در ادبیات کلاسیک عاشقانۀ ما، در مولانا، سعدی، حافظ و در ادبیات عرفانی ما یک اصل، اصل اساسیست که خلاصه میشود در همین بیت حافظ:
میان عاشق و معشوق فرق بسیار است/ چو یار ناز نماید شما نیاز کنید.
کار معشوق دوری کردن است و کار عاشق نزدیکی. هرچه این دو شدت یابند، علاقۀ معشوق به عاشق و عیار عاشق در طلبش مشخص میشود. هرچه هدف دور نماید، بیشتر جاذبه دارد. لذتش هم بیشتر است و معشوق برای سنجش عاشق، خودش را دور میکند. اینجاست که گذشتن از خود هم معنا پیدا میکند. آدم در تضاد با خود و دنیای بیرون، در تضاد با خود و مطالباتش است. آدمی که سبکبال میشود، آدمی که در ادبیات عرفانی و عاشقانۀ ما ستایش میشود، آدمیست که از خود عبور کند.
تا نگردی بیخبر از جسم و جان/ کی خبر یابی ز جانان یک زمان.
عطار
آدمی که سرش را از روی شکمش برمیدارد، آدمی که آینه ها را میشکند تا آنچه میبیند، غیر از خودش باشد، آدمی که شادیاش را کنار میگذارد تا غم دیگری را بخورد، آدمی که غمش را کنار میگذارد تا شریک شادی دیگری شود، آدمی که از غم خود میگذرد تا غم دیگری را مرهم بگذارد، آدمی که از خودمحوری عبور میکند تا به از خودگذشتگی برسد، همان است که حافظ میگوید، همان است که جلال الدین را جلال الدین کرده. همان که شمس را تمثیل زیبا و تمام کمال "در پی بودن" کرده که مولانا در پی شمس بود، در طلبش بود، که پا گذاشت روی "بودن". شیخ صنعان وقتی شیخ صنعان مشهور با هزاران مرید را کشت و خوک چرانی کرد و زُنار بست، شیخ صنعان شد. چرا که آن خودِ پیش از دیدن دختر ترسا، خودِ خودْمحوری بود که بالا مینشست و مرید ها پشت سرش راه میرفتند. آدمی زندان خویش است.

رویایی که من همیشه در بیداری، به وقت بستن پلک ها میبینم این است: خودم را میبینم و زمان را که شکلی خطی و افقی ندارد و عمودیست. و من بالا که میروم، مرز هر مرحله تیغ های عظیمیست که برای گذشتن از هر کدام خون از دست میدهم. این خون، وابستگیهایم است. هر مرحله، یک چیز از من میگیرد، و انتهای این محور عمودی هستی، من آنقدر بی چیز و سبکم، که دیگر مرز پر تیغی برایم نیست. نمیدانم این رویا از کجا آمده.
در عصر ایموجی و اینترنت، هنوز هم قصۀ شمع و پروانه و شمس و مولانا به جاست. سر از شکم برداریم. دوزخ، تن ماست. بسوزانیم، که اگر طالب شمع باشد کسی، نمیتواند مرغ سحر بماند. چه بُتِ سنگی و بدتراشی شده تنهامان. چه مدعیان پر آوازی شدهایم. چه خودمحوران خودخواهی. چه بی عشقیم. و هدف، چه نزدیک و بیمایه مینماید.
یار، دوست و هدف اگر یار و دوست و هدف جانیِمان است؛ اگر دوری گزید، عیار نشانش دهیم، نه که یار اغیار شویم.