
چندسال پیش یکی از دوستانم از یک رابطه عمیق عاطفی بهناگهان بیرون آمد. دختر باهوش و زیبایی بود با روحی شفاف. برای زندگی در این جامعه زیادی کامل بود. از آنهایی که تفاوت با محیط اطراف، ازشان آدمی تنها و غریبه ساخته. شرایط بحرانی را میگذراند و حالش بد بود. یادم است یک روز در میان هقهقهایش گفت: گریه ام از جدایی یا فشاری که باید تحمل کنم نیست، گریهام از این است که میترسم این جدایی از من آدم بدی بسازد. جملهی عجیبی بود. گفت که میترسد تحت تاثیر این فشار، در رابطههای بعدی دیگر خود واقعیاش نباشد. میترسید در رابطههای بعدی به موجود منفعت طلبی تبدیل شود، موجودي که رابطه را نه با احساس بلکه با هوش و منفعتش پیش ببرد. میترسید به کسی تبدیل شود که در رابطه به هر قیمتی بخواهد برنده باشد.
جملهاش با من ماند، ما آدمها به اشتباه فکر میکنیم مهمترین چیز عبور از بحران است، اما چگونه عبور کردن از بحران مهمتر است. وقتی در شرایط سختیم یادمان میرود همیشگی نیست. یادمان میرود که به هرحال عبور میکنیم، اما که میداند پس از عبور به چه موجودی تبدیل شدهایم؟
این روزها حس مشابهی دارم. در این روزهای تاریک، تاریک ترین روزهای ایرانمان؛ همه دغدغهام این است فشارها از من چه میسازد، از ما چه میسازد؟ این روزها ادامه زندگی بیش از هر زمانی برایم سخت شده و تمام دغدغه ام این است که زندگی کنم. میخواهم زندگی کنم بیآنکه روحم را بفروشم.
همیشه به ما گفته اند حیات روح مهم تر از حیات جسم است. اما همانهایی که چنین گفتهاند، یک عمر تنفروشی را تقبیح کردهاند بیآنکه با روحفروشی کاری داشتهباشند.
از من نخواهید تعریف دقیقی از روحفروشی ارائه دهم. من تعریفش را نمیدانم فقط هر وقت در معرض انجامش باشم میشناسمش. در واقع قسمتی از وجودم میشناستش.
به گمانم فروشروح در موقعیتهای مختلف، متفاوت است. به گمانم حتی فروشروح هر آدمی با دیگری متفاوت است.
آدمها فقط در مورد خودشان میدانند چهچیز مصداق فروش روحشان است، دست کم تا مدتی میدانند، بعد تکهای از روحشان را از دست میدهند انگار که هیچگاه آن را نداشته اند. و جوری عادت میکنند انگار که همیشه همانطور بودهاند.
دوست من تبدیل شد به آنکسی که میترسید. در رابطههایش همانقدر منفعت طلب شد. یکی دوباری سعی کردم به او بگویم. نگذاشت. گفت درستش همین است. باید در رابطه اینطور بود.
میدانم، مسئلهی من نیست؛ مسئلهی ما است. مسئلهی چند نسل است، یک فرهنگ. نمیدانم کارنامه ما بعد از عبور از این شرایط چه خواهد بود. احتمالا هرکدام تکههایی از روحمان را فروختهایم. بعضی کمتر بعضی بیشتر و بعد یادمان میرود زمانی اینطور نبودیم. اما من میخواهم آن روح دست نخورده باقی بمانم، به قیمت تنهایی، به غیبت غریبی...