بازی اقتباسی یکی از بهترین نوع بازی ها است. بازی های اقتباسی طرفداران خاص خود را دارد. در این مطب بهترین بازی های ساخته شده از فیلم و کتاب، بررسی می شود.

مقوله «اقتباس یک بازی از روی فیلم و کتاب» ریسک قابل توجهی است که برخی سازندگان آن را پذیرفته و در این راه قدم برداشته اند. واقعیت امر آن است که بسیاری از «بازی های ساخته شده بر اساس کتاب و فیلم» در رسیدن به هدف خود شکست خورده و آنطور که باید در این زمینه موفق عمل نکردهاند. از سوی دیگر عناوین دیگر _و به مراتب کمتری_ نیز وجود دارند که در زمینه اقتباس از روی فیلم موفق عمل کرده و بازیهای خوبی را روانه بازار کردهاند. با ما باشید تا بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم و کتاب را با همدیگر زیر ذرهبین قرار دهیم.


بازی Knights of the Old Republic بر اساس فیلم خاصی از سری جنگ ستارگان ساخته نشده است؛ اما با این وجود ویژگیهایی دارد که آن را تبدیل به یکی از بهترین بازیهای سبک اکشن-نقشآفرینی (Action-RPG) میکند. این بازی که متعلق به نسل کنسول Xbox است از تمام تواناییهای سختافزاری این پلتفرم در زمان خود نهایت بهره را برده است. داستان بازی واقعه حماسه جدای (Jedi) و اربابان تاریکی را روایت میکند و کیفیت صداپیشگی آن عالی و همانطور که گفته شد از نظر جلوه های بصری نیز بسیار خوب طراحی شده است. بازی Knights of the Old Republic را در زمان حاضر نیز میتوانید از طریق پلتفرم های کامپیوتر (ویندوز و مک) و همچنین iOS تجربه کنید. اگر از طرفداران جنگ ستارگان باشید تجربه بازی Star Wars: Knights of the Old Republic را بدون شک به شما پیشنهاد میکنیم.

بازی GoldenEye 007 که در رتبه دوم لیست «بهترین بازی های اقتباسی» قرار دارد در سال 1997 برای پلتفرم نینتندو 64 (Nintendo 64) منتشر شد و به زودی تبدیل به یکی از بهترین عناوین آن دوره شد. کمپین تک نفره بازی GoldenEye 007 طراحی بسیار خوبی دارد؛ اما این بخش چندنفره بازی بود که آن را تبدیل به یکی از منحصربهفردترین عناوین جهت تجربه همگانی کرد. بخش چندنفره بازی GoldenEye 007 به صورت Split-screen در دسترس است و با تقسیم صفحه نمایش به 4 بخش مساوی چهار نفر به صورت همزمان میتوانند بازی را تجربه کنند. اغراق نیست اگر گفته شود توسط این عنوان بود که عادت جمع شدن دوستان در کنار هم روبروی یک تلویزیون و رقابت بین آنها از طریق یک بازی ویدیویی تبدیل به یک مُد شد. گیمپلی بازی GoldenEye 007 شاید بر اساس استانداردهای کنونی کمی قدیمی به نظر برسد؛ اما این بازی با توجه به استانداردهای زمان خود یکی از بهترین شوترها محسوب میشد.

رتبه سوم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم» را به بازی Alien: Isolation اختصاص دادهایم. این بازی که به سبک ترس و بقا (Survival Horror) ساخته شده است مقوله «هجوم بیگانگان» را بهتر از نسخههای پیشین خود به تصویر کشیده است؛ و به طور کلی نیز دنیای موجود در فیلمهای بیگانهها را بیشتر از هر عنوان دیگری درک کرده است. به وسیله بازی Alien: Isolation متوجه میشویم که بسیاری از عناوین مشابهی که به سبک شوتر اول شخص (FPS) و با الهام از سری Aliens ساخته شدهاند با وجود اینکه بازیهای خوبی هستند در اقتباس از فیلم و درک جوهره آن موفق عمل نکردهاند. میتوان گفت سری Alien در هسته مرکزی خود درباره مقوله «ترس کلوستروفوبیک» است؛ و این قضیه توسط سازندگان این نسخه به خوبی فهمیده شده است. در بازی Alien: Isolation زمان زیادی را باید صرف دویدن، مخفیشدن و یا تلاش صرف برای بقا بکنید.

در رتبه چهارم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم» بازی Indiana Jones and the Fate of Atlantis قرار دارد. بازی همانطور که از نامش بر میآید در رابطه با ایندیانا (کاراکتر اصلی)، دوستان و خانوادهاو و همچنین طرفداران اوست. در بازی Indiana Jones که توسط لوکاس آرت (LucasArts) ساخته و پرداخته شده است عشق مهرهای کلیدی را بازی میکند؛ و علاوه بر آن بازی دربارهی این است که بتوانید راه خود را برای حل مشکلات پیدا کنید. سبک بازی Indiana Jones and the Fate of Atlantis اشاره و کلیک (Point and Click) محسوب میشود. سه نوع شیوه بازی مختلف در این عنوان وجود دارد: اکشن (Action)، معمایی (Puzzle) و Co-op که هر سه مرتبط با جنبههای مختلفی از تواناییها و کاراکتر ایندیانا هستند. یکی از جنبههای متفاوت این بازی آن است که عناوین قبل از آن صرفا به جنبه اکشن کاراکتر ایندیانا پرداخته بودند؛ اما این بازی جنبههای متفاوتتر او را نیز از نظر گذرانده است. به طور کلی اگر به Indiana Jones علاقهمند باشید این بازی را حتما تجربه کنید.

در رتبه پنجم لیست «بهترین بازی های اقتباسی» بازی Jurrasic Park: Operation Genesis قرار دارد. بازی Operation Genesis از جمله عناوینی است که علاوه بر جلوههای بصری و اکشن فیلمی که از آن اقتباس کرده است روح فیلم مورد نظر را نیز درک کرده و در خود گنجانده است. محیط بازی همانطور که انتظار میرود یک پارک پر از دایناسور است؛ و طوری طراحی شده که با سلیقه سنین کمتر نیز سازگار باشد. وظیفه شما در بازی Jurassic Park: Operation Genesis ساختن پارک ژوراسیک و اداره آن است؛ که بخشی این وظیفه پر کردن پارک با جانوران مختلف معلق به دوره پیشاتاریخی است که در زمان حال وجود ندارند. فکر اصلی پشت بازی پارک ژوراسیک همانند فیلم آن این قضیه است که شما پارک مورد نظر را با این پیشفرض که مکانی امن خواهد بود طراحی میکنید؛ اما داستان آنطور که باید پیش نمیرود و به دلیل تصمیم شما تعدادی از بدترین اتفاقات برای دنیای اطراف شما رقم خواهد خورد. به وسیله بازی پارک ژوراسیک دنیای فیلم این عنوان را به شکل ملموستری تجربه خواهید کرد.

رتبه ششم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم» به بازی The Chronicles of Riddick: Assault On Dark Athena اختصاص دارد. این نسخه از بازی ریدیک فارغ از آنکه از روی فیلم ساخته شده باشد یک بازی شبهتخیلی باکیفیت در سبک اکشن-مخفیکاری (Action-Stealth) است؛ و محوریت دادن بازی به ضدقهرمانی همانند وین دیزل (Vin Diesel) و دنیای خشنی که او از آن آمده است سبب شده است که عنوان مورد نظر در زمینه اقتباس از فیلم نیز موفق عمل کند. قهرمان اصلی بازی ریدیک مردی خشن است که با دنیای اطرافش سر ناسازگاری دارد. او همچنین با تصویر معمول ما از یک قهرمان سنتی مغایرت دارد. ریدیک یک زندانی سابق است که توسط مردانی بسیار بدتر از او محاصره شده است؛ و در همچین موقعیتی چاره او پیروی از گفته «بکش یا کشتو شو» است. بر این انگاره سیستم مبارزه خوب بازی و مکانیزم مخفیکاری باکیفیت آن را نیز اضافه کنید تا یک بازی تمام عیار داشته باشید.

رتبه هفتم لیست «بهترین بازی های اقتباسی» را به بازی Spider-Man 2 اختصاص دادهایم. این بازی که در سال 2004 به انتشار عمومی رسید جزو عناوین باکیفیتتر دنیای باز (Open-World) در آن روزگار محسوب میشود؛ و شاید بتوان گفت این قضیه بیشتر از هر چیز دیگری مدیون مکانیزم نوسان (Swing) خود بود. به نوسان درآوردن مرد عنکبوتی لابهلای آسمانخراشهای منهتن (Manhattan) تجربهای بود که در کمتر بازی دیگری نصیبمان میشد. البته در این میان نیز هر کجا که جنایت یا شرارتی رخ داده بود مرد عنکبوتی توقف میکرد تا به ماجرا رسیدگی کند. از عوامل دیگری که به جذابیت بازی Spider-Man 2 میافزایند حضور صداپیشگان فیلم در بازی همانند بروس کمپبل (Bruce Campbell) است که به غنای بازی افزوده است. از مرد عنکبوتی بازیهای ویدیویی زیادی ساخته شده است؛ اما این نسخه به طور مشخص یکی از بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم محسوب میشود.

هشتمین رتبه لیست «بهترین بازی های ساخته شده از روی فیلم» را به بازی The Thing اختصاص دادهایم. شکی نیست که عناوین بهتر بسیار زیادی در سبک اکشن / بقا (Action / Survival) نسبت به این بازی که تقریبا ادامه داستان فیلم بینظیر The Thing که متعلق به دهه 80 است را روایت میکند ساخته شدهاند؛ اما عاملی که سبب شده است بازی The Thing را در لیست «بهترین بازی های اقتباسی» جای دهیم قضیه آن است که بازی به خوبی موفق شده است تنش، توهم، جوهره ترس و وحشیگری موجود در فیلم را در خود بپروراند. البته از سوی دیگر میتوان گفت که ریتم و میزان اکشن موجود در بازی به نوعی آن را از فیلم جدا کرده است؛ اما همانطور که گفته شد انگارههای اصلی موجود در فیلم The Thing را در بازی آن نیز میتوانیم حس کنیم. در بازی The Thing نیز همانند فیلم آن باید با استفاده از منابع ارزشمند محدودی که دارید در مقابل یک «موجود» عجیب و غریب بیگانه قرار بگیرید. در این میان مقولههای دیگری نیز دخیلند؛ از جمله اینکه هیچگاه مطمئن نخواهید بود که اطرافیانتان طرف شما هستند و یا در جلد قاتلان بیگانه قرار گرفتهاند. مرگ ناگهانی دوستان، موسیقی عجیبوغریب و زاویههای نامعمول دوربین را نیز به این ملغمه اضافه کنید تا به تفاوت تجربه موجود در بازی The Thing پی ببرید.

رتبه نهم لیست «بهترین بازی های اقتباسی» را به بازی Ghostbusters: The Video Game اختصاص دادهایم. بازی Ghostbusters از جهتهای مختلف یک عنوان جالب محسوب میشود. دلیل اول این امر آن است که اکثر افرادی که در ساخت فیلمهای سری نقش داشتهاند در پروژه ساخت بازی نیز مشارکت داشتند؛ و حتی صداگذاری شخصیتهای بازی توسط عوامل فیلم انجام گرفته است. دلیل دوم آنکه روایت داستانی بازی Ghostbusters: The Video Game در واقع ادامه داستان فیلمهای سری است؛ یعنی به عبارت بهتر به نوعی میتوان این عنوان را (فارغ از بازی یا فیلم بودن آن) Ghostbusters 3 نامید؛ فیلمی که هیچگاه ساخته نشد. نهایتا بازی Ghostbusters یک «بازی ویدیویی» خوب محسوب میشود که پر از طنز و شکار ارواح توسط افراد آشنا است. اگر شما نیز مدتهاست منتظر یک فیلم Ghostbusters جدید بودهاید اما از انتظارکشیدن خسته شدهاید بازی Ghostbusters جایگزین مناسبی محسوب میشود.

دهمین رتبه لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم» به بازی Middle-Earth: Shadow of Mordor تعلق دارد. شکی نیست که میان بازیهای ساخته شده از روی فیلمهای پیتر جکسون (Peter Jackson) و عناوین ساخته شده بر اساس رمانهای ارباب حلقهها تفاوت بارزی وجود دارد؛ چرا در اصل نیز این دو مورد مسیرهای گوناگونی را پی گرفتهاند. فیلمهای این سری محبوب (بر خلاف کتابها) تاکید مضاعفی روی مبحث اکشن و همچنین ایجاد مناظر دیدنی دارند. بازی Shadow of Mordor نیز بر اساس همین قاعده پیش رفته است؛ چرا که در جوهره خود یک عنوان کشتیگیری حرفهای محسوب میشود که از سکانسهای گوناگون فیلمهای متنوع جکسون الهام گرفته شده است. پیرنگ بازی ساده است و بر اساس آن قهرمان داستان وارد رقابت با یک ارک (Orc) میشود که نام او مشخص نیست. ساختار بازی Mordor عبارت است از مبارزات نفسگیر علیه موج ناتمامی از سربازان معمولی به همراه حضور هر از گاهی ارک (Orc)های سرسختتر با قیافههای عجیب و غریب.


رتبه اول لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس کتاب» به بازی The Witcher تعلق می گیرد. سری بازی های ویچر بر اساس کتابهایی با همین نام ساخته شدهاند. «آندری ساپکوفسکی» که به عنوان نویسنده این کتابها شناخته میشود، در ابتدای کار، این مجموعه را در قالب داستانهای کوتاه منتشر کرد. در ادامه و به دنبال موفقیت داستانهای کوتاه و انتشار رمان کامل این مجموعه، ساپکوفسکی و قصههای ویچر به محبوبیت بیسابقهای در کشور لهستان دست پیدا کردند. با این حال انتشار شماره اول سری بازیهای ویچر در سال ۲۰۰۷ باعث شد تا این رمان در سایر نقاط جهان شناخته شود.
با اینکه هم کتابها و هم بازیها از شخصیتهای مشابه و یکسانی استفاده کردهاند، ولی زمان رویداد اتفاقات متفاوت از یکدیگر هستند. بین سالهای ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ پنج کتاب از مجموعهی ویچر منتشر شدهاند. کتاب ششم این مجموعه هم پیشدرآمدی برای وقایع قسمت اول کتاب محسوب میشود که در سال ۲۰۱۳ منتشر شد.

رتبه دوم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس کتاب» به بازی Stalker تعلق می گیرد. دنیای سری بازیهای S.T.A.L.K.E.R با الهام از کتاب «پیک نیک کنار جاده» اثر برادران «بوریس و آرکادی استروگاتسکی» ساخته شده است. این رمان، قصهی «ردریک شوهارت» را روایت میکند؛ یک استاکر با تجربه که برای پیدا کردن آثار هنری ارزشمند پا به مناطق خطرناک و مرموز میگذارد.
طبق اتفاقاتی که در کتاب توضیح داده میشود، این مناطق زمانی در سیطره موجودات بیگانه قرار داشتند و پس از آن به حال خود رها شدند. همین ماهیت فرازمینی مناطق باعث شده تا ورود به آنها خطرناک و دردسرساز باشد. بازیهای STALKER از فیلمی با همین نام هم تاثیر گرفتهاند. فیلم «استاکر» که به کارگردانی «آندری تاکوفسکی» ساخته شده، در سال ۱۹۷۹ اکران شد. شاید جالب باشد که بدانید که فیلمنامهی استاکر هم توسط برادران استروگاتکسی نوشته شده است. با اینکه سالیان سال از انتشار آخرین قسمت بازی STALKER میگذرد، اما تجربه آنها همچنان لذتبخش و منحصر به فرد است. مطمئن باشید که اتمسفری مشابه این سری بازیها را به سختی میتوان در صنعت بازی امروزی پیدا کرد.

رتبه سوم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس کتاب» به بازی Parasite Eve تعلق می گیرد. نکته جالبی که درباره بازی Parasite Eve وجود دارد این است که این اثر بیشتر از اینکه با الهام از کتابی ساخته شده باشد، دنبالهای برای منبع الهام خود محسوب میشود و داستان آن را ادامه میدهد.
رمان ترسناک «پاراسایت ایو» به نویسندگی «هیدکی سنا» (داروشناس و رماننویس) در سال ۱۹۹۵ منتشر شد. به نظرتان اگر یک داروشناس رمان بنویسد، نتیجهی نهایی چه میشود؟ یک رمان بسیار ترسناک که اصطلاحات پزشکی به وفور در آن یافت میشود.
از آنجایی که این بازی تنها برای کنسول قدیمی پلیاستیشن منتشر شده، تجربه آنها ممکن است کمی دشوار یا خستهکننده باشد. در هر حال، نوع ترسی که این بازی به مخاطب خود ارائه میدهد، نمونه ندارد. پس اگر دنبال یک تجربه نسبتا جدید هستید به هیچ وجه این بازی را از دست ندهید.

در رتبه چهارم لیست «بهترین بازی های ساخته شده از کتاب » بازی Assassin’s Creed قرار دارد. تاکنون تمام بازیهایی که معرفی کردهایم کم و بیش اقتباسی کامل از یک کتاب بودهاند. اما در این بین بازیهایی وجود دارند که تعداد زیادی از ایدههای خود را مدیون آثار ادبی هستند؛ یکی از این بازیها که مطمئنا همگی با آن آشنا هستیم، مجموعه «فرقه اساسین» یا همان Assassin’s Creed است.
طبق گفته «جید ریموند»، تهیهکننده چند بازی ابتدایی این سری، قسمت اول بازی از رمان «الموت» نوشته «ولادیمیر بارتول» الهام گرفته است. وقایع این کتاب در «قلعه الموت» روایت میشود؛ این قلعه که جزو آثار باستانی کشورمان به حساب میآید، در استان قزوین قرار دارد. در اوایل قرن یازدهم، قلعه الموت مقر اصلی «حسن صباح» و یاران او به حساب میآمد.
تقریبا بیشتر وقایع تاریخیای که در کتاب الموت به آن اشاره شد، در سری بازیهای Assassin’s Creed مورد استفاده قرار گرفتند. حتی جمله معروف «هیچ چیز واقعی نیست، همه چیز مجاز است.» (Nothing is true, everything is permitted) از این کتاب برداشته شده است.

در رتبه پنجم لیست «بهترین بازی های اقتباسی از کتاب » بازی Bioshock قرار دارد. مجموعه «بایوشاک» از آثار زیادی الهام گرفته است و هر گوشه آن اشاراتی به آثار مهم ادبی و فلسفی دارد. اما در این بین شاید بتوان گفت که سری بایوشاک بیشتر از هر چیز دیگری به دنیای کتابهای «آین رند» شباهت دارد و دیدگاه «عینیتگرایی» او را از زیر سوال میبرد؛ از طراحی شهر «رپچر» (Rapture) بگیرید تا اسم شخصیت اصلی بازی همه و همه ارتباطات زیادی با نوشتههای آین رند دارند.
البته همانطور که گفتیم، نویسندهی بایوشاک یعنی «کن لوین» با این بازی خود، ادای احترامی به آین رند و نوشتههای او نکرده، بلکه تمام عقاید این فیلسوف را زیر سوال برده است.

رتبه ششم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس کتاب» به بازی Metro 2033 تعلق می گیرد. بازی «مترو ۲۰۳۳» بر اساس کتابی با همین نام و به نویسندگی «دیمیتری گلوخوفسکی» ساخته شده است. همانند بازی، وقایع کتاب هم در یک دنیای آخرالزمانی جنگ زده و در شهر مسکو روایت میشود. شخصیت اصلی این داستان که با نام «آرتیوم» شناخته میشود، هم در کتابها و هم در بازی به عنوان شخصیت اصلی داستان حضور دارد. جدا از آرتیوم، تعدادی دیگر از کاراکترهای کتاب هم در بازی قرار دارند.
کتاب «مترو ۲۰۳۳» برای اولین بار در سال ۲۰۱۰ و همزمان با انتشار بازی در کشور ایالات متحده روانه بازار شد. برخلاف بسیاری از بازیهای این لیست، گلوخوفسکی به صورت نزدیک با سازندهها در ارتباط بود و در تمام مراحل ساخت بازی با سازندهها همکاری میکرد.

رتبه هفتم لیست «بهترین بازی های ساخته شده بر اساس کتاب» به بازی Bloodborne تعلق می گیرد. بازی «بلادبورن» هم دقیقا مشابه سری بایوشاک سعی کرده تا به جای استفاده مستقیم از یک کتاب، از المانهای مجموعهای از کتابهای یک نویسنده ایده بگیرد. آثار «اچ پی لاوکرفت» (H.P. Lovecraft) منبع اقتباس دنیا و داستان این بازی هستند. با اینکه در طول بازی اشارهای به این موضوع نمیشود، اما به محض قدم گذاشتن در محیط بازی و سر و کله زدن با هیولاهای آن، ناخودآگاه فضای آثار لاوکرفت در ذهنتان نقش میبندد.
تاکنون در صنعت بازی آثار زیادی با الهام از کتابهای لاوکرفت ساخته شدهاند. سری Alone in the Dark، Eternal Darkness و Call of Cthulhu از دیگر بازیهایی هستند که از لاوکرفت الهام گرفتهاند.

در رتبه هشتم لیست «بهترین بازی های ساخته شده از کتاب » بازی Spec Ops: The Line قرار دارد. بازی Spec Ops: The Line بر اساس کتاب «دل تاریکی» از «جوزف کنراد» ساخته شده است. با این حال بازی داستان خود را در دوره و فضای متفاوتی روایت میکرد؛ دقیقا همانند کاری که فیلم «اینک آخرالزمان» با همین کتاب انجام داد. اتفاقات کتاب دل تاریکی در اواخر قرن ۱۹ میلادی و در کنگو جریان دارد. در حالی که فیلم اینک آخرالزمان مخاطب خود را جنگ ویتنام در سال ۱۹۶۹ میبرد. در اینجا هم سازندگان بازی تصمیم گرفتهاند تا داستان خود را در منطقه خاورمیانه و کشور دبی به نمایش بگذارند.
Spec Ops: The Line جدا از اینکه روایت داستانی فوقالعادهای دارد، توانسته گیمپلی جذاب و نفسگیری را هم ارائه دهد. به همین دلیل، از این بازی به عنوان یکی از بهترین و متفاوتترین آثار نسل قبل یاد میشود.

«بهترین بازی های ساخته شده بر اساس فیلم و کتاب» را نیز با یکدیگر بررسی کردیم. واقعیت امر آن است که فیلمهای زیادی تلاش کردهاند از روی بازی ها اقتباس کنند و به همین منوال بازی های متعددی نیز با اقتباس از فیلمها ساخته شدهاند. در این میان شاید بتوان گفت اکثر این عناوین در کار خود موفق نبودهاند. بخشی از این عدم موفقیت شاید به ناتوانی سازندگان به درک جوهره فیلم مورد نظر و همچنین نحوه صحیح «انتقال» آن بازگردد. با این وجود بازیهایی نیز بودهاند که مقوله گفته شده را به خوبی پیاده کرده و همانند بازیهای گفته شده از آن نتیجه گرفتهاند. امیدواریم سازندگان بعدی که در راه ساخت بازی با اقتباس از روی فیلم و کتاب قدم بر میدارند از بازیهای موفق قبل از خود درس گرفته و عناوین اقتباس شده بیشتر و بهتری از کتاب ها و فیلمهای خوب شاهد باشیم.
نظر شما در مورد لیست «بهترین بازی های اقتباسی» چیست؟ نظرات خود را میتوانید از طریق بخش کامنتهای سایت با من و دیگر خوانندگان در میان بگذارید.
همچنین بخوانید: 20 تا از بهترین فیلم های اقتباسی