گاهی دلیل واقعی نشستن پای چارت، رسیدن به یک هدف نیست؛ فرار از یک وضعیت نامطلوب است. نگاهی خودمانی به انگیزه، دیسیپلین و انتقام‌گیری در ترید.
فکر می‌کنم یکی از سؤال‌هایی که کمتر قبل از باز کردن چارت از خودمون می‌پرسیم اینه:
«من اصلاً برای چی نشستم پای بازار؟»
نه اینکه چرا ترید می‌کنم. چرا بازارهای مالی رو انتخاب کردم. منظورم همین الان است. همین لحظه‌ای که چارت بازه و دستت روی موسه. دنبال چی هستی؟
می‌خوای به چیزی برسی، یا داری از چیزی فرار می‌کنی؟
این دوتا از بیرون شاید خیلی شبیه هم به نظر برسن. هر دو نفر ممکنه بگن: «امروز می‌خوام ترید کنم.»
اما در ذهن یکی اینه: «می‌خوام ببینم امروز می‌تونم درست طبق سیستمم عمل کنم یا نه.»
و در ذهن اون یکی: «باید ضرر دیروز رو جبران کنم.»
هر دو پای یک چارت نشستن. اما انگار وارد دو بازار متفاوت شدن.
فرض کن چند روزه نتیجه خوبی نگرفتی. حساب معاملاتی‌ات عقب افتاده و ذهنت مدام عددی که باید بهش برسی رو حساب می‌کنه. حالا بازار باز می‌شه. اگر انگیزه اصلیت رسیدن به یک وضعیت مطلوب باشه، احتمالاً می‌تونی منتظر بمونی.
ستاپ نیست؟ خب، نیست.
بازار که قرار نیست چون من امروز پای چارت نشستم، حتماً فرصت بده. اما اگر انگیزه اصلیت فرار از وضعیت فعلی باشه، «صبر کردن» ناگهان سخت می‌شه. چون مغزت دنبال خروج از یک وضعیت نامطلوبه.
باید ضرر جبران بشه. باید حساب برگرده. باید امروز یک کاری بکنی. و همین «باید» کوچک می‌تونه خیلی چیزها رو عوض کنه. ستاپی که دیروز بهش ورود نمی‌کردی، امروز می‌شه: «شاید همین باشه...»
یک حرکت کوچک بازار تبدیل می‌شه به فرصت. یک ورود ضعیف تبدیل می‌شه به «ریسک حساب‌شده». و بعد اگر استاپ بخوره، داستان می‌رسه به جایی که قبلاً درباره‌اش نوشتیم: انتقام.
«حالا باید این یکی رو جبران کنم.» و چرخه ادامه پیدا می‌کنه.
به نظرم اینجا یک سوءتفاهم مهم وجود داره. اینکه فکر کنیم انگیزه بیرونی بده و انگیزه درونی خوبه.
نه...
پول، استقلال مالی، بهتر شدن شرایط زندگی یا حتی نارضایتی از وضعیت فعلی، هیچ‌کدوم به خودی خود چیز بدی نیستن. بالاخره خیلی از ما برای پول وارد بازار شدیم. مشکل از جایی شروع می‌شه که هدف نهایی، وارد لحظه تصمیم‌گیری می‌شه. اینکه من بخوام در آینده به استقلال مالی برسم، یک هدفه. اما اینکه همین الان به خاطر نیاز به پول، یک ستاپ ناقص رو معامله کنم، چیز دیگه‌ایه.
شاید بهتره بین این دو فاصله‌ای وجود داشته باشه. من می‌تونم برای آینده‌ام هدف مالی داشته باشم، اما وقتی پای چارت نشستم، فقط یک سؤال داشته باشم: «آیا این معامله طبق چیزی که قرار بوده انجام بدم، ارزش ورود داره یا نه؟»
نه اینکه: «این معامله چقدر منو به هدف مالی‌ام نزدیک می‌کنه؟»
گاهی فکر می‌کنیم دیسیپلین یعنی اینکه به خودمون فشار بیاریم و بیشتر کار کنیم. بیشتر پای چارت بشینیم. فرصت بیشتری پیدا کنیم.
اما شاید بعضی وقت‌ها دیسیپلین دقیقاً برعکس باشه. بتونیم پای چارت بشینیم و هیچ کاری نکنیم. چون چیزی برای رسیدن نداریم که مجبور باشیم همین امروز بهش برسیم. و چیزی هم نداریم که مجبور باشیم ازش فرار کنیم. فقط یک بازار روبه‌رومونه و یک تصمیم.
شاید به همین دلیل، قبل از هر معامله بد نباشه یک سؤال خیلی ساده از خودمون بپرسیم: «من الان دنبال چی‌ام؟»
اگر جوابش چیزی شبیه این بود: «دنبال یک ستاپ معتبرم.» همه‌چیز احتمالاً سر جای خودش قرار داره.
اما اگر جواب این بود:
«باید امروز جبران کنم.»
«باید حسابم رو برگردونم.»
«باید ثابت کنم هنوز می‌تونم.»
«نباید امروز هم ضرر کنم.»
شاید بهتر باشه فعلاً دستمون رو از روی موس برداریم. چون ممکنه دیگه دنبال بازار نباشیم. دنبال نجات خودمونیم. و بازار، جای خیلی بدیه برای نجات دادن خودت.
شاید بازار فقط پول ما رو امتحان نمی‌کنه. گاهی می‌فهمه چرا اصلاً پای چارت نشسته‌ایم.
مازیار سهیلی
