
علم و فناوری مدرن با الهام از عملکرد و دقت مغز و هماهنگی سیستم های عصبی و عضلانی که بسیار حساس در دریافت اطلاعات خارجی و اندازه گیری المان های بیرونی، تشخیص سریع همراه با پاسخی دقیق هستند، بر توسعه ابزارهای اندازهگیری و تحلیلی بسیار دقیق برای مطالعه، نظارت یا کنترل انواع پدیدهها تمرکز کرده اند.
اولین ابزارهای اندازه گیری در نجوم و ناوبری استفاده می شد. قطب نما، اولین ابزار جهت یابی که اشاره ای به ستارگان نداشت، پیشرفت چشمگیری در ابزارسازی بود که در قرن یازدهم انجام شد. تلسکوپ، ابزار اولیه نجومی، در حدود سال 1608 توسط اپتیک هلندی، هانس لیپرشی اختراع شد و اولین بار توسط گالیله به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفت.
به دلیل اهمیت فراوان ابزارهای اندازه گیری و کنترل در پیشبرد تکنولوژی و همگام نمودن فناوری با مدرنیته، به تعریف دقیقی از ابزار دقیق، انواع و ویژگی های آن به طور کامل خواهیم پرداخت.
ابزار دقیق یک اصطلاح کلی است که به ابزاری که در جهت اندازه گیری و کنترل به کار می روند، اطلاق می شود که یک زیرساخت در جهت نشان دادن، اندازه گیری و ثبت کمیت های فیزیکی برای سیستم های کنترل و اتوماسیون استفاده می شود.
ابزار دقیق میتواند به دستگاههایی به سادگی دماسنجهای خوانش مستقیم یا به پیچیدهترین اجزای چند سنسوری سیستمهای کنترل صنعتی اشاره کند. امروزه این ابزارها را میتوان در آزمایشگاهها، پالایشگاهها، کارخانهها و وسایل نقلیه و همچنین در مصارف روزمره خانگی (مانند آشکارسازهای دود و ترموستاتها) یافت.
ابزار دقیق در انقلاب صنعتی قرن 18 و 19 به ویژه در زمینههای اندازهگیری ابعاد، اندازهگیری الکتریکی و تحلیل فیزیکی با سرعتی سریع توسعه یافت. در آن زمان با اهمیت یافتن صنعت و مشخص شدن کارایی آن در پیشرفت یک کشور و جامعه، نیاز به ابزار دقیق به شدت احساس می شد. به عنوان مثال در برنامه های صنعتی برقی به ابزارهایی برای اندازه گیری جریان، ولتاژ و مقاومت نیاز بود. روشهای تحلیلی، با استفاده از ابزارهایی مانند میکروسکوپ و طیفسنجی، اهمیت فزایندهای پیدا کردند. ابزارهای نسل بعدی که نورهای منتشر شده توسط مواد مختلف را با طول موج تجزیه و تحلیل می کرد، شروع به استفاده برای شناسایی ترکیب مواد شیمیایی و حتی ستارگان شد؛ به همین صورت روز به روز ابزار دقیق پیشرفت کرده و کارایی دقیق تر با قابلیت اندازه گیری های پیچیده تر پیدا کردند.
در دنیای مدرن امروزی، هدف اصلی هر مدیریت کارخانه یا مالکیت کارخانه، دستیابی به ایمن ترین و حداکثر تولید از تجهیزات، ماشین آلات و دستگاه های خود است. برای رسیدن به آن هدف، یکی از گامهای اصلی آن نصب ابزار دقیق در کارخانه است.
وقتی در یک کارخانه مدرن قدم میزنیم، سنسورها، ترانسمیترها، گیجها، ترولها، شیرهای کنترلی، موتورها و غیره را مییابیم. همه اینها چیزی جز ابزار دقیق نیستند.
در این مرحله، تمامی این ابزارها، به مغزی نیاز دارند که بتواند به طور مداوم خوانش های ارائه شده توسط آن ها را کنترل کند و اقداماتی را متناسب با آن انجام دهد تا عناصر کنترل نهایی مانند سوپاپ ها، موتورها و غیره را به کار گیرد. در عین حال، این اقدامات باید تضمین کند که این دستگاه ها در پارامترهای بهینه کار می کنند تا از سلامت و عمر طولانی آنها اطمینان حاصل شود. اینجاست که دنیای کنترل وارد می شود. سیستم کنترل ابزار دقیق را قادر می سازد به گونه ای عمل کنند که ایمن ترین و بهینه ترین تولید را به شما ارائه دهند و فرآیند را اتوماتیک نمایند.
هر وسیله ای که قادر به اندازه گیری و تبدیل کمیت های فیزیکی به الکتریکی باشد، سنسور نامیده می شود. وظیفه سنسور دما اندازه گیری مقدار خارجی و تبدیل آن به سیگنال الکتریکی قابل درک برای سیستم های کنترلی می باشد.
انواع سنسور برای اندازه گیری مقادیر فیزیکی عبارتند از:
ترانسدیوسرها در واقع مبدل سیگنال های خروجی سنسورها به سیگنال های استاندارد هستند. سیگنال استاندارد، سیگنالی است که در محدوده استاندارد و قابل فهم سیستم های کنترلی و اتوماسیون باشد.
ترانسمیترها تجهیزاتی هستند که مقادیر اندازه گیری شده توسط سنسور را تبدیل و تقویت می کنند، چرا که مقادیر فیزیکی اندازه گیری شده توسط سنسور می تواند بسیار کوچک باشد و هنگامی که به سیگنال الکتریکی، تبدیل می شود، غیر استاندارد و ناچیز باشد.
ترانسمیترها از جمله ابزار دقیق پرکاربرد در پروسه های بزرگ صنعتی هستند و بسیار مهم است که در هر یک از فرآیندهای صنعتی، ترانسمیتر مناسب و باکیفیت در راستای تضمین پیشبرد فرآیند استفاده گردد.
برای نمایش مقدار پارامترهای اندازه گیری شده توسط تجهیزات ابزاردقیق، از نمایشگرهایی که ورودی های آنها استاندارد می باشد استفاده می شود.
پس از اندازه گیری پارامترهای مدنظر در یک روند و مشاهده آن بر روی نمایشگر، می بایست با توجه به هدف کنترل شود. این عمل توسط سیستم های کنترلی صورت می گیرد تا راندمان کار افزایش یافته و انرژی مصرفی بهینه گردد.
مرحله آخر هر پروسه کنترلی را عنصر نهایی انجام می دهد و این عنصر نهایی در پروسه های مختلف می تواند متفاوت می باشد. ممکن است در یک فرآیند، عنصر نهایی یک کنترل، یک موتور الکتریکی باشد، پمپ هیدرولیکی و... باشد. در حقیقت عملگرها همان عنصر نهایی هستند.
به طور کلی ویژگی های ابزار دقیق را می توان در دو نوع طبقه بندی کرد:
اجازه دهید یک مرور کلی از هر یک از این ویژگی ها به شما ارائه دهیم:
مشخصه استاتیک:
مشخصه های که در این دسته قرار می گیرند، معمولاً با گذشت زمان تغییر چندانی نمی کنند و می توان گفت مشخصه استاتیک به احتمال زیاد در گذر زمان ثابت است.
انواع مشخصه استاتیک:
اینها برخی از استانداردهایی هستند که تحت ویژگی استاتیک قرار می گیرند:
مشخصه دینامیک:
مشخصه دینامیک به این معنی است که متغیر ورودی می تواند با گذشت زمان به سرعت تغییر کند.
انواع مشخصه های دینامیکی:
در مشخصه دینامیکی عواملی که باید در نظر بگیریم عبارتند از:
حائز اهمیتترین نکته ای که در هنگام خرید ابزار دقیق می بایست به آن توجه نمود، کیفیت ساخت و شرکت تولید کننده آن می باشد چرا که بیشترین کاربرد این ابزار در شرایط سخت و متغیر صنعتی است؛ بنابراین کیفیت ساخت باید به قدری بالا باشد که توان تحمل انواع شرایط متفاوت و پیچیده صنعتی را داشته باشد. موردی که کیفیت تجهیزات ابزار دقیق را تضمین می نماید، سابقه شرکت سازنده و دستاوردهای آن در حوزه تولیدات تجهیزات صنعتی می باشد. شرکت های معتبر جهانی همانند ABB آمریکا، YAMADA ژاپن، Siemens آلمان و... از جمله شرکت های با سابقه درخشان در زمینه طراحی و تولیدات انواع قطعات و ابزار صنعتی با شعب تولیدی و پشتیبانی متعدد در سراسر جهان، خود گویای کیفیت و قدرت این تجهیزات ابزار دقیق و سیستم های کنترلی می باشد.
با توجه به شرایط کنونی، محدودیت هایی در خصوص واردات و تامین تجهیزات ابزار دقیق و صنعتی پیش روی بسیاری از صنعت گران ایرانی است. از سوی دیگر تضمینی بر اصل بودن قطعات موجود در بازار وجود نداشته و احتمال کپی بودن تجهیزات صنعتی زیاد است. بنابراین بهترین روش برای تهیه این قطعات ارزشمند صنعتی، تهیه و وارد نمودن آن از خود شرکت سازنده می باشد. در این راستا سایت معتبر مارش شاپ با سابقه ای موفق در زمینه واردات انواع ابزار دقیق و تجهیزات کمیاب صنعتی به طور مستقیم از شرکت های جهانی، کمک شایانی به تولیدکنندگان محترم ایرانی و رونق گرفتن صنعت در ایران نموده است.
منبع: ابزار دقیق مارش شاپ