ای نام تو بهترین سر آغاز
بی نام تو ویرگول کی کنم باز
سخنی باید گفت
امروز هم
ما هرچه بودهایم، همانیم
ما صوفیان ساده سرگردان
درویشهای گمشدهی دوره گرد
حتی درون خانهی خود هم، مهمانیم
اولین ماه از اولین سال قرن جدید داره یواش یواش به پایان خودش نزدیک میشه. امروز هم کار مفیدی انجام ندادم. نه کتابی خوندم و نه فیلمی دیدم و نه مهارت تازهای یاد گرفتم. نمیدونم چرا روز و شبهام را این گونه میگذرونم. بدون هدف، بدون انگیزه، بدون برنامه و سرگردان.
من، شاهدِ نابودی دنیای منم، باید بروم دست به کاری بزنم.
این شعرِ علیرضا آذر احساس میکنم این روزها مناسب با حال و هوا و زندگی منه. همان زندگی که کمتر موقعی بوده که توانسته و خواسته باشم جدی بگیرمش و جدی دنبالش کنم.
برنامههایم را جدی دنبال نکردم و برای آیندهام جدی برنامه ریزی نکردم و هیچ وقت خودم و مهارتها و پتانسیلهایم را جدی نگرفتم. آیا در حال گول زدن خودم هستم یا نمیدانم باید چه کاری انجام دهم و به کدام سمت بروم؟
گیر افتادهام، بین خواستهها و نیازها و علایق خودم با نیازها و خواستههای جامعه و عرف. کدام مسیر مناسب من است. تا کی میخواهم زندگی را باری به هر جهت بگذرانم؟ چگونه باید خودم باشم و خودم را زندگی کنم؟

رفتار من عادی است
اما نمیدانم چرا
این روزها
از دوستان و آشنایان
هرکسی مرا میبیند
از دور میگوید:
این روزها انگار
حال و هوای دیگری داری!
آیا زمان آن نرسیده است که در یک مسیر مناسب و مشخص گام بگذارم و با پشتکار و جدیت و استمرار به پیش بروم. مگر نه آن است که میگویند: به ره بادیه رفتن به از نشستن باطل؟ گرچه بوده بارها که رفتهام و به نشستن اکتفا نکردهام اما رفتنی که استمرار و جدیت و پشتکارم، کم بوده است و بارها مسیرم را تغییر دادهام و سرگردانی و حیرانیام بیشتر و بیشتر شده است.
فرقی نمیکند
امروز هم
ما هرچه بودهایم، همانیم
ما باز میتوانیم
هر روز ناگهان متولد شویم
ما، همزاد عاشقان جهانیم
تردید در تصمیمگیری و داشتن انتظارات بالا از خودم و تفکرات کمالگرایی، مانع از آن شده است که محکم و استوار قدم بردارم و در شروع یک مسیر جدید، تعلل نکنم.
ناگهان
چقدر زود
دیر میشود
آیا من زندگیام را به سخره گرفتهام؟ یا زندگی مرا به سخره گرفته است؟
دیروز
ما زندگی را
به بازی گرفتیم
امروز، او ما را
فردا؟
میخواهم اشک بریزم. برای این زندگی خودم و ثمره و حاصلی که نداشته، اشک بریزم و زاری کنم. میخواهم برای خودم که قدر و منزلتش را ندانستم، اشک بریزم. اما زندگی برای خندهها و گریههای ما ارزشی قائل نیست.
پس اگر میگریم
گریهام بیثمر است
و اگر میخندم
خندهام بیهوده است.
از اشک ریختنها و گریه کردنها چه حاصل، وقتی تصمیم قاطع و مستمری نگیرم و اقدامی انجام ندهم؟ و باز به همان راه و روشی که داشتم به زندگیم ادامه دهم. مانند یک مردهی متحرک.
آنقدر مُردهام
که هیچ چیز مرگ مرا دیگر
ثابت نمیکند.
باید بروم دست به کاری بزنم. خواب و تفریح دیگر بس است. تنپروری دیگر بس است. تنبلی دیگر بس است. اما به چه کاری دست بزنم؟ با چه هدف و چه انگیزهای؟ بروم تا به کجا برسم؟ بروم تا به کدام قله برسم؟
کدام قله؟
کدام اوج؟
مگر تمامی این راههای پیچاپیچ
در آن دهان سرد مکنده
به نقطهی تلاقی و پایان نمیرسند؟
نمیتوانم صبر کنم، نمیتوانم حرکت کنم، نمیتوانم با خودم دوست باشم. چقدر و تا کجا میخواهم به این نمیتوانمها و توقف کردنها ادامه دهم؟ شاید گاهی باید بخواهم تا بتوانم. گاهی باید بروم تا ببینم میتوانم یا نمیتوانم. گاهی باید ادامه دهم تا به توانستن برسم. گاهی باید صبر کنم و اندیشه کنم. باید شنا یاد بگیرم تا در اندیشههایم غرق نشوم و بتوانم در زمان مناسب خودم را از اندیشههایم بیرون بیاورم.
به تو میاندیشم
تک و تنها به تو میاندیشم
همه جا همه وقت
من به هر حال که باشم
به تو میاندیشم.
من به خودم میاندیشم و خودم را فراموش کردهام. خودم را دوست دارم و از خودم متنفر هستم. در درون خودم هستم و فرسنگها با خودم فاصله دارم. خودم را میبینم و خودم را نمیشناسم. با خودم همراهم و از خودم فراریام. آزادم و زندانی خویشم. خودم هستم و خودم نیستم. همه جا هستم و هیچ کجا نیستم.
آیا اگر بخواهم خودم باشم و خودم را زندگی کنم، خلاف کردهام که شاعر میگوید:
جرمم این بود، من خودم بودم
جرمم این است، من خودم هستم.
و کسی نخواست و نتوانست، آنان که میخواهند خودشان باشند را درک کنند.
این جا همه هر لحظه میپرسند:
حالت چطور است؟
اما کسی یک بار از من نپرسید بالت؟
پایان این همه دویدنها و رفتنها و خواستنها چیست؟ پایان این قصه و راه به کجا ختم میشود؟ و در مجلس ختم از ما چگونه یاد میشود؟ تا کجا و تا کی باید بدویم و برویم به هر سوی؟
بادیم که آواره دویدیم به هر سوی
اما چو نسیمی به وزیدن نرسیدیم
یک عمر دویدیم و لب چشمه رسیدیم
خشکید و به یک جرعه چشیدن نرسیدیم
چقدر بعضی شعرها زیباست و آدم تمام احساسات و حالش را و تمام خودش را میبیند و پیدا میکند. بعضی شعرها با آدم حرف میزنند و از زبان دل ما سخن میگویند و مانند دارویی معنوی حال دلمان را برای دقایق و ساعتی، تسکین میبخشند و آرام میکنند. شاید به خاطر همین بوده است که شاملو گفته است:
من یک بار متولد شدهام
لیکن هزاران بار مُردهام
شعر، به من یاری داد
تا عذابهای این مرگ را کمتر حس کنم
شعر، تخفیف مرگهای من است.
به دنیا آمدنمان دست خودمان نبود و شاید اگر از خودمان سوال میکردند، این دنیا را برای زندگی انتخاب نمیکردیم و راضی به این خلقت نبودیم.
خلقت من در جهان یک وصلهی ناجور بود
من که خود راضی به این خلقت نبودم زور بود؟
خلق از من در عذاب و من خود از اخلاقِ خویش
از عذابِ خلق و من، یارب چهات منظور بود؟
مگر نه این است که میگویند هرکسی را بهر کاری آفریدند و اگر آرزویی در دلت افتاد، حتما لایق رسیدن به آن آرزو هستی؟ آیا باید به دنبال هدف و خواسته و آرزوهایم بروم؟
آرزوها؟
خود را میبازند
در هماهنگی بیرحم هزاران در
بسته؟
آری، پیوسته بسته، بسته
خسته خواهی شد.
این است زندگی؟ زندگی برای کار؟ زندگی برای تفریح؟ زندگی برای تحصیل؟ زندگی برای شهرت؟ زندگی برای عشق؟ زندگی برای خانواده؟ زندگی برای دوستان؟ زندگی برای جامعه؟ زندگی برای خدا؟ زندگی برای آخرت؟ زندگی برای ثروت؟ زندگی برای قدرت؟ یا زندگی برای زندگی؟
میزی برای کار
کاری برای تخت
تختی برای خواب
خوابی برای جان
جانی برای مرگ
مرگی برای یاد
یادی برای سنگ
این بود زندگی؟
خوش به حال افرادی که از فرصتها و ظرفیتهای وجودیشان به نحو احسن استفاده میکنند و قدر لحظات و ثانیهها را به خوبی درک میکنند، چون این زندگی هرچه باشد و نباشد، به پایان میرسد و تمام میشود.
دنگ ...... دنگ .....
ساعت گیجِ زمان
در شب عمر
میزند پی در پی زنگ
دنگ ..... دنگ ......
فرصتی از کف رفت
قصهای گشت تمام.
و هنوز حرفها و سخنها ادامه دارد،
سخنی باید گفت
برویم
سخنی باید گفت
جام، بستر، یا تنهایی، یا خواب؟
برویم .......