
باز کردن پیچی که سر آن خراب شده یا اصطلاحاً هرز شده، یکی از مشکلات رایج هنگام تعمیر وسایل یا به صورت کلیتر انجام کارهای فنی است. وقتی شیار پیچ آسیب میبیند، پیچگوشتی دیگر نمیتواند به درستی روی آن قرار بگیرد و باز کردن پیچ دشوار میشود. خوشبختانه روشهای مختلفی برای خارج کردن پیچ خراب وجود دارد که با توجه به میزان آسیبدیدگی و ابزارهای در دسترس میتوان از آنها استفاده کرد.
قبل از بررسی روشهای باز کردن پیچ خراب، بهتر است با دلایل ایجاد این مشکل آشنا شوید. معمولاً هرز شدن سر پیچ به دلیل استفاده نادرست از ابزار یا فشار بیش از حد هنگام باز و بسته کردن اتفاق میافتد. مهمترین دلایل خراب شدن سر پیچ عبارتند از:
· استفاده از پیچگوشتی نامناسب با اندازه یا نوع شیار پیچ
· وارد کردن فشار کم هنگام باز کردن پیچ
· سفت کردن بیش از حد پیچ
· زنگزدگی و فرسودگی پیچ
· استفاده از ابزارهای بیکیفیت
انتخاب ابزار مناسب در زمان کارهای فنی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا استفاده از پیچگوشتی متناسب با اندازه پیچ میتواند از آسیب دیدن سر آن جلوگیری کند. به همین دلیل لازم است در زمان بررسی قیمت پیچ گوشتی، به اندازه، برند سازنده و کیفیت ساخت آن نیز توجه داشته باشید.
روشهای متفاوتی برای باز کردن پیچی که سرش خورده یا خراب شده وجود دارد که در ادامه این روشها را با هم بررسی میکنیم.

یکی از سادهترین روشها برای باز کردن پیچی که سر آن کمی خراب شده، استفاده از یک کش لاستیکی است. این روش زمانی کاربرد دارد که شیار پیچ هنوز تا حدی قابل مشاهده باشد و پیچگوشتی بتواند داخل آن قرار بگیرد.
· یک تکه کش لاستیکی پهن را روی سر پیچ قرار دهید.
· پیچگوشتی را روی کش و محل شیار پیچ فشار دهید.
· به آرامی پیچ را بچرخانید تا کش باعث ایجاد اصطکاک بیشتر شود.
· در صورت نیاز چند بار این کار را تکرار کنید.
این روش باعث میشود فاصله بین پیچگوشتی و شیار خرابشده کمتر شود و احتمال باز شدن پیچ افزایش پیدا کند.
گاهی اوقات سر پیچ کاملاً خراب نشده و فقط به دلیل انتخاب نادرست پیچگوشتی باز نمیشود. در این شرایط، استفاده از ابزار مناسب میتواند مشکل را حل کند.
· پیچگوشتیای انتخاب کنید که کاملاً داخل شیار پیچ قرار بگیرد.
· هنگام چرخاندن، فشار عمودی کافی به پیچ وارد کنید.
· پیچ را آرام و بدون حرکت ناگهانی باز کنید.
اگر پیچ چهارسو است، استفاده از پیچگوشتی چهارسوی بزرگتر با توجه به میزان خرابی میتواند کمککننده باشد. همچنین برای پیچهای دوسو، انتخاب تیغهای با ضخامت مناسب اهمیت زیادی دارد. البته در صورتی که قبلاً با خرید پیچ گوشتی شارژی به این ابزار دسترسی دارید، میتوانید از سریهای مناسب آن برای باز کردن پیچ با این روش استفاده کنید.
اگر سر پیچ کمی بیرون آمده باشد، استفاده از انبردست یکی از بهترین روشها برای خارج کردن آن است. در این روش دیگر نیازی به شیار روی سر پیچ ندارید و میتوانید خود بدنه پیچ را بگیرید.
· با یک انبردست محکم قسمت بیرون آمده پیچ را بگیرید.
· انبردست را محکم نگه دارید تا روی پیچ سر نخورد.
· پیچ را به آرامی در جهت باز شدن بچرخانید.
این روش بیشتر برای پیچهایی مناسب است که فضای کافی برای گرفتن با انبردست وجود دارد.
اگر سر پیچ کاملاً خراب شده باشد، میتوان یک شیار جدید روی آن ایجاد کرد. این روش نیاز به ابزارهایی مانند اره آهنبر یا فرز کوچک دارد.
· با ابزار مناسب یک شیار صاف روی سر پیچ ایجاد کنید.
· یک پیچگوشتی دوسو را داخل شیار جدید قرار دهید.
· با فشار مناسب پیچ را باز کنید.
این روش برای پیچهای فلزی کاربرد بیشتری دارد، اما هنگام انجام آن باید مراقب باشید به سطح اطراف پیچ آسیب وارد نشود.
برای پیچهایی که به شدت آسیب دیدهاند، استفاده از مته مخصوص خارج کننده پیچ یکی از روشهای حرفهای محسوب میشود. این ابزارها به گونهای طراحی شدهاند که داخل پیچ گیر میکنند و با چرخش، پیچ را خارج میکنند. این روش بیشتر در زمانی کاربرد دارد که با شرایط زیر مواجه هستید.
· پیچ کاملاً هرز شده است.
· سر پیچ شکسته است.
· روشهای سادهتر جواب ندادهاند.
· پیچ در قطعات فلزی قرار دارد.
هنگام استفاده از مته باید دقت زیادی داشته باشید تا به محل قرارگیری پیچ یا قطعه اصلی آسیب وارد نشود. همچنین اگر دریل در اختیار ندارید لازم است که قیمت دریل برقی یا شارژی را بررسی کرده و مدل مناسب را انتخاب و خریداری کنید.
گاهی مشکل اصلی خراب بودن سر پیچ نیست، بلکه زنگزدگی یا گیر کردن بیش از حد پیچ باعث باز نشدن آن میشود. در این شرایط استفاده از حرارت میتواند اتصال بین پیچ و قطعه را کمی ضعیف کند.
· با ابزار مناسب مقدار کمی حرارت به محل پیچ وارد کنید.
· با ابزار مناسب مقدار کمی حرارت به محل پیچ وارد کنید.
· دوباره با پیچگوشتی یا ابزار مناسب آن را باز کنید.
البته این روش برای همه پیچها و وسایلی که پیچ به آنها متصل است مناسب نیست و نباید روی قطعات پلاستیکی یا حساس به گرما استفاده شود.
اگر پیچ به دلیل زنگزدگی یا گیر کردن باز نمیشود، استفاده از اسپری روان کننده میتواند کمک زیادی کند. این مواد باعث کاهش اصطکاک بین پیچ و محل اتصال میشوند.
· مقدار کمی اسپری روی محل اتصال پیچ بزنید.
· چند دقیقه صبر کنید تا ماده به داخل رزوهها نفوذ کند.
· دوباره تلاش کنید پیچ را باز کنید.
این روش مخصوصاً برای پیچهای قدیمی، پیچهای خودرو و قطعات فلزی کاربرد زیادی دارد.

برای جلوگیری از آسیب بیشتر هنگام خارج کردن پیچ، بهتر است چند نکته را رعایت کنید. این نکات عبارتند از:
· هنگام باز کردن پیچ عجله نکنید.
· همیشه از ابزار مناسب استفاده کنید.
· فشار مستقیم به پیچ وارد کنید تا پیچگوشتی از شیار پیچ خارج نشود.
· اگر پیچ بسیار آسیب دیده است، از زور زیاد استفاده نکنید.
· قبل از شروع کار میزان خرابی پیچ را بررسی کنید.
همچنین بهتر است برای کارهای دقیق از ابزارهای باکیفیت استفاده کنید؛ زیرا پیچگوشتیهای نامناسب یکی از اصلیترین دلایل خراب شدن سر پیچها هستند.