ویرگول
ورودثبت نام
مسعود نظری منش
مسعود نظری منشکارآفرین - فاندر استارت آپ دیجی رفاهی (پلتفرم مدیریت خدمات رفاهی کارکنان)
مسعود نظری منش
مسعود نظری منش
خواندن ۷ دقیقه·۲ ماه پیش

عمو زنجیر باف

دیوونه کیه؟ عاقل کیه؟ جونور کامل کیه؟

پیام این ترانه، همون پاسخی هست که شاعر در نتیجه پرسیدن این سوال ها دریافت می کنه!

طلوع آگاهی و رسیدن به روشن شدگی، در نتیجه عبور از شک و شکستن تابوی سوال های به ظاهر کفر آلود ...

در تمام داستان های قرآن این روایت نقل شده که افراد عامی جامعه به پیامبران (یعنی افرادی که خدا برای هدایت و نجاتشون انتخاب کرده بود و به بیداری رسانده بود) لقب مجنون (دیوانه) رو نسبت می دادند! چون خودشون و ذهنیت رایج بین خودشون رو درست فرض می کردند و اون کسی که حرف های تازه ای برای گفتن داشت رو کم عقل یا دیوانه تصور می کردند.

جالبه که شاعر این ترانه (حسین پناهی) هم اونقدر شخصیت متمایز و ساده لوحی داشت که در بیشتر فیلم ها نقش یک آدم سفیه و کم عقل رو بهش می دادند. درحالیکه این ترانه نشانه واضحی از سطح بالای آگاهی و روح لطیفی و عارفانه ای هست که ایشان ازش برخوردار بوده ..‌

https://www.aparat.com/v/j94k2l3

واسطه نیار به عزتت خمارم
حوصله ی هیچ کسی رو ندارم …
کفر نمیگم سوال دارم! یک تریلی محال دارم!

خدایا، دیگه می خوام سوال هام رو ، خودت جواب بدی! بی واسطه !

نقل و قول ها و احادیث پیامبرانت هم دیگه به کارم نمیاد ...

خُمار شنیدن صدا یا نشونه ای از طرف خودت هستم ...

کافر نشدم! بلکه سوال های جدی زیادی دارم که خودت باید پاسخشون رو بدی!

یک تریلی پر از اعتقادات محال که از بچگی توی سرم فرو کرده بودند و حالا میخوام از خودت بپرسم (مثل همین فکر که حرف زدن با خود خدا برای انسان های معمولی محاله!)

تازه داره حالیم میشه چی کارم
می چرخم و می چرخونم سیاره ام …

تازه چشمم باز شده به اینکه رسالتم در زندگی چی بوده و چرا اینجا به دنیا اومدم؟

هم دلیل حضور خودم در زندگیِ دیگران رو فهمیدم،و هم اینکه چرا دیگران راهشون به زندگی من باز شد!

تازه دیدم حرفِ حسابت منم، طلای نابت منم،

"حرف حساب" یعنی کلمه درست و به جا!

پس وقتی خداوند انسان رو بعنوان اشرف مخلوقات به فرشتگان معرفی کرد (در حالیکه اونها پیش بینی می کردند که این انسان دست به جرم و جنایت زیادی میزنه) حرفش بی جا و غلط نبوده!

ذکر "سبحان اللّه" یعنی خداوند از هر خطایی مبراست!

تازه متوجه شدم که تو بی دلیل منو نیافریدی! بلکه طلای نابی در وجود من ذخیره کردی که تازه باید کشف بشه!

مَنْ‏ عَرَفَ‏ نَفْسَهُ‏ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ : هرکس موفق به شناخت و کشف ویژگی های فطری خود برسد، می تواند به شناخت آن وجه از پروردگار که درون وجودش به امانت قرار داده شده (طلای وجود) برسد.

تازه دیدم که دل دارم بستمش
راه دیدم نرفته بود رفتمش …

جوونه‌ی نشکفته رو ، رستمش

لغت فؤاد در قرآن (به معنای قلب) به همراه سَمع و بَصَر (قدرت شنوایی و بینایی) به عنوان مهمترین نعمتهای خداوند به انسان برای شناخت و درک جهان هستی شمرده شده اند. از سوی دیگر تاکید قریب به اتفاق عرفای بزرگ ایرانی مبنی بر اینکه قلب مرکز دریافت شهود و هدایت الهی است، اهمیت شناخت این عضو و محافظت از آن در برابر آشوب های فکری و ذهنی را به ما نشان می دهد.

نقطه ی عطفِ زندگی انسانی که در حال سلوک در مسیر خودشناسی است، باز شدن چاکرای قلب و آغاز شنیدن ندای روحِ خود از درون وجودش است. صدایی که با گوشِ سر قابل شنیدن نیست. صدایی که آنقدر لطیف، آرام بخش، مثبت، امیدوار کننده و مهربانانه به نظر می رسد که کم کم جای نجواهای اظراب آور و تلخِ ذهن را پر کرده و فرد را به راه های جدید و مسیر های پانخورده زندگی (سفر قهرمانی) دعوت می کند.

از این مرحله به بعد، آدم تازه متوجه اهمیت محافظت از قلب (=تقوا) از طریق کنترل عواطف و احساساتی که قدرت تحریک قلب را دارند (مثل خشم، کینه، نفرت و ...) می شود. {به قول شاعر: تازه دیدم که دل دارم بستمش!}

و انگار با آغاز محافظت از قلب، دانه نورانی که از اول خلق در نهاد وجود ما مخفی مانده بود مثل یک جوانه شروع به رشد کردن می کند {جوونه‌ی نشکفته رو ، رستمش ...}

جواب زنده بودنم مرگ نبود، مُردن من مُردن یک برگ نبود!

با شنیدن چنین ندای درونی، انسان تازه متوجه میشه که در مقایسه با مسیر شهودی که مبتنی بر راهگشایی و کارگشایی خداونده، تمام دوران قبل از اون که صرفا بر اساس دانسته ها و ذهنیت های خودش اقدام می کرده، مثل تفاوت شب و روز می مونه! مثل تفاوت زندگی با مُردگی!

انگار تازه درک میکنه که هدف نهفته در زندگی یک انسان، بسیار فراتر از چرخه نباتی گیاهان یا سایر جانوران هست!

اون همه افسانه و افسون ولش! این دل پر خون ولش!
دلهره ی گم کردن گدار مارون ولش! تماشای پرنده ها بالای کارون ولش!
خیابونا، سوت زدنا، شِپ شِپ بارون ولش …

حالا متوجه میشه که تا قبل از این بیداری و آگاهی، چه موضوعات بی اهمیتی زندگیش رو پر کرده بودند! انگار همه مشغله های روز مره ای که بهشون عادت کرده بود در چشمش رنگ می بازند و بی اهمیت میشن!

وَمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ ۚ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ ۚ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ (سوره عنکبوت 69) : و این زندگی دنیا جز سرگرمی و بازی نیست و بی تردید سرای آخرت، همان زندگی [واقعی و ابدی] است؛ اگر اینان معرفت و دانش داشتند

دیوونه کیه؟ عاقل کیه؟ جونور کامل کیه؟

گفتی بیا زندگی خیلی زیباست؛
دویدم !
چشم فرستادی برام تا ببینم؛
که دیدم !
پرسیدم این آتش بازی تو آسمون معناش چیه؟
کنار این جوب روون معناش چیه؟
این همه راز، این همه رمز
این همه سر و اسرار معماست؟

از نگاه عطار مراحل سلوک با پرسیدن سوال (طلب) آغاز میشه و شخص سالک با دریافت تدریجی، هدفمند و پلکانی الهامات و آگاهی هایی که مورد شک یا سوالش بوده به تدریج آگاه تر، علاقه مند تر و حتی عاشق مسیر خودشناسی و خداشناسی میشه، ولی در همین حین نه تنها سیراب نمیشه، بلکه با دریافت هر جرعه از آگاهی مدام تشنه تر میشه! تا جاییکه از عظمت مفاهیم دچار حیرت و سرگردانی میشه ...

آوردی حیرونم کنی که چی بشه نه والله مات و پریشونم کنی که چی بشه نه بالله
پریشونت نبودم من حیرونت نبودم …

ذهن انسانِ خام و ناپخته، اینطور برآورد می کنه که بعد از پیدا کردن پاسخ تعدادی از پرسش هاش و کمی تسلط درباره ریشه علمی برخی از پدیده ها (مثلا کیهان شناسی و نجوم و کوانتوم) میتونه به آرامش برسه و اصطلاحا مُشت خدا رو باز کنه و از کار خدا سر در بیاره! درحالیکه خداوند بارها در قرآن فرموده: سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ یعنی خداوند از هرآنچه که بتوانید توصیفش کنید مبراست و بالاتر است.

و چه زیبا حضرت عطار به این حقیقت اشاره کرده که اگر کسی با توفیق الهی به این مرحله از رشد و بیداری برسه، نه تنها مغرور و بی نیاز از علم نمیشه، بلکه به حیرت و سرگردانی می رسه تا جاییکه شاید برای سالک دوران جنون از بی خود شدگی رو به همراه بیاره:

بعد ازین وادی حیرت آیدت / کار دایم درد و حسرت آیدت

مرد حیران چون رسد این جایگاه / در تحیر مانده و گم کرده راه

تازه داشتم می فهمیدم که فهم من چقدر کمه!

اتم تو دنیای خودش حریف صد تا رستمه
گفتی ببند چشماتو وقت رفتنه! انجیر می خواد دنیا بیاد آهن و فسفرش کمه ...

یکی از حیرت انگیز ترین علومی که می تونه انسان رو به درک عظمت هستی نزدیک کنه، علم فیزیک کوانتوم (دنیای کوچکتر از اتم که به بررسی ذرات الکترون، پروتون، نوترون و ...) می پردازه. در اینجا شاعر به زیبایی به قدرت عظیم انرژی حاصل از شکافتن یک ذره از اتم اشاره می کنه تا توجه شنونده رو به حیرتش از عظمت خود خدا جلب کنه ...

ولی انگار رسیدن به همین سطح از آگاهی، نقطه پایان این مرحله از عمرش بوده و پیام يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ «27» ارْجِعِي إِلى‌ رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً رو می شنوه ...

عمو زنجیرباف زنجیرتو بنازم، چشم من و انجیرتو بنازم

واژه "عمو زنجیر باف" رو میشه استعاره ای بسیار زیبا برای اسم "مسبب الاسباب" تعبیر کرد، که شاعر (حسین پناهی) بعد از رشد اگاهی و مشاهده حقیقت این اسم در چرخه هستی و درک این اسم، به کار برده و پروردگار خودش رو با این نام صدا کرده .

از مسبب می شود هر خیر و شر
نیست اسباب و وسائط را اثر
بادو خاک و آب و آتش بنده اند
با من و تو مرده با حق زنده اند (مولانا)

"تقدیم به روح بزرگ حسین پناهی و آرزوی علوّ درجات برای ایشان"


  • سایر یاداشت های من درباره ترانه های محسن چاوشی که احساس کردم جای تعمق دارند رو می تونید از لینک های زیر مطالعه پیدا کنید: {خودم هنوز بعضی هاشون رو دوباره مرور میکنم}

مریض تخت آخری، ببُر به نام خداوندت، ذره بین ، جهان فاسد مردم ، مسافت بارانی، قمار باز، قشنگ من، قهوه قجری

زندگیعرفانخودشناسیسلوکبیداری
۲
۰
مسعود نظری منش
مسعود نظری منش
کارآفرین - فاندر استارت آپ دیجی رفاهی (پلتفرم مدیریت خدمات رفاهی کارکنان)
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید