
راستش بیشتر شبیه سهراه بود تا چهارراه. ولی خب به خاطر واجآراییاش شما بپذیرید. پنجشنبه مریوان بودم. بعد از بیجار و سنندج که سهمشان دوشنبه، سهشنبه و چهارشنبه بود. ساعت نه و بیست و هفت یا هشت دقیقه شب بود. گوشه جنوب غربی همان چندراهی چیزی شبیه به کمدی فلزی چرخدار قرار داشت. جلوی آن دو میز مستطیلی ساده کوچک کنار هم قرار داشتند. یکی به اندازه ده سانتی متر بلندتر از دیگری که یک کپسول گاز را در زیر خود جای داده بود و رویش سماوری در حال جوش و تعدادی استکان و نعلبکی تمیز، شفاف و براق بود. رنگ آن وسیلهای که اسمش را گذاشتم کمد چرخدار آبی بود. دری داشت که رو به بالا باز میشد و مانند یک سایبان در بالا قرار میگرفت. در داخل این اتاقک فلزی طبقات کوچکی تعبیه شده بود که قند، چای، قوری، استکان و نعلبکی و خرده ریزهای دیگر جایشان روی این طبقهها بود. یک طبقه هم اختصاص یافته بود به بستههای سیگار. روی میز کوتاهتر که رویهای پلاستیکی با طرح چوب داشت دو قندان بود. یکی با قند سفیدی که در همه مغازهها پیدا میشود و یکی پر از حبههای مرطوب و زرد رنگ که مرد چایفروش قند محلی میخواندش. کمی آنطرفتر هم یک شکرپاش شیشهای بود و ظرفی باز هم شیشهای با در قرمز که دلش پر بود از نباتهای شاخهایِ به ظاهر زعفرانی.
پیراهنی آستینکوتاه با نوارهای پهن افقی به رنگهای مشکی و سرخ بر تن داشت. هیکل متوسط فربهای داشت. مغازههایی که تا ده پانزده دقیقه پیش، پشت سر و اطرافش، همهمهای از تعامل فروشندهها و مشتریان به راهانداخته بودند بسته شدهبودند یا صدای پایین کشیده شدن کرکره و چفت و بست شدن درها و قفلهایشان به گوش میرسید. اینجا انگار چرخ زندگی راحتتر میچرخد.
از یکی از همین مغازهدارها که حالا سوی دیگر خیابان است و من پشت به او نشستهام و مشغول نصب یک پخش روی ماشینی متوسط است، شنیدم که مردم اینجا برای پول و مال دنیا حرص نمیزنند. "ما ده صبح میاییم تا دوازده و نیم. بعد از ظهر هم سه یا چهار ساعت کار میکنیم. نه مثل تهران که هفت میزنن بیرون و یک سره تا عصر دنبال کسب و کارشونن."اسمش کیوان بود، اضافه کرد: "البته مغازهدارهای اینجا شصت درصدشون باغ دارن. بعضیهاشون چند روز توی هفته سر زمین و باغشون هستن." میگفت ما دزد و معتاد نداریم ولی از وضعیت بد کولبرها هم گفت.
چایام دیگر وقت خوردنش رسیده بود. از یک سیستم صوتی کوچک و قابل حمل سیاوش قمیشی پخش میشد و حبیب. "نفهمیدی امید نا امیدی ..." صدای حبیب بود.
چقدر طول میکشد معمولا خوردن یک استکان چای؟ گاهی اما میتواند بیشتر طول بکشد. یا حداقل خاطره آن نوشیدن چای در ذهن طولانیتر میتواند باشد. زمان انگار گاهی چگالی بیشتری دارد. بخاری که از سماور بر میخواست با جریان سبک و مطبوع نسیم اول شب به این سو و آن سو پراکنده میشد. نور زرد رنگ چراغهای روشنایی همه جا گسترده شده بود. گاهی اتومبیلی رد میشد و هویی گذرا میکشید. همه چیز محیا بود تا این لحظات، لحظاتی که برای من آرام و مطبوع میگذشت، از باقی روز متمایز شوند.
برخوردهای کوتاهی داشتم با مردم کُرد این ناحیه در این سفر. رانندههای تاکسی، فروشندهها و مغازهدارها. فرصتی نبود که در جریان امور روزمره مردمان محلی قرار بگیرم و بدون نقاب و واسطه و تعارف در متن تعاملات روزانه قرار بگیرم. اما در همین برخوردهای کوتاه چیزی جز خوشرویی و خوشاخلاقی ندیدم از این مردم. زندگیشان طور دیگری است. آسودهاند. آسوده. با این حال که کردستان نه تنها مانند استانهای بزرگ و مرکزی موردتوجه قرار نداشته در دهههای گذشته بلکه بیمهریهایی را نیز از سرگذرانده است. زندگیشان سختی دارد. اما آرامش دارند.
