
تا چند سال پیش بیشتر افراد برای باز کردن یک سایت از کامپیوتر استفاده میکردند. صفحهنمایشها تقریباً اندازه مشخصی داشتند و طراح سایت هم میتوانست ظاهر صفحات را بر اساس همان اندازه تنظیم کند. اما با فراگیر شدن گوشیهای هوشمند و تبلتها، شرایط تغییر کرد.
امروز ممکن است یک نفر با لپتاپ وارد سایتی شود و چند دقیقه بعد همان صفحه را با گوشی خود باز کند. اگر ظاهر سایت در هر دو دستگاه به یک شکل ثابت باقی بماند، احتمالاً بخشی از محتوا از صفحه بیرون میزند یا نوشتهها و دکمهها بیش از حد کوچک میشوند.
اینجاست که مفهوم طراحی ریسپانسیو یا Responsive Design اهمیت پیدا میکند.
ریسپانسیو به روشی در طراحی سایت گفته میشود که در آن ظاهر و چیدمان صفحات با توجه به اندازه صفحهنمایش تغییر میکند.
یعنی یک سایت ریسپانسیو قرار نیست در گوشی، تبلت و کامپیوتر دقیقاً یک ظاهر داشته باشد. ساختار کلی و محتوای آن حفظ میشود، اما اندازه عناصر و نحوه قرار گرفتن آنها میتواند متناسب با دستگاه تغییر کند.
برای مثال، ممکن است در نسخه دسکتاپ چند بخش از یک صفحه کنار هم قرار گرفته باشند، اما همان بخشها در گوشی به صورت عمودی و پشت سر هم نمایش داده شوند.
فرض کنید وارد یک فروشگاه اینترنتی شدهاید که در صفحه کامپیوتر، چهار محصول را در یک ردیف نمایش میدهد.
وقتی همان صفحه را با گوشی باز میکنید، چهار محصول نمیتوانند با همان اندازه قبلی کنار هم قرار بگیرند. در طراحی ریسپانسیو، سیستم نمایش صفحه تشخیص میدهد که فضای کمتری در اختیار دارد و محصولات را مثلاً به صورت دو ستونه یا حتی تکستونه نشان میدهد.
در نتیجه، کاربر مجبور نیست صفحه را به صورت افقی جابهجا کند تا محتوای کامل را ببیند.
گاهی تصور میشود که یک سایت ریسپانسیو همان سایتی است که یک نسخه جداگانه برای موبایل دارد، اما این دو مفهوم دقیقاً یکی نیستند.
در طراحی ریسپانسیو، معمولاً یک ساختار اصلی وجود دارد که خودش را با اندازههای مختلف صفحه تطبیق میدهد.
در مقابل، در برخی روشهای قدیمیتر ممکن بود نسخه جداگانهای از سایت برای موبایل طراحی شود.
به همین دلیل، ریسپانسیو بیشتر به نحوه سازگار شدن طراحی با صفحهنمایشهای مختلف مربوط است.
گوشی هوشمند به یکی از اصلیترین ابزارهای دسترسی به اینترنت تبدیل شده است. بسیاری از افراد برای جستوجوی اطلاعات، خواندن مقاله، مشاهده محصولات یا استفاده از خدمات آنلاین، ابتدا سراغ تلفن همراه خود میروند.
اگر یک سایت روی صفحه کوچک گوشی بهدرستی نمایش داده نشود، تجربه کاربر میتواند تحت تأثیر قرار بگیرد.
برای نمونه، ممکن است نوشتهها بیش از حد کوچک باشند، دکمهها به سختی لمس شوند یا کاربر برای دیدن یک بخش مجبور شود صفحه را به چپ و راست حرکت دهد.
ریسپانسیو بودن میتواند از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند.
همه بخشهای سایت لزوماً به یک شکل تغییر نمیکنند. بسته به طراحی صفحه، موارد مختلفی میتوانند نسبت به اندازه نمایشگر تغییر کنند.
تصاویر بزرگ در یک صفحه دسکتاپ ممکن است فضای مناسبی داشته باشند، اما همان اندازه در گوشی میتواند بخش زیادی از صفحه را اشغال کند.
در طراحی سازگار، اندازه تصویر میتواند متناسب با عرض صفحه تغییر کند.
منوی افقی که در کامپیوتر به راحتی قابل مشاهده است، ممکن است فضای زیادی روی گوشی اشغال کند. به همین دلیل در بسیاری از سایتها منوی موبایل به شکل متفاوتی نمایش داده میشود.
چند ستون کنار هم در صفحه بزرگ، معمولاً در نمایشگر کوچک به یک یا چند ردیف تبدیل میشوند.
اندازه و فاصله متنها نیز میتواند برای خوانایی بهتر در صفحههای مختلف تغییر کند.
دکمههای موجود در نسخه موبایل باید به اندازهای باشند که کاربر بتواند به راحتی آنها را با انگشت لمس کند.
خیر.
ریسپانسیو بودن به سازگاری سایت با اندازههای مختلف صفحهنمایش مربوط میشود. گوشی، تبلت، لپتاپ و نمایشگرهای بزرگ میتوانند ابعاد متفاوتی داشته باشند.
حتی دو لپتاپ نیز ممکن است وضوح و اندازه نمایشگر یکسانی نداشته باشند.
بنابراین هدف اصلی طراحی ریسپانسیو این است که صفحه در شرایط مختلف، ساختار قابل استفاده و خوانایی خود را حفظ کند.
تصور کنید یک سایت فقط برای نمایشگرهای بزرگ طراحی شده باشد. وقتی همان سایت با گوشی باز شود، ممکن است اتفاقهایی مانند این رخ دهد:
بخشی از صفحه خارج از محدوده نمایشگر قرار بگیرد.
نوشتهها بسیار کوچک دیده شوند.
تصاویر بیش از اندازه بزرگ باشند.
دکمهها فاصله مناسبی نداشته باشند.
منو بهدرستی نمایش داده نشود.
کاربر برای خواندن محتوا مجبور به بزرگنمایی شود.
حرکت افقی در صفحه ضروری شود.
مجموع این مشکلات میتواند استفاده از سایت را برای کاربر خستهکننده کند.
تجربه کاربر فقط به ظاهر زیبا مربوط نمیشود. اینکه فرد بتواند بدون دردسر محتوای موردنظرش را پیدا کند و با بخشهای مختلف صفحه کار کند نیز اهمیت دارد.
وقتی طراحی صفحه با اندازه نمایشگر هماهنگ باشد، کاربر معمولاً راحتتر میتواند متنها را بخواند، تصاویر را مشاهده کند و روی دکمهها یا لینکها کلیک کند.
به همین دلیل، ریسپانسیو بودن را میتوان یکی از بخشهای مهم تجربه کاربری در طراحی سایت دانست.
ریسپانسیو بودن و سرعت سایت دو موضوع مرتبط اما متفاوت هستند.
ممکن است یک سایت از نظر طراحی کاملاً ریسپانسیو باشد، اما به دلیل تصاویر سنگین یا کدنویسی نامناسب، با سرعت پایینی بارگذاری شود.
از طرف دیگر، یک سایت سریع میتواند طراحی نامناسبی برای موبایل داشته باشد.
بنابراین برای داشتن یک تجربه مناسب، هم سازگاری صفحه با دستگاه و هم عملکرد فنی آن باید مورد توجه قرار گیرد.
یک روش ساده این است که همان صفحه را در دستگاههای مختلف باز کنید.
اگر در گوشی، تبلت و کامپیوتر چیدمان صفحه متناسب با اندازه نمایشگر تغییر کند و برای مشاهده محتوا نیاز به حرکت افقی یا بزرگنمایی مداوم نباشد، احتمالاً طراحی سایت با نمایشگرهای مختلف سازگار شده است.
در مرورگرهای کامپیوتر نیز معمولاً میتوان اندازه پنجره را تغییر داد و بررسی کرد که عناصر صفحه چگونه واکنش نشان میدهند.
گاهی ریسپانسیو بودن فقط به کوچک شدن صفحه تعبیر میشود، در حالی که موضوع کمی گستردهتر است.
یک طراحی مناسب باید مشخص کند که عناصر مختلف در اندازههای متفاوت صفحه چگونه رفتار کنند. ممکن است یک تصویر کوچک شود، چند ستون به یک ستون تبدیل شوند، منو تغییر شکل دهد یا ترتیب نمایش برخی عناصر عوض شود.
بنابراین ریسپانسیو بودن بیشتر از اینکه به کوچک کردن یک صفحه مربوط باشد، به سازگار کردن ساختار و عملکرد آن با شرایط مختلف نمایش مربوط است.
ریسپانسیو یا Responsive Design روشی برای طراحی صفحات وب است که باعث میشود ظاهر و چیدمان سایت با اندازههای مختلف صفحهنمایش سازگار شود.
در این روش، سایت میتواند در کامپیوتر، تبلت و گوشی ظاهر متفاوتی داشته باشد، اما ساختار و محتوای اصلی آن همچنان قابل استفاده باقی بماند.
با توجه به استفاده گسترده از تلفنهای همراه برای دسترسی به اینترنت، سازگاری صفحات با نمایشگرهای کوچک اهمیت زیادی پیدا کرده است. ریسپانسیو بودن نیز یکی از راههای ایجاد تجربهای راحتتر و خواناتر برای کاربران دستگاههای مختلف محسوب میشود.