
این روزها ما در ایران بیشتر از هر وقت دیگری، درگیر معیشت هستیم. درگیر زنده ماندن و تأمین نیازهای اولیه، این روزها در ایران در سطح یک و دو هرم مازلو گیر کرده ایم و بالا نمیرویم که نمیرویم.
فهرست آرزوهایی که به آنها نرسیدیم و فهرست نیازهای روتین جلوی چشممان رژه میرود و زمینی که روی آن میدویم از زیر پایمان میلغزد. با هر سرعتی بدویم عقب میرویم، جای جلو رفتن.
این دویدنها، رابطهی ما با پول را دارد بهم میریزد.
درست خواندید، رابطه با پول! همهی آدمها با پول رابطهای دارند. رابطه با پول جزئی از زندگی ماست. اما رابطهی همهی ما شبیه هم نیست. شکلی که به پول نگاه میکنیم و پول را خرج میکنیم، این که خسیسیم یا ولخرج یا متعادل، نشأت گرفته از رابطهما با پول است که مانند تمام روابط، اشکال متفاوت دارد.
جامعهی سرمایه داری پول را از وسیله به هدف تبدیل کرده است. اما این همهی ماجرا نیست.
فشار این روزها، رابطهی آدمها با پول را غیرعادی کرده است. این غیر عادی شدن را میتوانید در اطرافیانتان ببینید.
تلختر از جانهایی که بیپولی میگیرد و تلختر از آرزوهایی که بیپولی میکشد، آدمی است که این فشارها از ما میسازد.
این روزها تمام میشود. آشفتگی اقتصادی پایدار نیست اما رابطهی ما با پول پایدار است. رابطهی که با پول داریم، تکهای از شخصیت ما میشود و تا سالها با ما میماند؛ شاید تا آخر عمرمان و حتی رابطهی نسل بعدمان با پول را شکل میدهد.
پول در هیچ شرایطی استحقاق این را ندارد که به تمام حوزههای زندگی ما نفوذ کند. پول استحقاق ندارد که همهچیز آدم شود: هدف ، آرزو ، خویشاوند، منشأ تصمیمات و مبدأ اخلاق .
این روزها میگذرد، اما آدمی که اینروزها از ما ساخته، به جا میماند.