سمعک وسیلهای است که برای بهبود شنوایی و افزایش کیفیت زندگی طراحی شده است؛ اما گاهی استفاده از آن با مشکلاتی مانند احساس فشار داخل گوش، درد، خارش یا حتی التهاب همراه میشود. این وضعیت بهخصوص در افرادی که بهتازگی استفاده از سمعک را شروع کردهاند یا برای مدت طولانی از آن استفاده میکنند، میتواند آزاردهنده باشد. اگر قصد خرید سمعک دارید یا مدتی است از این دستگاه استفاده میکنید، آشنایی با دلایل ایجاد درد و فشار گوش اهمیت زیادی دارد. نکته مهم این است که درد گوش هنگام استفاده از سمعک را نباید همیشه به عادت نکردن گوش نسبت داد. گاهی اندازه نامناسب قالب، نحوه نادرست قرارگیری دستگاه یا مشکلاتی مانند تجمع جرم گوش باعث ایجاد ناراحتی میشوند. شناخت علت این مشکل و انتخاب راهکار مناسب کمک میکند بدون آسیب به گوش، دوباره از مزایای سمعک بهرهمند شوید.

وقتی برای اولین بار از سمعک استفاده میکنید، ممکن است حضور یک وسیله جدید در مجرای گوش کمی غیرمعمول به نظر برسد. بعضی افراد در روزهای ابتدایی احساس میکنند گوششان پر شده یا جسمی داخل آن قرار دارد. این احساس خفیف ممکن است با گذشت زمان کمتر شود؛ زیرا فرد به نحوه قرارگیری دستگاه و شنیدن صداهای تقویتشده عادت میکند.
بااینحال، بین احساس حضور سمعک در گوش و درد واقعی تفاوت وجود دارد. فشار شدید، تیرکشیدن، سوزش یا درد مداومی که هنگام استفاده از دستگاه ایجاد میشود، طبیعی نیست و نباید آن را بخشی از روند عادت کردن به سمعک دانست.
برخی نشانههایی که به بررسی بیشتر نیاز دارند عبارتاند از:
درد هنگام وارد کردن یا خارج کردن سمعک
احساس فشار مداوم در یک نقطه از مجرای گوش
قرمزی، التهاب یا ایجاد زخم در محل تماس دستگاه با پوست
خارش و سوزش پس از چند ساعت استفاده
احساس گرفتگی گوش که با خارج کردن دستگاه برطرف نمیشود
در صورت مشاهده این علائم بهتر است علت ناراحتی بررسی شود تا از تشدید التهاب یا آسیب پوستی جلوگیری کنید.
درد گوش هنگام استفاده از سمعک میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. برای رفع این مشکل، ابتدا باید علت ناراحتی مشخص شود.

۱. نامناسب بودن اندازه قالب یا سری سمعک
قالب بزرگ ممکن است به دیواره مجرای گوش فشار وارد کند و باعث درد و قرمزی شود. در مقابل، سری کوچک نیز ممکن است بهخوبی در گوش قرار نگیرد و با حرکت دستگاه، پوست را تحریک کند.
۲. قرار دادن اشتباه سمعک داخل گوش
وارد کردن سمعک با زاویه نامناسب یا فشار بیش از حد میتواند به مجرای گوش آسیب بزند. بهتر است نحوه صحیح قرار دادن و خارج کردن دستگاه را از متخصص شنوایی یاد بگیرید.
۳. تجمع جرم گوش و رطوبت
تجمع جرم میتواند باعث احساس گرفتگی و فشار هنگام استفاده از سمعک شود. همچنین رطوبت و آلودگی روی قالب یا سری دستگاه ممکن است پوست گوش را تحریک کند.
۴. حساسیت پوستی به جنس قالب سمعک
برخی افراد به مواد سازنده قالب یا سری سمعک حساسیت دارند. این مشکل معمولاً با علائمی مانند خارش، قرمزی، سوزش و التهاب همراه است و نیاز به بررسی تخصصی دارد.
۵. عفونت یا التهاب مجرای گوش
گاهی درد ناشی از عفونت یا التهاب گوش است و ارتباط مستقیمی با اندازه سمعک ندارد. وجود ترشح، تورم یا درد هنگام لمس گوش از نشانههایی است که بررسی توسط پزشک گوش و حلق و بینی را ضروری میکند.
اگر هنگام استفاده از سمعک احساس درد یا فشار دارید، بهتر است بهجای تحمل ناراحتی یا تغییر خودسرانه دستگاه، چند اقدام ساده و ایمن انجام دهید:
استفاده از سمعک را موقتاً متوقف کنید: اگر دستگاه باعث درد، التهاب یا ایجاد زخم شده است، آن را از گوش خارج کنید و تا زمان بررسی مشکل، از قرار دادن مجدد آن در گوش آسیبدیده خودداری کنید.
وضعیت ظاهری گوش را بررسی کنید: در صورت امکان، بخش بیرونی گوش را از نظر قرمزی، تورم یا تحریک پوستی بررسی کنید. از وارد کردن انگشت یا وسایل دیگر به داخل مجرای گوش خودداری کنید.
قالب و سری دستگاه را بررسی کنید: مطمئن شوید سری سمعک آسیب ندیده، ترک نخورده یا تغییر شکل نداده است. اگر قطعهای شکسته یا جدا شده، برای بررسی آن به متخصص مراجعه کنید.
از تمیز کردن غیراصولی گوش خودداری کنید: استفاده از گوشپاککن، وسایل نوکتیز یا روشهای خانگی برای خارج کردن جرم گوش ممکن است وضعیت را بدتر کند.
برای تنظیم مجدد دستگاه وقت بگیرید: اگر مشکل ناشی از اندازه نامناسب قالب یا نحوه قرارگیری سمعک باشد، متخصص شنوایی میتواند تغییرات لازم را انجام دهد.
نکته مهم این است که برای رفع درد، خودتان قالب سمعک را نبرید، تراش ندهید یا با مواد مختلف تغییر ندهید. حتی تغییرات کوچک در شکل قالب میتوانند باعث اختلال در قرارگیری دستگاه و عملکرد آن شوند.
اگر ناراحتی گوش با خارج کردن سمعک برطرف نشود یا همراه با علائم دیگری باشد، بهتر است بررسی پزشکی را به تعویق نیندازید.
در شرایط زیر مراجعه به پزشک گوش و حلق و بینی ضروری است:
درد شدید یا مداوم که با توقف استفاده از سمعک بهبود پیدا نمیکند.
خروج مایع، چرک یا خون از مجرای گوش.
تورم، قرمزی شدید یا التهاب قابلتوجه.
تب یا احساس ناخوشی همراه با گوشدرد.
سرگیجه شدید یا اختلال در تعادل.
کاهش ناگهانی شنوایی یا تغییر محسوس در قدرت شنوایی.
بهخصوص کاهش ناگهانی شنوایی نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. همچنین اگر عفونت مجرای گوش تشخیص داده شود، ممکن است لازم باشد تا زمان بهبود التهاب از قرار دادن سمعک در گوش خودداری کنید. تشخیص این موضوع باید با نظر پزشک انجام شود.
اگر علت ناراحتی به نحوه قرارگیری یا اندازه دستگاه مربوط باشد، متخصص شنوایی میتواند با بررسی گوش و سمعک، راهکار مناسب را پیشنهاد دهد.
یکی از اقدامات رایج، بررسی اندازه سری یا قالب است. ممکن است با جایگزین کردن سری با اندازه مناسبتر، فشار واردشده به مجرای گوش کاهش پیدا کند. در سمعکهای دارای قالب اختصاصی نیز گاهی لازم است قالب اصلاح شود یا با قالبگیری مجدد، نمونهای متناسب با شکل گوش ساخته شود.
در صورت وجود حساسیت به مواد قالب، متخصص میتواند درباره استفاده از مواد جایگزین مناسب مشاوره دهد. همچنین اگر مشکل به صدای خروجی دستگاه مربوط باشد، تنظیم شدت و ویژگیهای صوتی سمعک میتواند به کاهش ناراحتی کمک کند.
در این فرایند، بهتر است زمان شروع درد، مدت استفاده از دستگاه و نقطهای از گوش که بیشتر تحت فشار قرار میگیرد را به متخصص توضیح دهید. این اطلاعات به تشخیص دقیقتر مشکل کمک میکنند.
درد و فشار گوش هنگام استفاده از سمعک مشکلی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت یا صرفاً به عادت نکردن گوش نسبت داد. اندازه نامناسب قالب، قرارگیری اشتباه دستگاه، تجمع جرم گوش و التهاب از جمله دلایل احتمالی این ناراحتی هستند. با بررسی تخصصی، اصلاح قالب و تنظیم صحیح دستگاه میتوان بسیاری از مشکلات مربوط به راحتی استفاده را برطرف کرد. انتخاب آگاهانه سمعک و دریافت خدمات تخصصی پس از خرید نیز نقش مهمی در جلوگیری از تکرار این مشکلات دارد.