آخرین باری که به یک مستمند کمک کردید چه زمانی بود؟ منظور از این کمک، واریز وجوه نقد به حساب یک خیریه نیست. بلکه منظور یک کمک مستقیم به یک مستمند است. اعم از غذا، لباس، پول یا هرچیز دیگر.
فارغ از اینکه در شرایط سختی زندگی میکنیم و در تحریم و تلاطمهای اقتصادی و اجتماعی و زیست محیطی به سر میبریم، اما ماجرای فقر در مورد بسیاری از این افراد، فقط وابسته به این بحرانها نیست. حتی اگر اوضاع سامان بگیرد و ما به شرایطی نظیر شرایط ابتدای دهه هشتاد برگردیم، این فقیری که به او کمک کردید به احتمال زیاد، بازهم، همان فقیر خواهد بود.
دلیل این مسئله را باید در طرز فکر آن فرد جستجو کرد. طرز فکری که خود را در عناوینی چون نتوانستن، نمیشود، فایده ندارد، دیگران حق من را خورده اند و ... محصور کرده و از تامین بسیاری از نیازهای خود عاجز مانده است.

این افراد مستمند گرچه به تمام آنچه شما برایشان تامین کرده اید نیاز مبرم دارند و نباید از آن غافل شد، اما یک نیاز اساسی دیگر داند و آن تغییر در نگرشها و طرزفکر است. این شیوه تفکر آنهاست که شرایطشان را به اینجا رسانده و این تغییر در طرز فکر آنهاست که میتواند شرایطشان را بهبود بخشد.
اگر آنها به مسائل و مشکلات نگاهی عمیق داشته باشند و به جد، دنبال حل مسئله باشند و برای حل مسائل و معضلات و بحرانها، ارتقا توانمندی های خود را در دستور کار قرار دهند، دیگر فقیر نخواهد بود.
حالا حاضرید در کنار تمام کمکهایی که به او کرده اید، در راستای تغییر طرز فکر او نیز گامی بردارید؟
البته شاید من و شما هم اینجا دچار خطا بشویم و بگوییم: نمیشود طرز فکر آن فقیر را تغییر داد! که همین نشان میدهد ما نیز در حیطه ای، مستمند طرز فکر صحیح هستیم و باید آن را اصلاح کنیم.
یک طرز فکر سازنده، استقبال کننده از چالشها و پر تلاش، میتواند نوع نگرشها و ارزشها و باورهای فرد دیگر را تحت تاثیر قرار دهد و از او فردی بسازد که به خودش و محیط پیرامونش نگاهی مسئولانه و پرتلاش دارد.
برای اینکه چنین نگرشی را در وی نهادینه کنیم، ابتدا باید از خود شروع کنیم و بدانیم، کار سخت امروز ما کمک به مستمندان است اما کار ضروری تر و سخت تر، کمک به تغییر در نوع افکار آنهاست.باید آنها را به سمت تلاش گری، آموزش، رشد و توسعه فردی سوق داد و البته در این راه باید از مشاورین روانشناسی و منتورهای خوب (و نه شعاری) بهره برد.
در نظر گرفتن مشوق برای آن مستمند ضروری است. او به سختی میتواند از لاک خود بیرون بیاید و خود را تغییر دهد بنابراین شما به بازوانی قوی در این راه نیاز دارید و این بازوان جز با ارتقا نوع تفکر خودمان، قوی نمیشود.
باور کنیم همه ما در کنار هم و با نگاهی مسئولانه میتوانیم دست مستمندان را بگیریم و ضمن برآورده کردن نیازهای اولیه آنها، به ایشان کمک کنیم که خود را بیابند و بیاموزند و از آموخته های خود کسب درآمد کنند.
آری! این مهم از ما شروع میشود؛ از طرز فکر ما.
بنابراین هرگاه دستی را گرفتیم 5 گام اساسی دیگر برداریم:
1- با او ارتباط سازنده تر و دوستانه تری برقرار کنیم.
2- با تامین هزینه ها، او را به سمت مشاوره برای خود باوری، عزت نفس و شناسایی توانمندی ها سوق بدهیم.
3- طرز فکر مبتنی بر «شدن» «تلاش کردن» و مانند آن را ابتدا در خود نهادینه کنیم.
4- او را در اجرای برنامه ریزی های انجام شده یاری کنیم.
5- تا مدتی به شکلی مسئولانه او را همراهی کنیم. پس از مدتی اجازه بدهیم خودش حرکت کند و نهایتا او را رها کنیم و مستمند دیگری را برای کمک کردن، پیدا کنیم.