در سال 1995، مادان کاتاریا، خودش را در دریای تحقیق "مزایای خنده" غرق کرد. وقتی از نتایج روانشناسی و مزایای آن شگفت زده شد، تصمیم گرفت راهی پیدا کند تا آن را با بیمارانش و دیگران در میان بگذارد.
در حقیقت مادان کاتاریا، پزشک هندی اولین کسی بود که در هند،یوگای خنده را اختراع کرد. مادان باور داشت که خنده فواید زیادی برای سلامت بدن دارد. ابتدا تمرین خنده را در پارک عمومی در بمبئی با پنج نفر اجرا کرد سپس صدهزار تا مردم در اطراف هند دور هم جمع شدند و این تمرین را انجام دادند و کمکم "باشگاه خنده" به کشورهای اطراف منشعب شد. "یوگای خنده" ترکیبی از ورزش، یوگا و تکنیک تنفس عمیق است و بههمینخاطر مادان این نام را برگزید. مطالعات علمی نشان داده که شما هر چه بیشتر بخندید، بدن شما خندۀ واقعی و الکی را تشخیص نمیدهد حتی اگر وانمود کنید.
فواید خنده
با بررسی و تحقیقات علمی دریافتیم که خنده در بین جمع یا تنهایی حتی اگر بدون دلیل و الکی باشد موجب افزایش اکسیژن مغز و بدن شده، احساس شعف و انرژی بیشتری به شما دست داده و سلامت بدن را تضمین میکند. اینک علاوه بر مورد ذکر شده، بیشتر به دلایل علمی فایدههای خنده میپردازیم.
نگرش مثبت معلولان به زندگی
بررسیهای وضعیت معلولانی که با ویلچر حرکت میکنند، به خوبی نشان داده که با مشارکت آنها در تمرین خنده، از لحاظ جسمی و ذهنی بهبود مییابند و موجب تقویت و رشدتواناییهای حرکتی و قابلیتهای گفتاری میشود و در نتیجه سلامت روان و جسمی آنها پیشرفت خواهد کرد. از طرفی گنجاندن این برنامهها در مدارس کودکان نابینا و ناشنوا تأثیر خوبی در پذیرش معلولیت و نگرش مثبت به زندگی و خوشبختی در آنها دارد. از همین رو، در برخی کشورها از جمله هند و فرانسه توجه جدی به این مقوله شده و 2 تا 3 جلسه در هفته شرکت در جلسات یوگای خنده برای معلولان اجرا میشود.
تقویت سیستم ایمنی بدن
سیستم ایمنی نقش بسزایی در حفظ سلامت و مقابله با عوامل بیماری زا دارد. زمانیکه میخندیم، سلولهای سیستم ایمنی بدن افزایش پیدا میکنند تا در مقابل سرطانها، بیماریهای قلبی-عروقی، میگرن، افسردگی، بیخوابی و ویروسها مصون بمانند. همچنین در این شرایط سلولهای خاص مثل سلولهای NK دوباره احیا میشوند تا در برابر بیماریهای جدی مقاوم باشند. اگر شیوۀ زندگی درستی را در پیش بگیریم و در کنار آن به برنامه غذایی سالم و تحرک بیشتر نیز توجه شود، شانس بیشتری برای سلامت خواهیم داشت.
بهبود تنفس و عملکرد ریه ها
خندیدن روشی بسیار سریع و ساده برای تنظیم تنفس و توانایی ریههاست. خنده منجر به افزایش فوری ضربان قلب، تعداد تنفس و مصرف انرژی میشود. در این صورت هوای تازه و سرشار از اکسیژن جایگزین هوای گرفته ریهها خواهد شد. همچنین تنفس عمیقتر و بهبود سلامت سیستم تنفس به خصوص در مبتلایان به بیماریهای تنفسی از جمله آسم را در پی دارد.
بهبود روحیه و وضعیت جسمانی مبتلایان به سرطان
پیگیری جلسات منظم یوگای خنده چراغ امید را در زندگی مبتلایان به سرطان روشن نگه میدارد و با توجه به مطالعات انجام شده، خندیدن، سلولهای سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و تأثیر مثبتی بر روند درمان میگذارد. امروزه یوگای خنده در برخی کشورها از جمله ایالات متحده آمریکا به عنوان یک روش مکمل در مراکز درمانی سرطان اجرا میشود تا به بیماران و نزدیکان آنها در جهت کنترل درد و بیماری کمک شود.
در سال 2015 میلادی، یکی از پژوهشگران ایرانی با بررسی علمی تأثیر یوگای خنده پیش از جلسههای شیمی درمانی در فرانسهنشان داد که خندیدن، نقش بسزایی در تغییر یکی از پروتئین ها بر نتیجه شیمی درمانی دارد. پس از این موفقیت چشمگیر باشگاههای خنده در تهران نیز راه اندازی شد. البته باید اشاره کرد باشگاههای خنده برای این گروه از بیماران نیز تنها با هدف بهبود روحیه و لذت از زندگی فعالیت دارد و به رغم تأثیرات مطلوب بر وضعیت سلامت، مرکز درمانی محسوب نمیشود.
کاهش استرس
با مطالعات علمی متوجه شدیم که خنده باعث میشود استرس و اضطراب ها کاهش پیدا کند. به عبارتی دیگر خنده، تمرینی است برای کاهش سطح کورتیزول(هورمون استرس) و افزایش هیجانات مثبت. پژوهشگران بر این باورند که اگر خنده را در یکی از برنامههای زندگی بگنجانیم، روزمرگیها و افسردگیها از ما دور شده و عمر ما را افزایش داده و در نتیجۀ تقویت سیستم ایمنی بدن با بیماریهای جدی مقابله خواهد کرد.
تأثیر مثبت در روابط اجتماعی
شنیدهاید که خمیازه مسری است؟ خنده هم مانند خمیازه عمل میکند. زمانی که در بین جمع بدون دلیل میخندیم، به دیگران سرایت کرده و ناخودآگاه هورمون کورتیزول کاهش مییابد. حتی اگر کلام رد و بدل نشود، چهرۀ بشاش آنها احساس خوبی را به طرف مقابل منتقل کرده و زمینۀ گفتگوی سازنده را فراهم خواهد کرد. در نتیجه، دیگران نیز در این شرایط، نگرش مثبت و رفتار شادتری را نسبت به هم خواهند داشت.
ارتقای تحصیل دانش آموزان
امروزه بسیاری از مدارس هند، تمرین خنده را در برنامههای روزانه گنجاندند. برنامه روزانه تحصیلی را با 10 دقیقه خندیدن در آغاز کلاس و 5 دقیقه خندیدن پیش از ترک مدرسه شروع میکنند. نهادینه کردن چنین ریتمی زمینه ساز محیط بسیار جذاب و پر انرژی در مدرسه خواهد شد و منجر به بهبود روابط، نظم و تلاشو بروز احساس لذت و شادی مربیان و دانش آموزان میشود. نتایج تحصیلی هم نیز به تبع این شرایط مطلوب، وضعیت بهتری پیدا میکند. البته بررسیها نشان میدهد یوگای خنده تأثیرمثبتی بر نگرش زندگی دانشآموزان نیز خواهد داشت. علاوه بر هند، این روش در مدارس ایالات متحده و فرانسه نیز در حال اجراست.
تسکین درد
تحقیقات ثابت کرده که خنده، به مثابۀ مسکن عمل میکند مخصوصاً برای بیماران مبتلا به روماتیسم. زیرا خنده باعث تولید اندروفین در بدن شده و درد را در زمان کوتاهی تسکین میدهد. به همین علت امروزه، پیگیری جلسات تمرینات خنده در مراکز درمانی، علاوه بر بهبود وضعیت روحیه بیماران به عنوان روش مکمل نیز توصیه میشود.
تمرین
شما هم می توانید با چند نفر از خانواده یا دوستانتان خندیدن را بدون دلیل تمرین کنید. تنها کاری که باید انجام دهید، ارتباط چشمی و خندیدن است. حتماً لازم نیست جک بگویید بلکه با وانمود کردن به خنده و ابراز خوشحالی از درون، خود به خود خندۀ شما واقعی میشود، چراکه اکسیژن بیشتری را به بدن و مغز میرساند و موجب میشود که شما پرانرژیتر به نظر برسید.
در پایان توجه داشته باشد که بهتر است خانمهای باردار و مبتلایان به بیماریهای قلبی و آسم برای مشارکت در جلسات یوگای خنده، با پزشک خود مشورت کنند زیرا بعضی تمرینات میتواند منجر به افزایش سریع اکسیژن رسانی و فشار بر عضلات شکم نیز شود و ممکن است برای این افراد مشکلساز باشد.
