشه، ریسک هر معامله میشه ۱۰ دلار.
حالا ممکنه معاملهای حد ضرر ۱۰ پیپ داشته باشه و معاملهی دیگه حد ضررش ۳۰ پیپ.
در این حالت حجم این دو معامله نباید لزوماً یکسان باشه.
چرا؟
چون فاصلهی حد ضرر متفاوته.
اینجاست که حجم معامله وارد میشه.
حجم باید طوری تعیین بشه که اگر قیمت به حد ضرر رسید، ضرر معامله بیشتر از مقدار ریسک تعیینشده نشه.
یعنی به جای اینکه بگیم:
«من همیشه با ۰.۰۱ لات وارد میشم.»
بهتره بگیم:
«من مقدار ریسک مشخصی دارم و حجم رو بر اساس محل حد ضرر تعیین میکنم.»
این تفاوت خیلی مهمه.
چون حجم ثابت لزوماً به معنی ریسک ثابت نیست.

ممکنه با یک حجم مشخص، یک معامله ریسک کمی داشته باشه و معاملهی دیگه به خاطر حد ضرر بزرگتر، ریسک خیلی بیشتری ایجاد کنه.
پس در یک سیستم معاملاتی، بهتره ارتباط این سه مورد مشخص باشه:
مقدار ریسک ⬅️ محل حد ضرر ⬅️ حجم معامله
وقتی این رابطه مشخص باشه، میتونیم برای هر معامله حجم مناسب رو محاسبه کنیم.
اما یک نکتهی مهم دیگه هم وجود داره:
ریسک فقط مربوط به یک معامله نیست.
فرض کنیم در یک معامله مقدار مشخصی ریسک میکنیم.
حالا اگر چند معامله پشت سر هم باز باشن، مجموع ریسک ما چقدر میشه؟
یا اگر چند معامله پشت سر هم ضررده بشن، حساب ما چه مقدار افت میکنه؟
اینجاست که سیستم میتونه برای حداکثر ریسک روزانه یا تعداد معاملات هم قانون داشته باشه.
مثلاً یک تریدر ممکنه مشخص کنه:
«اگر در یک روز به مقدار مشخصی ضرر رسیدم، دیگه معامله نمیکنم.»
یا:
«بیشتر از تعداد مشخصی معامله در روز انجام نمیدم.»
این قوانین لزوماً برای همه یکسان نیستن.

مهم اینه که اگر چنین محدودیتهایی برای سیستم ما مهم هستن، از قبل تعریف شده باشن.
چون یکی از اشتباهات رایج اینه که بعد از چند ضرر، به جای اینکه ریسک رو کنترل کنیم، بخوایم با یک معاملهی بزرگ ضرر قبلی رو جبران کنیم.
مثلاً بگیم:
«این دفعه حجم رو بیشتر میکنم تا برگردونمش.»
اینجا دیگه حجم بر اساس سیستم تعیین نشده.
بر اساس نتیجهی معاملهی قبلی تعیین شده.
و همین میتونه باعث بشه یک ضرر معمولی تبدیل به یک ضرر خیلی بزرگتر بشه.
برای همین، حجم معامله نباید به احساس ما نسبت به بازار یا نتیجهی معاملهی قبلی وابسته باشه.
باید تابع قوانین سیستم باشه.
یک بخش دیگه هم هست که باید در سیستم مشخص بشه:
آیا ریسک همهی معاملات یکسانه؟
بعضی سیستمها ریسک ثابتی برای هر معامله دارن.
بعضی سیستمها ممکنه بر اساس شرایط خاص، ریسک متفاوتی داشته باشن.
اما اگر قرار باشه ریسک تغییر کنه، این تغییر هم باید قانون داشته باشه.
نه اینکه وسط معامله تصمیم بگیریم:
«این ستاپ خیلی خوبه، پس این یکی رو بیشتر ریسک میکنم.»
چون اگر هر بار کیفیت ستاپ رو با احساس خودمون تعیین کنیم و بر اساس اون ریسک رو تغییر بدیم، بررسی عملکرد سیستم سخت میشه.

پس بهتره قبل از شروع مشخص کنیم:
ریسک پایهی من چقدره؟
در چه شرایطی اجازه دارم ریسک رو تغییر بدم؟
حداکثر ریسک مجازم چقدره؟
اگر چند معامله همزمان داشته باشم، مجموع ریسکم چقدر میتونه باشه؟
بعد از چند ضرر متوالی چه قانونی دارم؟
اینها بخشی از طراحی سیستم هستن.
اما یک نکتهی مهم:
ریسک کردن با حجم زیاد به معنی بهتر بودن یک سیستم نیست.
ممکنه دو تریدر دقیقاً یک ستاپ و یک استراتژی داشته باشن، اما یکی ریسک خیلی بیشتری در هر معامله بکنه.
در این حالت، نتیجهی مالی اونها میتونه کاملاً متفاوت باشه، حتی اگر تحلیل و سیستم ورود و خروجشون یکی باشه.
برای همین بهتره ریسک رو جدا از «هیجان سود» ببینیم.
هدف از تعیین ریسک این نیست که در هر معامله بیشترین سود ممکن رو بگیریم.
هدف اینه که اگر نتیجهی معامله برخلاف انتظارمون شد، سرمایهمون همچنان امکان ادامهی فعالیت داشته باشه.
چون یک سیستم معاملاتی قرار نیست فقط برای یک معامله طراحی بشه.
ما میخوایم اون رو در تعداد زیادی معامله اجرا کنیم.
و برای این کار، باید سرمایهای برای معاملهی بعدی باقی بمونه.
در نهایت، وقتی بخش ریسک و حجم رو به سیستم اضافه میکنیم، سیستم ما دیگه فقط نمیگه:
«کجا وارد شو و کجا خارج شو.»
بلکه مشخص میکنه:
«اگر این معامله رو انجام دادی، فلان مقدار از سرمایهات رو در معرض ریسک قرار بده و با فلان حجم وارد شو.»
پس اگر بخوایم این قسمت رو خیلی ساده خلاصه کنیم:
اول ریسک رو مشخص میکنیم.
بعد حد ضرر رو مشخص میکنیم.
و بر اساس این دو، حجم معامله رو تعیین میکنیم.
این ترتیب کمک میکنه حجم معامله تبدیل به یک تصمیم احساسی نشه.
حالا که ورود، خروج، ریسک و حجم مشخص شدن، یک سؤال مهم دیگه باقی میمونه:
چطور همهی این قوانین رو کنار هم بذاریم تا قبل از هر معامله بتونیم سریع بررسی کنیم که آیا شرایط ورود واقعاً فراهم شده یا نه؟
در قسمت بعد میریم سراغ چکلیست معاملاتی.