ممکن است از زعفران به عنوان ادویه ای که برای طعم دادن به غذاها یاد شود، اما زعفران دارای سابقه طولانی و متنوعی در داروهای گیاهی با بیش از 2500 سال است. طبق یک مطالعه مروری از سال 2014 ، در کشورهای مختلف برای درمان بیماری های پوستی ، مشکلات تنفسی ، ضعف بینایی ، درد ، بیماری های روحی ، مشکلات زنان و عفونت ها استفاده شده است.

شمارش خواص زعفران هرگز تمامی ندارد، خواص دارویی، درمان افسردگی، تقویت روحیه، تسکین درد و… تنها بخشی از خواص بیشمار آن است. البته خواص زعفران در هر نوع زعفران میتواند کمی متفاوت باشد. در این مقاله قصد داریم بعضی از مزایای این طلای سرخ را بررسی کنیم.
افراد زیادی در جهان با مشکلاتی مثل افسردگی و اضطراب مواجه هستند. داروهای تجویزی برای درمان بیماریها، معمولا عوارض جانبی زیادی دارند. تحقیقات نشان داده زعفران در درمان افسردگی موثرتر از داروهای شیمیایی است. مصرف روزانه 30 میلیگرم زعفران بهاندازه داروهایی که برای درمان افسردگی تجویز میشوند، موثر است و اثرات جانبی کمتری هم دارد. عطر زعفران در کاهش استرس و بهبود خلق و خو نیز موثر است. برای آشنایی بیشتر با درمان افسردگی با زعفران به مقاله مربوطه مراجعه فرمایید.
کمک به کاهش وزن
زعفران مکملی طبیعی با کالری صفر است. همچنین، زعفران ترکیبات ضدالتهابی دارد که موجب افزایش متابولیسم بدن و کاهش چربی میشود. تحقیقات نشان داده است که زعفران با مهار اشتها، میل به مصرف تنقلات را کنترل میکند.
کاهش علائم سرماخوردگی
سرماخوردگی و آنفولانزا بیماری های رایجی در زمستان هستند و علائم ناخوشایند آنها مثل گرفتگی بینی، سردرد، آبریزیش بینی و… اذیتکننده هستند. زعفران با طبع گرم و آنتیاکسیدانهایی که دارد، میتواند به درمان سرماخوردگی کمک کند. مخلوط زعفران با شیر گرم برای حال کسانی که به آنفولانزا و سرماخوردگی مبتلا هستند، بسیار مفید است.
کاهش قند خون
تحقیقات نشان میدهد که ترکیبات موجود در زعفران به کنترل قند خون کمک میکنند. همچنین، زعفران میتواند بر کاهش قند خون اثرگذار باشد. آنتیاکسیدانها و ترکیبات ضدالتهابی زعفران در کنترل دیابت (مرض قند) نیز مفید است.
شادی آور
زعفران ترکیباتی دارد که میتواند سطح انتقالدهندههای عصبی مثل دوپامین، نوراپینفرین و سروتونین را در مغز تغییر دهد. آنتیاکسیدانهای موجود در زعفران میتوانند به پاکسازی بدن از رادیکالهای آزاد و درنتیجه به مغز در مقابله با استرس اکسیداتیو کمک کند. استرس اکسیداتیو در افرادی که از مشکلات خلقی رنج میبرند، رایج است.
از طرفی، زعفران به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک میکند. اگر فرایند هضم در بدن بهخوبی صورت نگیرد، التهاب در کل بدن از جمله مغز افزایش مییابد. این مسئله به هر اختلال خلقی که مستعد آن هستیم، دامن میزند. بهعلاوه، اگر هضم درست انجام نشود، انتقالدهندههای عصبی نیز متعادل نخواهند بود و آشفتگی خلق و خو ایجاد خواهد شد.
کاهش علائم قاعدگی
سندروم پیش از قاعدگی (PMS) دورهای قبل از شروع عادت ماهیانه در خانمهاست که با دردهای جسمی و تغییر خلق و خو همراه است. نتیجه تحقیقات حاکی از اثرگذاری زعفران بر کاهش علائم (PMS) و تسکین درد، بیقراری، اضطراب در زنان 45 – 20 ساله است. همچنین، بو کردن زعفران به مدت 20 دقیقه نیز در کاهش علائم (PMS) موثر است.
خواص زعفران برای پوست
بهبود رنگ صورت
زعفران به برطرف کردن لکههای صورت کمک میکند. مقداری زعفران (تقریبا 5رشته)، 5 قاشق غذاخوری شیر و یک قاشق غذاخوری آب لیمو را باهم ترکیب کرده و روی صورتتان بمالید. چند دقیقه ماساژ دهید و سپس بشویید. اگر پوستتان حساس است، از آبلیمو استفاده نکنید.
تونر طبیعی
زعفران به کاهش جوشهای سرسیاه و منافذ باز پوست و افزایش گردش خون در صورت کمک میکند. میتوانید آن را با گلاب مخلوط کنید و به صورتتان بمالید. در کمترین زمان، ظاهری بشاشتر و جوانتر پیدا خواهید کرد.
موثر برای پوستهای تیره
زعفران آنتیاکسیدان و ویتامینهای فراوانی دارد که برای بهبود بافت پوست شما موثر است. یک قاشق غذاخوری پودر چوب صندل را با 2 الی 3 رشته زعفران و دو قاشق غذاخوری شیر ترکیب کنید. این ترکیب را به مدت 20 – 15 دقیقه روی پوست بمالید و سپس بشویید.
مرطوب نگه داشتن پوست
زعفران بهدلیل خاصیت جذب رطوبتی که دارد، برای پوستهای خشک بسیار مفید است. 7 الی 8 رشته زعفران را در یک قاشق غذاخوری عسل خیس کنید. به مدت 10 الی 15 دقیقه پوست خود را با آن ماساژ دهید و سپس صورتتان را بشویید. با استقاده منظم، تاثیرش را بر پوست خود احساس خواهید کرد.
خواص زعفران برای مو
جلوگیری از ریزش مو
امروزه ریزش مو مسئله رایجی است. زعفران سرشار از آنتیاکسیدانهایی است که میتواند مانع از ریزش مو شده و به ترمیم فولیکولهای مو و افزایش رشد آنها کمک کند. چندرشته زعفران را با شیر و شیرینبیان مخلوط کنید. ترکیب را روی موها و پوست سر خود بمالید و بعد 30 – 20 دقیقه آن را بشویید. میتوانید دو یا سه بار در هفته این کار را تکرار کنید.
تقویتکننده مو
زعفران در جلوگیری از ریزش و آسیب مو و افزایش رشد آن موثر است. چند رشته زعفران را با روغن زیتون یا روغن بادام مخلوط کنید. آن را چند دقیقه روی حرارت متوسط گرم کنید و اجازه دهید سرد شود. ترکیب مورد نظر را داخل بطری تمیز و خشک بریزید. این ترکیب برای موهای فر بسیار عالی است.
موارد منع استفاده از زعفران
زعفران بهطور کلی خطر و عوارض جانبی ندارد. بعضی از عوارض احتمالی آن شامل خشکی دهان، سرگیجه، خوابآلودگی، حالت تهوع، تغییر اشتها و سردرد است. بعضی افراد ممکن است واکنشهای آلرژیک نسبت به آن داشته باشند. مصرف دوز بالای زعفران میتواند مسمومیت ایجاد کند. دوزهای بالاتر حتی خطر مرگ را نیز در پی دارد.
هشدارها و احتیاطهای ویژه:
بارداری: مقادیر بالای زعفران ممکن است موجب انقباض رحم و سقط جنین گردد. استفاده از زعفران در دوران بارداری بسیار خطرناک میباشد، چناچه قصد استفاده از زعفران دارید ابتدا مقاله زعفران و بارداری را مطالعه فرمایید.
اختلال دوقطبی: زعفران بر خلق و خو موثر است. این احتمال وجود دارد که مصرف آن باعث تحریکپذیری و جنون در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی شود. اگر به این بیماری دچار هستید، از زعفران استفاده نکنید.
بیماریهای قلبی: مصرف سه گرم زعفران را در ماه برای هر فرد مناسب است ولی استفاده بیش از پنج گرم زعفران در یک وعده غذایی، عوارضی همچون افزایش شدت ضربان قلب و بعضی از اختلالات قلبی را در پیش خواهد داشت.
فشار خون پایین: اگر فشار خون پایینی دارید، بااحتیاط زعفران مصرف کنید. چون زعفران فشار خون را کاهش میدهد.
بیش از 150 ماده شیمیایی در زعفران وجود دارد ، اما کلیدی ترین آنها کروستین و کروسین ، پیکروکروسین و سافرانال است که مسئول رنگ ، طعم و بوی زعفران هستند. رادیکالها و استرس اکسیداتیو را دانشمندان پیشنهاد می کنند که بسیاری از اثرات و فواید زعفران (https://atrinsaffron.com/saffron-med/) را می توان به آنها نسبت داد.