ویرگول
ورودثبت نام
مریم تاواتاو
مریم تاواتاونویسنده . داستان نویس [email protected]
مریم تاواتاو
مریم تاواتاو
خواندن ۳ دقیقه·۵ سال پیش

مادران موازی

یادداشت های مریم تاواتاو( نویسنده ومنتقد)
یادداشت های مریم تاواتاو( نویسنده ومنتقد)


یادداشت درباره فیلم "مادران موازی" به کارگردانی "پدرو آلمودوار"

چاپ شده در روزنامه سازندگی در تاریخ 1401.01.24

نویسنده یادداشت : مریم تاواتاو (منتقد)

ترسیم دنیای زنانه در سینما جذابیتی فراموش­نشدنی دارد. ویژه آن­که زنان در دوران مدرن، به تناسبِ تغییر شرایط اجتماعی و پذیرش نقش اقتصادی­شان تجربه­­های متفاوتی در ایفای نقش مادری از سر می­گذرانند. هم­راستا با مسائل دوران جدید، این تجربه­ها گاه بسیار منحصربه فرد هستند و شخص را در موقعیت­هایی قرار می­دهد که لایه­های تازه­تری از خود را در مواجهه با بحران کشف می­کند.

فیلم اسپانیایی " مادران موازی" به کارگردانی "پدرو آلمودوار" دنیای زنانه دو مادر را با بازی "پنه‌لوپه کروز" و "میلینا اسمیت" به نمایش کشیده­ که پس از تولد فرزندان خود دچار مسائل و مشکلاتی می­شوند. آن­چه مسلم است عشق هر دوی این مادران به فرزندشان وصف­نشدنی است اما مادرانگی این دو زن، تنها داستانی نیست که در این فیلم روایت می­شود. آلمودوار هم­راستا با این داستان، روایتی از گورهای دسته­جمعی و نسل­های چشم­انتظار برای تشییع اجساد اجدادشان را جلو می­برد؛ موضوعی که حال و هوای ضدجنگ را به این ایده­ی در ظاهر نامرتبط اضافه کرده و این­گونه فیلم در کنار موضوع ساده­اش دارای مفهومی سیاسی می شود و منتظربودنِ نسل‌های بعد از کشته­شدگان جنگ در اسپانیا را به تصویر می‌کشد.

فیلم در خطی پررنگ خواسته جهان زنانه را ترسیم کند و البته موفق بوده. در این میان حتی به رابطه مادر یکی از این دو زن با فرزندش پرداخته؛ مادر آنا، بازیگر دیر شناخته­شده­ای است که به دنبال رویاهایش رفته و می­خواهد روی صحنه تئاتر دیده شود و زندگی نزیسته خود را زندگی کند. او سمبلی از زنانی است که برای تعادل بین نقش مادری با حرفه خود، دچار تناقض و کشمکش شده­اند.

فیلم توانسته تصویر قابل باوری از زحمات و خستگی­های یک مادر را نشان دهد. اما شاید بتوان گفت که هرچه­قدر تصویر زنان در این فیلم، شمایل نجاتگر، قابل مذاکره و حامی دارد اما چهره مردان در مادران موازی، تصویر چندان موجه و متعادلی نیست. جای خالی حضور عمیق مردان در پیشبرد روایت در فیلم احساس می­شود و به نظر، ترازوی عادلانه­ای در طراحی این بخش از شخصیت­پردازی استفاده نشده است.

بخش های از فیلم گویی تداعی از صحنه تئاتر بوده و با ریتمی آرام­تر و با تمرکز بر جزییات صحنه پیش رفته و آن را جذاب­تر و پرکشش‌ کرده است. فیلم از همان ابتدا در کنار ایده ساده و شاید نخ­نمایش، روایت مهمی را آغاز می­کند. روایتی که باعث می­شود درجایی دو مادر روبروی هم قرار گیرند و از اهمیت اصالت و آن­چه بر سر اجدادشان آمده گفته شود. این انتظار و هولناکیِ اتفاقی که درگذشته به واسطه مسائل سیاسی بر سر مردم آمده سینه به سینه منتقل شده و به نسلی رسیده که حالا می­خواهد بقایای بدن آن­ها را بیابد و در مراسمی در شان به خاک بسپرد. انگار یافتن پدران و سپردنشان به خاک، رابطه مستقیمی با آرامششان دارد. گویی سرنوشت آنها گره خورده در گذشته­ای که تاریخش با پدران بد تا کرده و آن­ها را از صحنه خانواده ربوده و حالا نسلی دیگر می­خواهد آن­ها را به خانواده بازگرداند.

تاکید قصه بر اهمیت غیرقابل انکار ژنتیک ومادر بیولوژیک­بودن، باعث شده تا مفهوم جستجوگری برای یافتن گورهای پدران، کارکرد بیشتری داشته باشد. اگرچه بخشی از علامت سوال­های انتهایی فیلم‌ بی­جواب می ماند اما می­توان گغت که شاید اگر پایان شکوهمند مادران موازی در سایه یافتن گورهای دسته جمعی نبود و پایانش به مفهوم تبعات جنگ گره نمی­خورد، فیلم فاقد یک پایان عمیق محسوب می شد. اما ظاهرا فیلم برای نجات از سادگی ایده اولیه­اش به مفهوم جست­و­جو برای اصالتی پناه برده که به هویت و گذشته می­پردازد و موفق هم بوده.

کشته­شدگان جنگ ها و مردمی که بی­گناه و با دست­های بسته در هر دوره­ای زنده به گور شده­اند، بخشی از تاریخ­اند که از ذهن عزیزانشان فراموش نمی­شوند و تاریخِ حضورشان را باید با صدای بلند اعلام کرد تا این چرخه ظلم و اشغالگری متوقف شود. ارزشی که مادران موازی به جان انسان داده در دیالوگ­های فیلم مشخص است . قصه سر به مفاهیمی مختلف زده تا در آخر بگوید تاریخ ساکت نمی­ماند و هستند کسانی که دست­هایشان سمتی از تاریخ را نشان می­دهد که از نظر زمانی تمام شده اما زخمش تازه مانده و باید تیمار شود. این مراقبت درکنار زنانگی موجود در فیلم مادران موازی تبدیل به مفهومی نمادین شده تا تصویر تاریخ و مادرانگی ماندگارتر شود.

۲
۰
مریم تاواتاو
مریم تاواتاو
نویسنده . داستان نویس [email protected]
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید