
یادداشت درباره انیمیشن " همراهی با گرگها"
نویسنده یادداشت : مریم تاواتاو
چاپ شده در روزنامه سازندگی در تاریخ 1400.02.11
جهان امروز و هیاهوی ناشی از مدرن شدنش، قدرت کشف را از انسان گرفته و در عوض به مفهوم سرعت، اعتباری زیاد داده؛ انسان مدرن به دنبال چیزهای تازه اما پرشتاب است که راه رسیدن طولانی ندارند و زودتر از انتظار میتوان به منظور نهایی شان دست یافت. این هیاهو، فرصت مزه مزه کردن جزییات حتی در دریافت داستان را از انسان گرفته و درعوض، در دنیایی پر از عدد و عجله رهایش کرده. انیمیشن ایرلندی "همراهی با گرگها"، این فرصت را به تماشاگر میدهد که برای لحظاتی، عظمت حضور در فضایی غیرواقعتر را تجربه کرده و از مناظر مختلفی که همچون نقاشی و در عین ظرافت، کنار هم قرار گرفته لذت ببرد.
داستان، درباره آدمهایی است که به خواب می روند و تبدیل به گرگ میشوند. حاکم شهری در کنار یک جنگل، با عقاید تند و تیزش بر ساکنین ریاست میکند؛ مردم همگی از گرگها وحشت دارند و حضور آنها را ناشی از قدرتهای اهریمنی میدانند. "رابین" دختری از همین شهر با گرگها ارتباط برقرار میکند و آنها را از نگاهی تازه تر میبیند و اینگونه، شکل اداره شهر و ترس عجیبی که در قلب مردم از گرگها جا گرفته زیر سوال میرود آن هم در وضعی که فرصت پرسشگری و ابراز وجود افراد، توسط حاکم سرکوب می شود. رابین، جهانی را میبیند که کسانی در جنگل هستند که توانایی اداره گرگها را دارند و میفهمد بذرِ ترسی که در درون مردم گذاشته شده، چندان رنگ واقعیت ندارد. فیلم دارای دیدگاه سیاسی و اجتماعی در بیان روایتش است اما آنقدر آرام که اینگونه برداشت نشود که تیغ شعاردهی به دست گرفته و میخواهد زورگویی و استبداد را مستقیما نقد کند. " همراهی با گرگها" آهسته به سراغ در هم کوبیدن کلیشه های فکری شخصیتهایش میرود؛ به جزییات اهمیت میدهد و از عاطفه مادری به عنوان عنصری انگیزاننده استفاده میکند. پازلی کامل از مجموعه عاطفه و انصاف در تفکر، که انعطاف را میستاید و آزاداندیشی را ترویج میدهد.
شاید اگر زمان اکران این انیمیشن همزمان با انیمیشن قوی "روح" نبود، توجه بیشتری به این فیلم میشد . اما حتی تمرکز کمتر افکار عمومی روی این انیمیشین، از روح نوازی موضوع و اجرای آن نمی کاهد. تکیه این فیلم بر داستانهای عامیانه و تصویرسازی قوی، یک اجرای متمایز از آن ساخته. حتی موسیقی، به عنوان عنصری کاملا به جا مورد استفاده قرار گرفته و تاثیر فضا را افزایش داده.
نورپردازی و توجه به مفهوم سایه در ساخت فضایی که ماورای ظاهر بتواند عمق شخصیتها و یا مقصود صحنه ها را نشان دهد در ترسیم مرز خیر و شر به کمک آمده. استفاده از داستانهایی با مفهوم جادو و آغشته به تخیل در کنار خلقِ شخصیتهای اصلی و فرعی و ایجاد ارتباط بین آنها، مسیر انیمیشین را در معرض اتفاقات تازه قرار داده وحس متعجب شدن از تماشای این میزان رنگ و ماجرا را منتقل کرده است.
تخیل، امکانِ ترک جذابیت بعد واقعی زندگی را به انسان میدهد و او را به نقطه ای میرساند که همین ترک به او نوعی رهایی میدهد؛ تخیلی که حضورش را مدیون واقعیت است؛ وامدار دستکاری واقعیت.در همراهی با گرگها، تخیل و کیفیت بُعد بصری، در کتار محتوای غنی آن، به مکان اعتباری تازه داده و با شاعرانگی، مسیر داستان را پیش گرفته است.
بخش زیادی از دارایی داستان این انیمیشن، تکیه بر داستانهای فولکور اروپا درباره پریان داده است. همان بخش از داستانهای عامیانه که تمدنها با توجه به آن، مسیر حرکت چرخ فرهنگی خود را پیش برده اند و خط پررنگی از حضور فلسفه در آن به چشم میآید. فیلم، تمثیلی از جهانی است که قالب ساز است و میخواهد همه در چارچوب قرار دهد و طعنه میزند به جامعه ای که شستشوی مغزی میطلبد و شجاعت در بیان شبیه خود بودن را برنمی تابد. " همراهی با گرگها" داستان شجاعت است. آن هم از نگاه دختری کوچک که حتی از گفتن باورها و حرفهایش پیش حاکم مستبد شهر نمی هراسد و در عوض، کلیشه های موجود را زیر سوال می برد و از آنچه سایرین می هراسد، ترسی ندارد. به کسی که شایسته است دست دوستی دراز میکند و محبت مادرانه را می فهمد.
شاید پایان فیلم آنطورها غافلگیرانه نبود اما فوران عواطف و احساسات در صحنه هایی که قبلا ناامیدی رویشان سایه انداخته بود، پرداخت خوبی داشت . همراهی با گرگها، از آن فیلمهاست که همچون یک جعبه بزرگ مدادرنگی با رنگهای متفاوت، خودش را تعریف میکند و آنقدرها از خلاقیت بصری و محتوا کمک میگیرد که نقاشیهای متعددش فراتر از صحنه های انیمیشنهای معمول به چشم میآید و در یاد میماند. این فیلم، محتوایی ساخته که به محدود نماندن و بزرگ فکر کردن اشاره میکند و آنقدرها از وفاداری، تلاش و امید در بستر رگه های رنگهایش میگوید که در تاروپود تماشاگر جا میگیرد. حتما جهان امروز به جسارتِ متفاوت فکر کردن نیاز دارد؛ به برهم زدنِ تمام کلیشه هایی که با پرورش استبداد میخواهند گاریِ فرسودهای از نفرت را حرکت دهد محتاج است. این فیلم، داستانِ با مهر فکرکردن و با عشق اما آزاد زندگی کردن است.