شخصیت

شخصیت چیست و ویژگی های آن به چه صورت است؟

ابتدا به تعریف شخصیت در قالب کلی می‌پردازم.

شخصیت: مجموعه ای از رفتار و شیوه های تفکر شخصی در زندگی روزمره که با ویژگی بی همتا بودن ،ثبات در پایداری و قابلیت پیش بینی مشخص میشود. گوردن آلپورت این گونه به تعریف و تشریح شخصیت می پردازد: شخصیت سازمان بندی پویایی در درون فرد است و شامل آن دسته از نظام های روانی— فیزیکی که رفتار و تفکر او را تعیین می‌کند برپایه این تعریف به بسط این موضوع می پردازیم:

. بی همتا و تفاوت :شخصیت یک فرد بی‌همتاست و در عین بعضی مشابهت ها هیچ دو شخصیت یکسان و همسان وجود ندارد.

. ثبات داشتن( پایداری): اگرچه افراد در شرایط و محیط های گوناگون در ظاهر رفتار متضاد و مختلفی دارند ولی در طول زمان مثلاً چندین دهه رفتار و واکنش و همچنین شیوه تفکر آنها دارای یک در ثبات نسبی دائمی است.

. قابلیت پیش بینی: با توجه کردن و مطالعه رفتار و نوع تفکر اشخاص می توان سبک رفتاری و تفکر این افراد را با احتمال زیاد پیش‌بینی کرد قابلیت پیش بینی رفتار با ثبات در رفتار رابطه متقابل دارد.

شخصیت می تواند سازگار و ناسازگار باشد. ناسازگار زمانی مطرح می شود که افراد قادر نباشند تفکر و رفتار خود را با محیط و تغییرات آن تطبیق دهند .سازگاری یا عدم سازگاری ارتباط نزدیکی با انعطاف پذیری دارد. یک شخصیت سالم با وجود ثبات و پایداری به میزانی از انعطاف‌پذیری بهره می برد اما افراد ناسازگار در برخورد با موقعیت هایی که واکنش به آنها مستلزم تغییرات و تصمیمات جدید است ،تفکر و رفتار انعطاف پذیری از خود بروز می دهند

عوامل به وجود آورنده شخصیت: شخصیت ساخته وراثت و محیط است.انسان با ویژگی های ژنتیکی خاصی به دنیا می آید و از آن پس سر و کار او با محیط اطراف خود خواهد بود .محیط نقش مهمی در شکل دهی شخصیت دارد .آنچه در دنیای امروز تاکید بیشتری بر روی آن می گردد این است که تاثیر پذیری انسانها از محیط بسیار قوی تر از تاثیر ژنتیکی است.

جورجیوف تحقیقاتی در زمینه آشنایی ابعاد شخصیت انسان و ارائه راه حل برای رشد و خودآگاهی بیشتر انسان‌ها انجام داده است، بر این اساس انسان‌ها را به نه تیپ شخصیتی تقسیم کرده که هر کدام دارای نقاط قوت و ضعف خاص خویش می باشد:

1— تیپ کمال گرا :ملاک‌های خیلی خیلی بالایی را برای موفقیت در نظر می‌گیرد و در صورتی که با اهداف بلند پروازان نرسند خودشان را شکست خورده می دانند.

2— تیپ مهرطلب یا کمک کننده :که به دو گونه است گونه اول: این اشخاص دائم به فکر دیگرانند خویش را به آب و آتش می‌زنند تا به سایرین کمک کند ،این گونه افراد احتیاج به محبت توجه دارند و قادر به نه گفتن نیستند زیرا از طرد شدن ترس دارند افرادی وابسته و متکی به دیگران اند و همواره به دنبال تایید و تحسین دیگران اند.

گونه دوم :اشخاص همدل، صادق و بسیار با محبت هستند به علاوه آنها بسیار خودمانی برخورد می‌کنند و سخاوتمند و فداکار هستند. این اشخاص بسیار خوش قلب بوده و به طرف سایرین جذب می‌شوند ولی احتمال دارد به سمت انجام های کارهایی برای افراد دیگر بروند که آنها محتاج به آن شوند این افراد خودخواه نبوده و بشر دوست هستند.

3— تیپ پیشرفت گرا و موفقیت جو: این افراد پر کار و رقابت جو هستند. آنچه برای این گروه اهمیت بسزایی دارد موفقیت شان است و برای پیشرفت سخت کار می کنند و دست به هر اقدامی می‌زند و جویای نام و مقام هستند.

4—تیپ رمانتیک محزون یا هنرمند :این اشخاص خواستار اموری هستند که در دسترس نیست. این افراد بسیار حساس و زودرنج هستند، اکثر ناراحت و افسرده هستند و اشتغال ذهنی آنها با گمشده هاست و عاشق غایب و امور از دست رفته اند ،در صورتی که امکان آن باشد ول خرج هستند و خواهان توجه میباشند و از عدم توجه بیزارند. احساس زیبایی شناختی قوی دارند .در بین ۹ تیپ شخصیتی حساس ترین تیپ شخصیتی را دارا هستند.

5— تیپ فکور: این افراد درونگرا هستند و قادر به ابراز احساسات خویش نیستند و معمولاً تمایل کمی به ازدواج دارند دوست دارند دیده نشوند و نامرئی باشند همواره احساس را بعد از عقل تجربه می‌کنند اهل کتاب خواندن و جمع‌آوری اطلاعات نیز هستند.

6— تیپ قفا خو وفاجو و شکاک: این اشخاص به همه‌چیز سوءظن دارند افرادی محتاط هستند. می خواهند بدانند که در ذهن سایرین راجع به آنها چه میگذرد ؟نگران خیانت و بی وفایی دیگرانند، معمولاً استرس دارند .نوعی متعهد و مبتنی بر امنیت هستند. این تیپ قابل اعتماد، سخت‌کوش و مسئولیت پذیر هستند،عیوب را به طور فوق‌العاده پیدا می کنند و مسائل را پیش‌بینی می‌کنند. آنها می‌توانند محتاط و دودل باشند ولی انفعالی جسور و مبارز باشند.

7— تیپ خوش بین و خوشگذران دوری از درد. افرادی اجتماعی، رفیق باز هستند .معمولاً همه فن حریف اند و در چند چیز مهارت دارند و بسیار خوش بینند پیوسته به سایرین امید می‌دهند. این افراد اهل بلوف زدن و خالی بندی و یا غلو کردن هم هستند، این تیپ برونگرا، خوشبین با استعداد و با انگیزه هستند. آنها صبور جسور و عمل گرا هستند.

8— تیپ چالش گرا یا قدرت طلب:این اشخاص به دنبال قدرت و تسلط بر سایرین هستند و دوست دارند مدیر و رهبر باشند و دستور بدهند. بسیار کنترل کننده هستند و آمرانه با سایرین رفتار میکنند و تمایل به دیکتاتور بودن دارند.

9— تیپ صلح طلب و میانجی: این اشخاص دنبال آرامش و آشتی و صلح با دیگرانند. پیوسته می‌خواهند بین سایرین واسطه شوند تا بین آنها آشتی برقرار کند و افراد انطباق پذیر و تابع هستند، از درگیری و خشونت خودداری می‌کنند و حتی شاید از آن می‌ترسند، نسبتاً تنبل هستند، در تصمیم گیری ها مشکل دارند و آخرین تصمیم را درست نمی گیرند.

این ۹ تیپ شخصیتی به سه گروه یا مثلث تقسیم می‌شوند و در درون هر مثلث هر تیپ ویژگی‌های بعضی تیم‌ها هم گرایش دارد که اصطلاحاً به آن بال یا وینگ می‌گویند این مثلث ها به شرح زیر است:

1— مثلث اراده که شامل تیپ های ۱،۸،۹ است.

2— مثلث قلب یا احساسات که شامل تیپ های دو سه و چهار می باشد.

3— مثلث مغز یا تفکر که شامل تیپ های ۵ و ۶ و ۷ است.

برای شکل‌گیری هر تیپ دلایل خاصی پیش‌بینی شده است که بیشتر بر میگردد به تجربیات خاص دوران کودکی و روش ارتباط والدین با کودک.